દર વર્ષે ગુજરાતમાંથી હજારો ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ ઓસ્ટ્રેલિયામાં હાયર એજ્યુકેશન મેળવવાનું સ્વપ્ન જુએ છે. ગ્લોબલ યુનિવર્સિટીઓ, સંશોધન આધારિત શિક્ષણ, આંતરરાષ્ટ્રીય કરિયરની તકો અને અભ્યાસ બાદ રોજગારની મોટી શક્યતાઓ ઓસ્ટ્રેલિયાને વિદ્યાર્થીઓમાં સૌથી પસંદગીના દેશોમાં સ્થાન ધરાવે છે.

પરંતુ વધતો જતો ખર્ચ, લાંબા સમય સુધી વિદેશમાં રહેવાની જરૂર અને કેટલીકવાર વિઝા સંબંધિત મુશ્કેલીઓને કારણે ઘણા વિદ્યાર્થીઓ માટે સીધું ઓસ્ટ્રેલિયા જવું સરળ નથી. આજના સમયમાં એક નવો અને વધુ સ્માર્ટ ઓપ્શન ઝડપથી લોકપ્રિય બની રહ્યો છે— અને તે છે સિંગાપોર મારફતે ઓસ્ટ્રેલિયન ડિગ્રી મેળવવાનો માર્ગ.

શા માટે સિંગાપોર?

સિંગાપોર આજે એશિયાનું એક મહત્વપૂર્ણ ગ્લોબલ એજ્યુકેશન હબ બની ગયું છે. અહીં અનેક સંસ્થાઓ ઓસ્ટ્રેલિયન યુનિવર્સિટીઓ સાથે ભાગીદારીમાં અભ્યાસક્રમો ચલાવે છે.  વિદ્યાર્થીઓને ઓસ્ટ્રેલિયન ડિગ્રી માટેના Pathway Programmeના ઓપ્શન આપે છે. ઓસ્ટ્રેલિયન સરકાર પણ વિદેશમાં આપવામાં આવતા માન્ય ઓફશોર કોર્સ અને સંસ્થાઓ અંગે સત્તાવાર માહિતી આપે છે. (singapore.embassy.gov.au)

એટલે કે વિદ્યાર્થી પોતાના અભ્યાસનો એક ભાગ સિંગાપોરમાં પૂર્ણ કરીને પછી ઓસ્ટ્રેલિયામાં આગળનું શિક્ષણ મેળવી શકે છે અથવા કેટલીક પરિસ્થિતિઓમાં આખી ઓસ્ટ્રેલિયન ડિગ્રી સિંગાપુરમાં જ પૂર્ણ કરી શકે છે.

વિદ્યાર્થીઓને શું લાભ મળે?

1. ગ્લોબલ ક્વોલિટીનું શિક્ષણ

ઓસ્ટ્રેલિયન ઉચ્ચ શિક્ષણ વ્યવસ્થા વિશ્વમાં તેની ગુણવત્તા માટે ફેમસ છે. સત્તાવાર રીતે મંજૂર ઓફશોર કાર્યક્રમોમાં અભ્યાસ કરતા વિદ્યાર્થીઓ માટે ત્યાં જેવા જ શૈક્ષણિક ધોરણો જાળવવામાં આવે છે. (singapore.embassy.gov.au)

2. ઓછો કુલ ખર્ચ

ઘણા પરિવારો માટે પૂરો અભ્યાસ ઓસ્ટ્રેલિયામાં કરવાને બદલે શરૂઆતના તબક્કામાં સિંગાપોરમાં પૂર્ણ કરવો આર્થિક રીતે વધુ અનુકૂળ બની શકે છે. જોકે ખર્ચ પ્રોગ્રામ અને સંસ્થા પ્રમાણે બદલાય છે, તેથી દરેક વિદ્યાર્થીએ વ્યક્તિગત ગણતરી કરવી જરૂરી છે.

3. ભારતની નજીક

ભારતથી સિંગાપોરનું અંતર ઓછું હોવાથી મુસાફરી સરળ છે. વાલીઓ માટે પણ વિદ્યાર્થીઓને મળવા જવું વધુ અનુકૂળ રહે છે.

4. વૈશ્વિક શૈક્ષણિક વાતાવરણ

સિંગાપોરમાં અભ્યાસ કરતી વખતે વિદ્યાર્થીઓને વિવિધ દેશોના વિદ્યાર્થીઓ સાથે ભણવાની તક મળે છે. આ અનુભવ ભવિષ્યમાં ગ્લોબલ કરિયર માટે ઉપયોગી સાબિત થાય છે.

Pathway Programme શું છે?

ઘણા વિદ્યાર્થીઓ સીધા યુનિવર્સિટીમાં એડમિશન માટે જરૂરી શૈક્ષણિક લાયકાતો પૂર્ણ કરતા નથી. આવી સ્થિતિમાં Foundation, Diploma અથવા અન્ય Pathway Programme દ્વારા તેઓ જરૂરી લાયકાત મેળવીને ઓસ્ટ્રેલિયન ડિગ્રીમાં પ્રવેશ મેળવી શકે છે. કેટલીક Pathway સ્કીમમાં આગળના અભ્યાસ માટે ક્રેડિટ પણ મળે છે. 

આ માર્ગ ખાસ કરીને તે વિદ્યાર્થીઓ માટે ઉપયોગી બની શકે છે જેમને વધારાની શૈક્ષણિક તૈયારી અથવા અંગ્રેજી ભાષાની સ્કીલ્સ વિકસાવવાની જરૂર હોય.

યોગ્ય સંસ્થા કેવી રીતે પસંદ કરવી?

વિદ્યાર્થીઓ અને વાલીઓએ માત્ર જાહેરાતો પર આધાર રાખવો જોઈએ નહીં. નિર્ણય લેતા પહેલાં નીચેના મુદ્દાઓ ચકાસવા જરૂરી છે:

- પ્રોગ્રામ ઓસ્ટ્રેલિયન યુનિવર્સિટી સાથે સત્તાવાર રીતે જોડાયેલો છે કે નહીં.
- ડિગ્રી કોણ આપે છે.
-ક્રેડિટ ટ્રાન્સફરની વ્યવસ્થા શું છે.
- ગુણવત્તા અને માન્યતા અંગે સત્તાવાર માહિતી ઉપલબ્ધ છે કે નહીં.
- ભવિષ્યમાં ઓસ્ટ્રેલિયામાં આગળ અભ્યાસ કરવાની પ્રક્રિયા શું છે.

વિશ્વભરમાં ઉચ્ચ શિક્ષણ ઝડપથી બદલાઈ રહ્યું છે. Hybrid Learning, Transnational Education અને International Pathways જેવા મોડલ વિદ્યાર્થીઓને વધુ ફ્લેક્સિબલ વિકલ્પો આપી રહ્યા છે. ઓસ્ટ્રેલિયામાં અભ્યાસ કરવા ઇચ્છતા વિદ્યાર્થીઓ માટે સિંગાપોર માત્ર એક ટ્રાન્ઝિટ દેશ નથી, પરંતુ ક્વોલિટી ઇન્ટરનેશનલ એજ્યુકેશન તરફનો સરળ માર્ગ બની શકે છે.

આજે ગ્લોબલ એજ્યુકેશનની વ્યાખ્યા ઝડપથી બદલાઈ રહી છે. હવે ગ્લોબલ એજ્યુકેશન હાઇબ્રિડ મોડેલમાં શરૂ થઇ ગયું છે જેમાં તમને ફોરેનની યુનિવર્સિટીમાં પ્રવેશ મળી જાય પછી પહેલું વર્ષ તમારા શહેરમાં રહીને ભણવાનું હોય છે અને પછી બાકીના વર્ષ તમે વિદેશ જઇને ભણી શકો છે. આ પ્રકારનું હાઇબ્રિડ મોડેલ શરૂ થઇ ચૂક્યું છે અને સૂરતમાં ઓન ટ્રેક એજ્યુકેશન (On track education) દ્વારા તે ચલાવાઇ રહ્યું છે. આ મોડલ્સ સરળ સાથે અફોર્ડેબલ પણ છે.  

ગુજરાતમાં છેલ્લા ઘણા 27 વર્ષોથી વિદ્યાર્થીઓને વિદેશમાં ઉચ્ચ શિક્ષણ માટે માર્ગદર્શન આપતા એક શિક્ષણ સલાહકાર તરીકે હું માનું છું કે ભારતની નવી શિક્ષણ નીતિ (NEP 2020) પછી આ સૌથી મહત્વપૂર્ણ પરિવર્તનોમાંનું એક છે. આ પરિવર્તનને અમે ઓન ટ્રેક એજ્યુકેશન (On track education)માં અમલી બનાવ્યું છે.

અત્યાર સુધી વિદેશી શિક્ષણનો મતલબ હતો કે અમેરિકાની, કેનેડાની, બ્રિટનની કે ઓસ્ટ્રેલિયાની યુનિવર્સિટીમાં જઈને અભ્યાસ કરવો. પરંતુ હવે વિશ્વભરની યુનિવર્સિટીઓ બ્રાન્ચ કેમ્પસ, ડ્યુઅલ ડિગ્રી, જ્વોઇન્ટ ડિગ્રી, ટ્વિનિંગ પ્રોગ્રામ્સ અને ઓનલાઈન-ઓફલાઈન સંયુક્ત અભ્યાસક્રમો દ્વારા દુનિયાભરમાં ગ્લોબલ એજ્યુકેશન પહોંચાડી રહી છે.

સાદી ભાષામાં કહીએ તો હવે માત્ર વિદ્યાર્થી પોતાનો દેશ છોડીને વિદેશ તો જાય છે પરંતુ વિદેશ જતા પહેલા તે ત્યાંની સંસ્કૃતિ, શિક્ષકો, ભાષા વિશે આપણા શહેરમાં જ રહીને જાણકારી મેળવી લે છે. તેની સાથે સાથે એક વર્ષનું એજ્યુકેશન પણ અહીં જ પુરૂં થઇ જાય છે. એટલે પછી જ્યારે તે વિદેશ જાય છે ત્યાં જઇને તેમને ભણવા સાથે ત્યાં રહેવામાં પણ સહેલાઇ રહે છે. આ ઉપરાંત વિદેશોમાં ભણવા સાથે વિદ્યાર્થીઓ કંઇકને કંઇક કામ પણ કરતા હોય છે. એટલે તેમને તેમાં પણ સરળતા રહે છે.

ગુજરાત માટે આ તક કેમ મહત્વપૂર્ણ છે?

ગુજરાત દેશના સૌથી વૈશ્વિક દૃષ્ટિકોણ ધરાવતા રાજ્યોમાંનું એક છે. એક અંદાજ મુજબ દર વર્ષે અમદાવાદ, સુરત, વડોદરા, રાજકોટ અને અન્ય શહેરોમાંથી 50,000થી વધુ વિદ્યાર્થીઓ ઉચ્ચ અભ્યાસ માટે વિદેશ જાય છે.

પરંતુ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં વિદેશી શિક્ષણનો મોટો ખર્ચ, વિઝા સંબંધિત અનિશ્ચિતતાઓ અને ગ્લોબલ લાઇફસ્ટાઇલ કિંમતને કારણે અનેક પરિવારો માટે વિદેશ અભ્યાસ એક મોટો આર્થિક પડકાર બની ગયો છે. આ પડકાર સામેનો ઉકેલ  હાઇબ્રિડ અને ટ્રાન્સનેશનલ એજ્યુકેશને આપ્યો છે. ખાસ કરીને મધ્યમવર્ગીય પરિવારો માટે આ મોડલ વૈશ્વિક શિક્ષણના નવા દરવાજા ખોલી શકે છે.

ગુજરાતના GIFT Cityમાં પહેલેથી જ ઓસ્ટ્રેલિયાની Deakin University અને University of Wollongong પોતાના કેમ્પસ શરૂ કરી ચૂકી છે. આ ઉપરાંત બ્રિટનની University of Southamptonને પણ ભારતમાં કામગીરી માટે મંજૂરી મળી છે. અમે ઓન ટ્રેક એજ્યુકેશનમાં The World Grad સાથે મળીને આ પ્રકારની ડિગ્રી વિદ્યાર્થીઓને આપી રહ્યા છીએ.  

ક્રેડિટ ટ્રાન્સફરઃ ભવિષ્યની ચાવી

નવી શિક્ષણ વ્યવસ્થાનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે ક્રેડિટ પોર્ટેબિલિટી. ભારતે Academic Bank of Credits (ABC) જેવી વ્યવસ્થા શરૂ કરીને વિદ્યાર્થીઓને વિવિધ સંસ્થાઓમાં મેળવેલા ક્રેડિટ્સ એકત્રિત અને ટ્રાન્સફર કરવાની સુવિધા આપી છે. આગામી સમયમાં ભારતીય અને વિદેશી યુનિવર્સિટીઓ વચ્ચે ક્રેડિટ ટ્રાન્સફર વધુ સરળ બનશે. કલ્પના કરો કે કોઈ વિદ્યાર્થી પ્રથમ વર્ષ સૂરત કે અમદાવાદમાં અને પછીનું શિક્ષણ વિદેશની યુનિવર્સિટીમાં પૂર્ણ કરે. આજે આ માત્ર કલ્પના નથી, પરંતુ ઝડપથી હકીકત બની રહ્યું છે.

ગુજરાત જેવા ઔદ્યોગિક રાજ્ય માટે આ ખૂબ મહત્વપૂર્ણ છે. ટેકનોલોજી, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ, ગ્રીન એનર્જી, મેન્યુફેક્ચરિંગ, હેલ્થકેર અને ફાઇનાન્સ જેવા ક્ષેત્રોમાં વૈશ્વિક ધોરણો મુજબ સ્કીલ્ડ મેનપાવર તૈયાર કરવા માટે આવી ભાગીદારીઓ મહત્વની સાબિત થઇ રહી છે.

આગામી પાંચ વર્ષમાં ઉચ્ચ શિક્ષણનું સ્વરૂપ નોંધપાત્ર રીતે બદલાશે. વિદ્યાર્થીઓએ હવે માત્ર “ભારત કે વિદેશ” જેવી પરંપરાગત વિચારસરણીથી આગળ વધવું પડશે.

ભારતની નવી શિક્ષણ નીતિએ ઉચ્ચ શિક્ષણના આંતરરાષ્ટ્રીયકરણનું જે સ્વપ્ન જોયું હતું તે હવે ધીમે ધીમે વાસ્તવિકતા બની રહ્યું છે.