તારીખ: 02-08-2026

દિવસ: રવિવાર

મેષ: વધુ પડતા સાહસિક ન થતા પોતાના ખર્ચ પર કાબુ રાખવો, સમજદારીથી કોઇપણ કાર્યમાં સફળતા મેળવી શકશો.

વૃષભ: નસીબ અને પ્રયત્નોના સહારે સફળતાની તકો ઉભી થશે, સ્વાસ્થ્ય સાચવવું, પ્રવાસ ફળે.

મિથુન: શેર-સટ્ટામાં રોકેલા નાણા ફાયદો થાય, ગૃહમાં વાદ-વિવાદ ટાળવો, સ્વજનની મદદ મળે.

કર્ક: મકાન ખરીદવાના યોગો બને, તકલીફો દૂર થાય, તબિયતમાં સુધારો આવે.

સિંહ: કૌટુંબિક પ્રશ્નોમાં હલ આવતો જણાય, સ્વજનો અંગેની ચિંતા દૂર થાય, કોઇપણ કાર્યમાં ધીરજ રાખવી.

કન્યા: મનની સ્થિતિ નબળી રહે, તણાવગ્રસ્ત વાતાવરણ રહે, સમજદારીથી પ્રશ્નોનું નિરાકરણ લાવવું હિતાવહ.

તુલા: ઉત્સાહની લાગણીનો અનુભવ થાય, કાર્યક્ષેત્રમાં અણધારી સફળતા મળે, વાહનના યોગ બને.

વૃશ્વિક: કોર્ટ કેસ તથા જુના વાદ-વિવાદોમાંથી મુક્તિ મળે, આરોગ્યમાં સુધારો આવે.

ધન: કાર્યમાં સફળતા પ્રાપ્ત થાય, માન અને પ્રતિષ્ઠામાં વધારો થાય, ખર્ચ થાય.

મકર: આવક કરતા જાવક વધુ દેખાય, ગૃહ ક્લેશથી બચવું, આરોગ્ય અંગે ખાસ ધ્યાન રાખવું.

કુંભ: ચિંતાઓ દૂર થાય, આનંદનો પ્રસંગ બને, નાણાભીડ વધે.

મીન: કલ્પનામાં કે આભાસી જીવન જીવવનો અનુભવ થાય, વાસ્તવિકતાને સમજી શકશો.

જૂના અખાડાના પ્રમુખ આધ્યાત્મિક ગુરુ સ્વામી અવધેશાનંદ ગિરિએ એક વીડિયો સંદેશમાં ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે મર્યાદિત ભાષા ભારતની સનાતન સાંસ્કૃતિક આત્માને પ્રતિબિંબિત કરે છે. આ ભાષા કર્તવ્યો, પારસ્પરિક સન્માન અને દરેક વ્યક્તિમાં રહેલી દિવ્યતા પર આધારિત છે.

આ નિવેદન તાજેતરમાં દિલ્હીના જંતર મંતર ખાતે NEET પેપર લીક સામે થયેલા વિદ્યાર્થી પ્રદર્શનોને સંબોધે છે, જેમાં કેટલાક યુવા મહિલા પ્રદર્શનકારીઓએ પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી અને તેમની સ્વર્ગીય માતા વિરુદ્ધ અપશબ્દોનો ઉપયોગ કર્યો હતો. સ્વામીજીએ આવી અભદ્ર ભાષાને વૈદિક આદર્શ “સંગચ્છધ્વં સંવદધ્વં” તેમજ રામાયણ અને મહાભારતની પરંપરાઓ સાથે સંપૂર્ણપણે અસંગત ગણાવી છે.

તેમણે પ્રધાનમંત્રીના શિક્ષા સુધારાઓને પારદર્શિતા અને વિદ્યાર્થીઓના કલ્યાણ માટે સમર્થન આપ્યું છે. સાથે જ યુવા પેઢીને ભાષાને માત્ર અભિવ્યક્તિ નહીં પરંતુ સંસ્કાર અને ચારિત્ર્યના દર્પણ તરીકે જોવા અપીલ કરી છે અને અમર્યાદિત ભાષા વાપરનારાઓ માટે સદ્બુદ્ધિની પ્રાર્થના કરી છે.

તેમણે એમની સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ દ્વારા સંદેશ આપ્યો છે કે... 

"ભારત માત્ર એક ભૌગોલિક રાષ્ટ્ર નથી, પરંતુ એક સનાતન સાંસ્કૃતિક ચેતના છે. આ તે પુણ્યભૂમિ છે જ્યાં માનવ-જીવનને માત્ર અધિકારોના આધારે નહીં પરંતુ કર્તવ્યો, મર્યાદાઓ, સદાચાર અને પારસ્પરિક સન્માનના આધારે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવ્યું છે. અમારી સનાતન સંસ્કૃતિનો મૂળ સ્વર એ જ છે કે દરેક વ્યક્તિની અંદર દિવ્યતાનો વાસ છે તેથી દરેક પ્રત્યે આદર, વિનમ્રતા અને શિષ્ટાચારનું વર્તન હોવું જોઈએ.

વેદોએ અમને શીખવ્યું કે “સંગચ્છધ્વં સંવદધ્વં” સાથે ચાલો, સાથે વિચારો અને સંવાદ દ્વારા સમાજનું નિર્માણ કરો. ભારતીય પરંપરામાં મતભેદ સ્વીકાર્ય છે પરંતુ મનભેદ નહીં; વિચારોનો પ્રતિવાદ સ્વીકાર્ય છે પરંતુ વ્યક્તિઓનું અપમાન ક્યારેય સ્વીકાર્ય રહ્યું નથી.

લોકશાહી વ્યવસ્થામાં દરેક નાગરિકને પોતાની વાત કહેવાનો, અસહમતિ વ્યક્ત કરવાનો, પ્રદર્શન કરવાનો તથા શાસનની નીતિઓની ટીકા કરવાનો પૂર્ણ અધિકાર છે. આ જ લોકશાહીની શક્તિ અને તેની ગરિમા છે. પરંતુ જ્યારે વિરોધની અભિવ્યક્તિ મર્યાદાની સીમાનું અતિક્રમણ કરીને અશોભનીય, અપમાનજનક કે અમર્યાદિત ભાષાનું રૂપ ધારણ કરી લે છે ત્યારે તે માત્ર કોઈ વ્યક્તિનું નહીં પરંતુ રાષ્ટ્રની સાંસ્કૃતિક ચેતનાનું પણ અવમૂલ્યન કરે છે.

તાજેતરના દિવસોમાં જાહેર મંચો પર માનનીય પ્રધાનમંત્રી પ્રત્યે જે પ્રકારની અભદ્ર, અશિષ્ટ અને અપમાનજનક ભાષાનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો; વિશેષરૂપે તેમની સ્વર્ગીય પૂજ્ય માતાજી પ્રત્યે જે પ્રકારના અસન્માનજનક શબ્દો કહેવામાં આવ્યા તે ભારતીય સંસ્કૃતિ, સભ્યતા અને સનાતન જીવન-દૃષ્ટિના સર્વથા પ્રતિકૂળ છે. કોઈ પણ મતભેદ, વૈચારિક સંઘર્ષ કે રાજકીય અસહમતિનો ઉકેલ ક્યારેય અપશબ્દો દ્વારા થઈ શકતો નથી. આવી ભાષા ન તો લોકશાહીની મર્યાદા છે અને ન તો ભારતની આત્મા.

અમારી સંસ્કૃતિ તો એ શીખવે છે કે વિરોધી પ્રત્યે પણ સંયમ, શિષ્ટાચાર અને ગરિમા જળવાઈ રહે. રામાયણમાં યુદ્ધભૂમિની મધ્યે પણ મર્યાદાનું પાલન છે; મહાભારતમાં ભીષણ સંઘર્ષ વચ્ચે પણ સંવાદ અને સન્માનની અનેક પરંપરાઓ દેખાય છે; શ્રીમદ્ભાગવત કરુણા, ક્ષમા અને સદ્ભાવનો સંદેશ આપે છે. ભારતીય પરંપરામાં તો શત્રુ પ્રત્યે પણ અપમાનજનક ભાષાનું સમર્થન કરવામાં આવ્યું નથી.

સમગ્ર સંત સમાજ અને આધ્યાત્મિક જગત આવા અમર્યાદિત શબ્દોથી અત્યંત આહત છે. અમારી સ્પષ્ટ માન્યતા છે કે જાહેર જીવનમાં આસીન કોઈ પણ વ્યક્તિ સાથે અસહમતિ હોઈ શકે છે પરંતુ તેના પ્રત્યે અશિષ્ટ, અપમાનજનક અને નિમ્નસ્તરીય ભાષાનો ઉપયોગ ક્યારેય યોગ્ય કહી શકાય નહીં. રાષ્ટ્રના સર્વોચ્ચ સંવૈધાનિક અને લોકશાહી પદોની ગરિમાનું સન્માન કરવું દરેક નાગરિકનું નૈતિક દાયિત્વ છે. પદનું સન્માન કોઈ દળ વિશેષનું નહીં પરંતુ લોકશાહી વ્યવસ્થાનું સન્માન છે.

ભારતીય સંસ્કૃતિનો વૈશ્વિક પરિચય જ અમારી વિનમ્રતા, શાલીનતા અને ઉદાત્ત દૃષ્ટિ છે. સંસાર અમને ઋષિ-મુનિઓની સંતતિ તરીકે ઓળખે છે. અમે તે સભ્યતા છીએ જે “વસુધૈવ કુટુંબકમ્”નો ઉદ્ઘોષ કરે છે જે દરેક પ્રાણીમાં ઈશ્વરનું દર્શન કરે છે; જે વૃક્ષ, વનસ્પતિ, પશુ-પક્ષી અને સમસ્ત સૃષ્ટિ પ્રત્યે પણ કરુણા અને સન્માનનો ભાવ રાખે છે. જ્યારે અમારી સંસ્કૃતિ એટલી વ્યાપક અને ઉદાત્ત છે ત્યારે અમારી ભાષા પણ તે જ ગરિમાનું પ્રતિબિંબ હોવી જોઈએ.

આજે જરૂરિયાત એ વાતની છે કે વિશેષરૂપે યુવા પેઢી એ સમજે કે ભાષા માત્ર અભિવ્યક્તિનું માધ્યમ નથી પરંતુ સંસ્કારનું દર્પણ છે. જે સમાજની ભાષા મર્યાદિત હોય છે તેનું ભવિષ્ય પણ ઉજ્જવળ હોય છે. કટુતા, અપમાન અને અશિષ્ટતા ક્યારેય સ્થાયી ઉકેલ આપતી નથી; સંવાદ, વિવેક અને શાલીનતા જ રાષ્ટ્રને આગળ લઈ જાય છે.

દેશના વિદ્યાર્થીઓના ઉજ્જવળ ભવિષ્ય પ્રત્યે આદરણીય પ્રધાનમંત્રી જીની સંવેદનશીલતા અને સજાગતા સ્તુત્ય છે.

તેમના દ્વારા શિક્ષા વ્યવસ્થાને વધુ પારદર્શક, ઉત્તરદાયી, ગુણવત્તાપૂર્ણ તથા વિદ્યાર્થીકેન્દ્રિત બનાવવાના ઉદ્દેશથી અનેક સુધારાત્મક પગલાં લેવામાં આવ્યા છે જેથી શિક્ષા વ્યવસ્થા વધુ સુદૃઢ બને, વિદ્યાર્થીઓના હિતોની વધુ સારી રક્ષા થાય તથા તેમના ભવિષ્ય સાથે કોઈ પ્રકારનો અન્યાય ન થાય. કોઈ પણ નીતિ કે વ્યવસ્થાનો ઉદ્દેશ્ય એ જ હોવો જોઈએ કે વિદ્યાર્થીઓને નિષ્પક્ષ, સુરક્ષિત અને ગુણવત્તાપૂર્ણ શૈક્ષણિક વાતાવરણ મળે તથા તેમની જીવન-નિર્માણની પ્રક્રિયા વધુ સશક્ત બને.

અમે તે બધા વ્યક્તિઓ માટે પરમાત્મા પાસે પ્રાર્થના કરીએ છીએ જેમણે દ્વેષપૂર્વક આહત કરનારી અમર્યાદિત ભાષાનો ઉપયોગ કર્યો. ઈશ્વર તેમને સદ્બુદ્ધિ-સદ્વિચાર-સદ્વિવેક પ્રદાન કરે જેથી તેઓ ભારતની મહાન સાંસ્કૃતિક પરંપરાઓ, માન-મર્યાદાઓ, નૈતિક મૂલ્યો અને લોકશાહી આદર્શોનું સન્માન કરતાં રાષ્ટ્ર-નિર્માણમાં સકારાત્મક ભૂમિકા ભજવી શકે."

તારીખ: 01-08-2026

દિવસ: શનિવાર

મેષ: આજનો દિવસ વ્યવાસાયિક ક્ષેત્રે વૃદ્વિ કરાવવાવાળો રહેશે, ધન લાભ થશે, સંબંધોને લઇને થોડા-થોડા પરેશાન રહેશો, સ્વાસ્થ્ય સારું રહે.

વૃષભ: આજનો દિવસ તમારી કાર્યશૈલીમાં સુધારો લાવવાની ઉત્તમ તક છે, આજના દિવસે ઉધારીના મામલે પડવું નહીં, પારિવારિક વાતાવરણમાં પણ સુખ-શાંતિ જણાશે, સ્વાસ્થ્ય પર વાતાવરણની અસર જોવા મળે.

મિથુન: ભૂલ સુધારવાનો ઉત્તમ સમય છે, આળસ છોડીને પોતાના વ્યવસાયમાં મન લગાડવું, મહિલા વર્ગ માટે પણ આજનો દિવસ વ્યસ્તતામાં પસાર થાય, આવક કરતા જાવક વધુ રહે, ખાવા-પીવામાં સાવધાની રાખવી.

કર્ક: વ્યર્થની ચિંતાઓનો માનસિક બોજ રહે, કાર્યક્ષેત્ર પર ગુસ્સાવાળો વ્યવહાર કરવો નહીં, સ્વાસ્થ્ય જાળવવું.

સિંહ: આજે તમે તમામ કાર્યોને અવગણી આરામ વધુ પસંદ કરશો, પારીવારિક વાતાવરણ થોડો સમય માટે ઉથલપાથલ થશે, સ્વાસ્થ્ય ઉત્તમ રહેશે. 

કન્યા: આજના દિવસે ઉત્તમ શુભ ફળ પ્રાપ્તીનો છે, આજે કાર્યોમાં સફળતા પાકી મળશે, ધર્મ-કર્મમાં રૂચિ રહેશે, વાણીમાં સંયમ રાખવો.

તુલા: આકસ્મિક ખર્ચાથી થોડી માનસિક બેચેની અનુભવશો, ધાર્મિક ક્ષેત્ર પર અને ભાવનાત્મક સ્થળો પર વધારે રૂચિ લેશો.

વૃશ્વિક: આજે તમારા જ ઘરમાં તમારી આલોચના થશે,ધાર્મિક ક્ષેત્રનો પ્રવાસ પણ ગોઠવી શકો છો, સ્વાસ્થ્યની કાળજી રાખવી.

ધન: આજનો દિવસ અધુરા રહેલા કાર્યો પુરા કરવાનો સમય છે, કલ્પનાઓના વિચાર અમલમાં મુકશો, સંતાન તરફથી થોડી નારાજગી રહેશે.

મકર: આર્થિક અને પારિવારિક સ્થિતિ તમારા અનુકુળ રહેશે, સાંજ સુધીમાં સંતોષકારક કાર્ય પુરા થશે, દાંમપત્યજીવનમાં મધુરતા રહેશે, સ્વાસ્થ્ય સારું રહેશે. 

કુંભ: આજનો દિવસ આનંદ અને ખુશી સાથે પસાર કરશો, ધર્મમાં ખર્ચ પણ થશે, મનમાં અહંકારની ભાવના આવવા દેશો નહીં. 

મીન:  ક્રોધ અને અહમની ભાવના મનમાં આવવાથી સંબંધોમાં ખટરાગ ઉભો ન થાય તે જોવું, ધન લાભ થોડો પણ થશે, સ્વાસ્થ્ય સારું રહેશે, પ્રવાસ ટાળવો.

તારીખ: 30-07-2026

દિવસ: ગુરુવાર

મેષ: પોતાના સ્વભાવથી પરિચિત થવાનો સમય છે, સૌદર્યને લગતા કાર્યોમાં લાભ મળે.

વૃષભ: આજનો દિવસ ધન ધાન્યમાં વૃદ્વિ થશે પરંતુ, તેની સાથે ખર્ચ પણ વધશે, પરિવારમાં નાની મોટી રકઝક થાય.

મિથુન: આજે તમે પોતાની જ કોઇ ભૂલમાં અથવા લાપરવાહીમાં રહીને સંકટમાં ફસાશો, વાહન ધીમે ચલાવવા સુચન છે, કોઇપણ જોખમ વાળું કાર્ય કરવું નહીં.

કર્ક: મિશ્ર ફળદાયી દિવસ રહે, વિચારી સમજીને આજે તમે દરેક કાર્ય કરશો, ભૌતિક સુવિધામાં વધારો થાય, પરિવારમાં ઘર્ષણ ટાળવું.

સિંહ: આજનો દિવસ તમને વ્યક્તિગત સુખમાં વધારો આપશો, આજે લાગણીશીલ બનીને કોઇ નિર્ણય લેવો નહીં.

કન્યા: આજે માનસિક રાહત રહેશે, વ્યવસાયમાં આકસ્મિક ખર્ચ આવી શકે, લોન લેવી પડે આર્થિક સમતોલનમાં ગડબડ થઇ શકે.

તુલા: શારિરીક કમજોરી અથવા શરીરમાં જટીલતા અનુભવશો, આધ્યાત્મિકતા અને ધાર્મિકતા વધશે.

વૃશ્વિક: આજે તમે જે કાર્ય હાથમાં લેશો તેમાં વિજય પ્રાપ્ત કરશો, દાંમપત્યજીવનમાં અને પરિવારમાં પણ આજે સુમેળ રહે.

ધન: ભાગ્યને દોષ આપ્યા વગર મહેનત ઉપર ધ્યાન આપવું, સમાજની જરૂર પડે મદદ મળી શકશે, પરિવારમાં વાતાવરણ સારું રહેશે.

મકર: આજના દિવસે બૌદ્વિક તેમજ શારીરિક બંને પ્રકારના પરિશ્રમ કરવા પડશે, છેતરામણના યોગથી સાચવવું.

કુંભ: સામાન્ય આવક સાથે દિવસ પસાર થશે, સમજી વિચારીને વાણીનો પ્રયોગ કરવો, શરદી, ખાંસી જેવા દર્દ થાય.

મીન: ધન લાભ આજે ચોક્કસ થશે, પરંતુ શરૂઆતમાં વિલંબ અને અસફળતાના લીધે નિરાશા અનુભવશો.

લોકસભામાં પેપર લીક સંબંધિત બિલ પર ચર્ચા દરમિયાન ભારે હંગામો જોવા મળ્યો હતો. વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ બિલ પર 50 મિનિટ સુધી ભાષણ આપ્યું હતું. પોતાના પ્રહારો દરમિયાન તેમણે 'ઇડિયટ' (Idiot) અને 'અંધભક્ત' જેવા શબ્દોનો પ્રયોગ કર્યો હતો, જેનો સત્તાપક્ષે સખત વિરોધ કર્યો હતો. આ ઉપરાંત, રાહુલે આરોપ લગાવ્યો હતો કે ગૃહમંત્રીએ દિલ્હીમાં પ્રદર્શન કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓ પર ગોળીબાર કરવાના આદેશ આપ્યા હતા. આ તીખી બહસ અને ભારે હોબાળા વચ્ચે જ લોકસભામાં બિલ પસાર કરવામાં આવ્યું હતું.

સંસદીય કાર્ય મંત્રી કિરેન રિજિજુએ સુનાવણી દરમિયાન 7 વખત ઊભા થઈને રાહુલ ગાંધીને અટકાવ્યા હતા અને સંસદીય નિયમોનો હવાલો આપ્યો હતો. તેમણે સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે વિપક્ષના નેતાએ પોતાના પાયાવિહોણા આરોપો માટે માફી માંગવી જોઈએ. આના જવાબમાં રાહુલે કહ્યું, જો તમે એવું ઈચ્છતા હોવ કે દેશમાં માત્ર ભાજપ જ બોલે, તો હું ચૂપ થઈને બેસી જાઉં છું.

બીજી તરફ, સ્પીકર ઓમ બિરલાએ પણ રાહુલ ગાંધીને 11થી વધુ વખત અટકાવતા ટોક્યા હતા કે તેઓ ગૃહમાં આ પ્રકારના અસંસદીય શબ્દોનો ઉપયોગ કરી શકે નહીં. સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહે પણ સ્પીકરને વિનંતી કરી હતી કે આ અસંસદીય શબ્દોને ગૃહની કાર્યવાહીના રેકોર્ડમાંથી હટાવી દેવામાં આવે.

પોતાના ભાષણમાં રાહુલ ગાંધીએ જણાવ્યું હતું કે, દેશનું ભવિષ્ય આજે રસ્તા પર ઊતરી આવ્યું છે. તેમના પ્રદર્શનમાં કોઈ ગુસ્સો કે નફરત નહોતી, તેઓ માત્ર પોતાનો અવાજ ઉઠાવી રહ્યા હતા. જો ભાજપના મારા મિત્રો પોતાના બાળકોને પૂછશે કે તેમના ભાઈ-બહેન જે કરી રહ્યા છે તે અંગે તેઓ શું વિચારે છે, તો તેમને પણ પોતાના બાળકો તરફથી વિદ્યાર્થીઓને જ સમર્થન મળશે.

ઉલ્લેખનીય છે કે પેપર લીક સાથે જોડાયેલા આ મહત્વપૂર્ણ બિલ પર આજે સતત બીજા દિવસે ચર્ચા થઈ રહી હતી. મંગળવારે પણ આ બિલ પર 9 કલાક સુધી લાંબી ચર્ચા ચાલી હતી. ચર્ચાના પ્રથમ દિવસે કેન્દ્રીય મંત્રી જિટેન્દ્ર સિંહ અને ભાજપના સાંસદ વાંસરી સ્વરાજે સરકારનો પક્ષ રાખ્યો હતો, જ્યારે વિપક્ષ તરફથી ગૌરવ ગોગોઈ, પ્રિયંકા ગાંધી અને અખિલેશ યાદવે ચર્ચામાં ભાગ લીધો હતો.

રાહુલ ગાંધીના ભાષણના મુદ્દા: 'પ્રધાનનું રાજીનામું માત્ર દેખાડો'

1. 'ઇડિયટ' અને 'અંધભક્ત' શબ્દો પર બબાલ: રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું, મેં ઘણા વિદ્યાર્થીઓ સાથે વાતચીત કરી છે, ખાસ કરીને લવલી નામની 18 વર્ષની એક વિદ્યાર્થીની સાથે. તેમણે આ વાતચીતનો ઉલ્લેખ કરતા 'ઇડિયટ' અને 'અંધભક્ત' જેવા ઉદાહરણો આપ્યા હતા. સત્તાપક્ષે તેને અસંસદીય ગણાવ્યા હતા અને સ્પીકર ઓમ બિરલાએ આ શબ્દોને કાર્યવાહીમાંથી દૂર કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો.

2. વિદ્યાર્થીઓ પર ગોળીબારનો આરોપ: રાહુલે ગંભીર આરોપ લગાવ્યો કે દિલ્હીમાં વિદ્યાર્થીઓના પ્રદર્શન દરમિયાન ગૃહમંત્રીએ ગોળીઓ અને પેલેટ ગન ચલાવવાની મંજૂરી આપી હતી. કિરેન રિજિજુએ આ આરોપને અત્યંત ગંભીર અને પાયાવિહોણો ગણાવી રાહુલ પાસે માફીની માંગ કરી હતી.

3. ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનનું રાજીનામું માત્ર દેખાડો: રાહુલે કહ્યું કે પેપર લીકના કારણે લાખો વિદ્યાર્થીઓનું ભવિષ્ય બરબાદ થઈ રહ્યું છે. તેમણે આક્ષેપ કર્યો કે દેશની શિક્ષણ વ્યવસ્થા શિક્ષણ મંત્રાલય નહીં પરંતુ RSS ચલાવી રહ્યું છે અને શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનનું રાજીનામું માત્ર એક દેખાડો છે.

4. દેશનું ભવિષ્ય રસ્તાઓ પર: રાહુલે ભારપૂર્વક કહ્યું કે પ્રદર્શન કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓ નફરતથી નહીં પરંતુ પોતાના ભવિષ્ય અને હક માટે લડી રહ્યા છે. ભાજપના નેતાઓના બાળકો પણ આ વિદ્યાર્થીઓનું જ સમર્થન કરશે.

5. પેપર લીક સિસ્ટમની નિષ્ફળતા: તેમણે ઉમેર્યું કે એક પછી એક પરીક્ષાઓમાં પેપર લીક થઈ રહ્યા છે, વિદ્યાર્થીઓ પાસેથી લાખો રૂપિયા પડાવવામાં આવી રહ્યા છે અને સરકાર દેશના યુવાનોનું ભવિષ્ય સુરક્ષિત કરવામાં સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ રહી છે.

ગૃહમંત્રીના આદેશ પર રાહુલ અને રિજિજુ વચ્ચે તીખી તકરાર

• રાહુલ ગાંધી: ગૃહમંત્રીએ વિદ્યાર્થીઓ પર શૂટિંગ કરવાની મંજૂરી આપી. પેલેટ ગન ચલાવવાનો અને ગોળીબાર કરવાનો આદેશ આપ્યો.
• કિરેન રિજિજુ: તમે વિચાર્યા વગર બોલી રહ્યા છો. આવું ન બોલો. તમારે ગંભીરતાથી બોલવું જોઈએ, આ યોગ્ય નથી. તમે કયા આધારે આ નિવેદન આપી રહ્યા છો? તમને આ કોણે કહ્યું? તમે માફી માંગો. ગોળી વાગવી કે ચાલવી એ નાની વાત નથી. કોઈએ ગોળી ચલાવી એવું તમે કેવી રીતે કહી શકો? આ બહુ ગંભીર આરોપ છે.

આ તકરાર વચ્ચે વિપક્ષી સાંસદોએ રાહુલ ગાંધીને બોલવા દો, રાહુલ ગાંધીને બોલવા દો ના નારા લગાવવાનું શરૂ કરી દીધું હતું.

• અખિલેશ યાદવ: જો વિપક્ષના નેતાએ આટલો ગંભીર આરોપ લગાવ્યો હોય, તો આ સરકારની જવાબદારી બને છે કે તે તપાસ કરે કે વિદ્યાર્થીઓ સાથે આવું વર્તન કોણે કર્યું.
• કિરેન રિજિજુ: તમે તપાસની માંગ કરો તે યોગ્ય છે, પરંતુ રાહુલ ગાંધી સીધા ગૃહમંત્રી પર જ આરોપ લગાવી રહ્યા છે. તેમણે ખોટો આરોપ લગાવ્યો છે અને તેમણે માફી માંગવી જ પડશે.

સંસદ પરિસરમાં રાહુલ ગાંધીનું નિવેદન

લોકસભામાં પોતાના ભાષણ બાદ રાહુલ ગાંધીએ સંસદ પરિસરમાં પત્રકારો સાથે વાતચીતમાં કહ્યું હતું કે, વિદ્યાર્થીઓ પર થયેલી પોલીસ કાર્યવાહી અંગે સ્પષ્ટતા કરવા માટે ગૃહમંત્રી શાહ પોતે ગૃહમાં આવ્યા નહોતા, જ્યારે તેમણે આવીને જવાબ આપવો જોઈતો હતો.

રાહુલે વધુમાં ઉમેર્યું કે, જો ગૃહમંત્રીએ એવો કોઈ આદેશ આપ્યો જ ન હોય, તો તેમણે ગૃહમાં આવીને સત્તાવાર રીતે સ્પષ્ટતા કરવી જોઈએ કે તેમણે આવી કોઈ સૂચના આપી નહોતી. સૌથી મોટી વાત એ છે કે મને સંસદમાં બોલવાનો અધિકાર છે અને તે અધિકાર મને મળવો જ જોઈએ.

સુપ્રીમ કોર્ટે બુધવારે કોલસા કૌભાંડ મામલે સ્વર્ગસ્થ પૂર્વ વડાપ્રધાન ડૉ. મનમોહન સિંહ સામેનો કેસ બંધ કરવાના કેન્દ્રીય અન્વેષણ બ્યુરો (CBI)ના નિર્ણયને મંજૂરી આપી દીધી છે. ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્યકાંત, જસ્ટિસ જોયમાલ્ય બાગચી અને જસ્ટિસ વી. મોહનાની બંચે વર્ષ 2015માં ટ્રાયલ કોર્ટ દ્વારા ડૉ. સિંહને પાઠવવામાં આવેલા સમન્સને પડકારતી તેમની અરજીને મંજૂર કરી હતી.

અદાલતે જણાવ્યું હતું કે ટ્રાયલ કોર્ટ પાસે CBIના ક્લોઝર રિપોર્ટને ફગાવી દેવા માટે કોઈ મજબૂત કે વાજબી કારણો નહોતા. જેથી કોર્ટે મનમોહન સિંહ સામે CBI દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલા ક્લોઝર રિપોર્ટનો સ્વીકાર કર્યો હતો.

સર્વોચ્ચ અદાલતે પોતાના આદેશમાં નોંધ્યું હતું કે, અમને ખાતરી થઈ છે કે વિદ્વાન સેશન્સ જજ પાસે CBIના ક્લોઝર રિપોર્ટને ફગાવી દેવા અને કેસની સંજ્ઞાન લેવા માટે કોઈ મજબૂત કારણો નહોતા. પરિણામે, અમે આ સ્પેશિયલ લીવ પિટિશનને મંજૂર કરીએ છીએ અને વિદ્વાન સ્પેશિયલ જજના વિવાદિત આદેશોને રદ કરીએ છીએ. તેના પરિણામ સ્વરૂપે CBI દ્વારા રજૂ કરાયેલા ક્લોઝર રિપોર્ટને સ્વીકારીને આ મામલાને ગુણદોષના આધારે બંધ કરીએ છીએ.

નોંધનીય છે કે આ નિર્ણય મનમોહન સિંહના અવસાનના દોઢ વર્ષથી પણ વધુ સમય બાદ આવ્યો છે. તેમનું નિધન 26 ડિસેમ્બર 2024ના રોજ થયું હતું.

https://twitter.com/barandbench/status/2082360508561445224

સુનાવણી દરમિયાન ડૉ. સિંહ તરફથી રજૂ થયેલા વરિષ્ઠ એડવોકેટ કપિલ સિબ્બલે અગાઉ જણાવ્યું હતું કે, પૂર્વ વડાપ્રધાન સામેની ટિપ્પણીઓ દૂર કરવામાં આવે છે તેવા નિર્દેશ સાથે આ અરજીનો નિકાલ કરી શકાય છે. સિબ્બલે રજૂઆત કરી હતી કે, હું ઈચ્છું છું કે તેમના વિરૂદ્ધની આ ટિપ્પણીઓ રેકોર્ડ પર ન રહે. પૂર્વ વડાપ્રધાન વતી વરિષ્ઠ એડવોકેટ અભિષેક મનુ સિંઘવી પણ કોર્ટમાં ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

ઉલ્લેખનીય છે કે, 1 એપ્રિલ 2015ના રોજ સર્વોચ્ચ અદાલતે પૂર્વ વડાપ્રધાનને પાઠવવામાં આવેલા સમન્સ પર સ્ટે આપ્યો હતો. તે સમયે વરિષ્ઠ એડવોકેટ કપિલ સિબ્બલ, અભિષેક મનુ સિંઘવી, કે.ટી.એસ. તુલસી, અશ્વિની કુમાર, વિવેક તંખા અને હરિન પી. રાવલે તેમનો પક્ષ રજૂ કર્યો હતો.

તે સમયે સિબ્બલે દલીલ કરી હતી કે સ્ક્રિનિંગ કમિટીની ભલામણ વિરુદ્ધ જઈને 'હિંડાલ્કો' કંપનીને કોલસા બ્લોક ફાળવવામાં પૂર્વ વડાપ્રધાનનું કૃત્ય ગેરકાનૂની નહોતું.

સિબ્બલે કહ્યું હતું કે, આ સંપૂર્ણપણે એક વહીવટી નિર્ણય હતો. તેમાં ગેરકાનૂની શું છે? કોઈ ખાણની ફાળવણી કરવી કે કોઈ ખાનગી કંપનીને તે આપવી એ ગેરકાયદેસર નથી. આમ કરવા પર કોઈ કાનૂની પ્રતિબંધ નથી. તેમણે સ્ક્રિનિંગ કમિટીના નિર્ણયથી અલગ જઈને ખાનગી પક્ષને કોલસા બ્લોક ફાળવ્યા હતા, જેમાં કંઈપણ ગેરકાનૂની નહોતું.

અદાલતને જણાવવામાં આવ્યું હતું કે આ કેસમાં CBI દ્વારા બે વાર ક્લોઝર રિપોર્ટ રજૂ કરવામાં આવ્યા હોવા છતાં સ્પેશિયલ કોર્ટે મનમોહન સિંહને સમન્સ જારી કર્યા હતા. ત્યારબાદ સર્વોચ્ચ અદાલતે પૂર્વ વડાપ્રધાન સામેની કાર્યવાહી પર રોક લગાવી દીધી હતી.

આજે સુપ્રીમ કોર્ટે સમન્સને પડકારતી સિંહની અરજી મંજૂર કરીને આ સમગ્ર કેસને આખરે બંધ કરી દીધો છે. આ કેસમાં CBI તરફથી વરિષ્ઠ એડવોકેટ આર.એસ. ચીમા અને સ્પેશિયલ પબ્લિક પ્રોસિક્યુટર એ. કાર્તિકે પક્ષ રજૂ કર્યો હતો.

લોકશાહી વ્યવસ્થામાં વાણીની સ્વતંત્રતા એ પ્રત્યેક નાગરિકનો એક પવિત્ર અધિકાર છે પરંતુ જ્યારે આ અધિકારનો ઉપયોગ સત્તાના પદ પર બિરાજમાન વ્યક્તિઓ કરે છે ત્યારે તેની સાથે એક જવાબદારી પણ જોડાયેલી હોય છે. સરકારમાં મંત્રીઓ, ધારાસભ્યો અને સાંસદો માત્ર નાગરિકો/વ્યક્તિઓ નથી હોતા પરંતુ તેઓ રાજ્ય અને રાષ્ટ્રની લોકશાહીના પ્રતિનિધિ રૂપ હોય છે. તેમના શબ્દો અને વર્તનનો સીધો પ્રભાવ જનતાના મન પર પડે છે. વર્તમાન સમયમાં જ્યારે દેશમાં સંવેદનશીલતા ચરમસીમા પર છે ત્યારે ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓ અને સરકારી અધિકારીઓએ પોતાના વાણીવર્તનમાં સંયમ રાખવો એ વૈકલ્પિક માત્ર નહીં પણ અનિવાર્ય જરૂરિયાત બની ગઈ છે.

આ ચર્ચાનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ અને કેન્દ્રસ્થ બિંદુ એ છે કે આજના યુગમાં દેશના કોઈ પણ રાજ્યમાં ક્યારેય પણ એકાએક કોઈ મોટું જનઆંદોલન ઉદભવી શકે છે. આપણે અહીં પ્રતીકાત્મક રીતે જેને ‘Gen Z આંદોલન' કહી શકીએ તેવી પરિસ્થિતિની વાત કરીએ છીએ. 'Gen Z આંદોલન' એ કોઈ ચોક્કસ ઐતિહાસિક ઘટના નહીં પણ એક એવી સંભવિત સ્થિતિનું ઉદાહરણ છે જ્યાં કોઈ એક નાની ઘટના, કોઈ એક ઉશ્કેરણીજનક નિવેદન અથવા કોઈ સ્થાનિક સમસ્યા સોશિયલ મીડિયા અને આધુનિક ડિજિટલ માધ્યમોના કારણે ચપટી વગાડતા આખા રાજ્ય કે દેશમાં વ્યાપક આંદોલનનું સ્વરૂપ ધારણ કરી શકે છે. ભૂતકાળમાં આપણે જોયું છે કે કેવી રીતે એક અણધાર્યો પ્રસંગ સમાજના વિવિધ વર્ગોને એકત્રિત કરીને શાંતિપૂર્ણ વાતાવરણને અસ્થિર કરી શકે છે. આવી પરિસ્થિતિમાં જો સત્તાધારી પક્ષના મંત્રીઓ કે નેતાઓના શબ્દોમાં પણ થોડી અસંવેદનશીલતા કે ઉશ્કેરણી હોય તો તે કુદરતી આપત્તિની જેમ સામાજિક સદ્ભાવનાને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.

ગુજરાત રાજ્યનો આ સંદર્ભમાં એક વિશિષ્ટ અને અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ઇતિહાસ રહ્યો છે. ગુજરાત એક એવું રાજ્ય છે જ્યાં રાજકીય જાગૃતિ, સામાજિક સંગઠનો અને સમુદાયલક્ષી ચળવળોનો ઇતિહાસ ઘણો સમૃદ્ધ અને જટિલ રહ્યો છે. ભૂતકાળમાં અહીં અનેક સામાજિક આર્થિક માંગણીઓને લઈને મોટા આંદોલનો જોવા મળ્યા છે જેણે રાજ્યના રાજકારણ અને સામાજિક સમીકરણો પર ઊંડી છાપ છોડી છે. આ ભૂતકાળની ઘટનાઓ અને ત્યારબાદ બદલાયેલા સામાજિક સમીકરણોને ધ્યાનમાં લેતા ગુજરાતમાં ચૂંટાયેલા ધારાસભ્યો, સાંસદો અને ખાસ કરીને મંત્રીમંડળના સભ્યોએ હવે પછી પોતાના વાણી અને વર્તનમાં અત્યંત કાળજીપૂર્વક અને પરિપક્વતા દાખવવી જોઈશે. 

જ્યારે રાજ્ય સરકારના કોઈ મંત્રી સાર્વજનિક મંચ પરથી બોલે છે ત્યારે તેમના નિવેદનોને  માત્ર એક વ્યક્તિનું નિવેદન માનવામાં આવતું નથી પરંતુ તેને સરકારના વલણ તરીકે અર્થઘટન કરવામાં આવે છે. જો આવા નિવેદનોમાં કોઈ ચોક્કસ સમાજ કે સમુદાય, વર્ગ કે વિસ્તાર પ્રત્યે અસંવેદનશીલતા દેખાય અથવા તો ભૂતકાળની કોઈ સંવેદનશીલ ઘટનાનો અનાદર થતો હોય તો તેનાથી સમાજમાં અવિશ્વાસની ભાવના જન્મે છે. આ અવિશ્વાસ જ ધીમે ધીમે 'Gen Z આંદોલન' જેવી અણધારી પરિસ્થિતિનું મૂળ બની શકે છે. તેથી ગુજરાતના નેતાઓએ એ વાતનું વિશેષ ધ્યાન રાખવું જોઈશે કે તેઓ શું બોલી રહ્યા છે અને એની કોઈ વિપરીત સમજ ના બને. 

વાણીના સંયમનો અર્થ એ નથી કે નેતાઓએ બોલવું બંધ કરી દેવું જોઈએ અથવા પોતાની નીતિઓ કાર્યોનો પ્રચાર ન કરવો જોઈએ. સંયમનો સાચો અર્થ છે વિચારપૂર્વકનું બોલવું, તથ્યોની ચકાસણી કરવી અને એવું વાતાવરણ ઊભું કરવું જેમાં વિરોધ પક્ષ અને જનતા બંને સરકારના ઇરાદાઓને સકારાત્મક રીતે સમજી શકે. ઉશ્કેરણીજનક ભાષા, વ્યંગાત્મક ટિપ્પણીઓ અથવા રાજકીય લાભ માટે ભાવનાઓ સાથેની રમત કરતી પ્રવૃત્તિઓ ટૂંકા ગાળામાં ભલે રાજકીય ફાયદો અપાવે પરંતુ લાંબા ગાળે તે રાજ્યની સરકાર અને વહીવટી તંત્રની છબી માટે ઘાતક નીવડે છે.

હાલના ડિજિટલ યુગમાં જ્યાં માહિતી ચપટી વગાડતા વાયરલ થાય છે ત્યાં એક બેજવાબદાર વાણી વિલાસભર્યું નિવેદન કલાકોમાં રાષ્ટ્રીય મુદ્દો બની શકે છે. આવી સ્થિતિમાં મંત્રીઓ અને ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓએ પોતાના નિવેદનો આપતા પહેલાં 'ત્રણ ગેટ્સ' (Three Gates) ના સિદ્ધાંતને અનુસરવો જોઈએ: શું આ વાત માં સત્ય છે? શું આ વાત જરૂરી છે? અને શું આ વાત રચનાત્મક છે? જો આ ત્રણેય પ્રશ્નોનો જવાબ હા હોય તો જ તે નિવેદન સાર્વજનિક કરવું જોઈએ.

ગુજરાતના ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓએ એ વાત પણ સમજવી જોઈએ કે રાજ્યની પ્રગતિનો આધાર માત્ર ભૌતિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર નથી પરંતુ સામાજિક સૌહાર્દ અને વિશ્વાસ પર પણ છે. ભૂતકાળના સમીકરણો એ શીખવે છે કે જ્યારે પણ નેતૃત્વે સંયમ ગુમાવ્યો છે ત્યારે સમાજને તેની કિંમત ચૂકવવી પડી છે. તેથી વર્તમાન સમય એ રાજકારણીઓ સમાજસેવકોની કસોટીનો સમય છે. મંત્રીઓએ પોતાના વર્તનમાં એવી પરિપક્વતા દાખવવી જોઈશે જેથી જનતાને એવો વિશ્વાસ થાય કે તેમના નેતાઓ સંવેદનશીલ, જવાબદાર અને રાષ્ટ્રહિતને સર્વોપરી રાખનારા છે.

નિષ્કર્ષ રૂપે કહી શકાય કે સરકારમાં મંત્રીઓ અને ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓના વાણીવર્તનમાં સંયમ એ કોઈ નબળાઈ નથી પરંતુ તે લોકશાહીના મૂલ્યોની સૌથી મોટી તાકાત છે. 'Gen Z આંદોલન' જેવી કોઈ પણ અણધારી અને અસ્થિર કરનારી પરિસ્થિતિને નિવારવાનો સૌથી સારો માર્ગ એ છે કે સત્તાના કેન્દ્રમાંથી નીકળતા શબ્દો સંવાદ, શાંતિ, એકતા અને વિકાસનો સંદેશો આપતા હોય. ગુજરાતના ધારાસભ્યો, સાંસદો અને મંત્રીઓ પાસે આજે એક તક છે કે તેઓ પોતાના સંયમિત વર્તન દ્વારા રાજ્ય અને દેશ માટે એક આદર્શ રાજકીય સંસ્કૃતિનો પાયો નાખે. ભૂતકાળના અનુભવોને માર્ગદર્શક બનાવીને ભવિષ્યને વધુ સુરક્ષિત, સ્થિર અને સમૃદ્ધ બનાવવું એ આજના નેતૃત્વની સૌથી મોટી જવાબદારી છે.

તારીખ: 28-07-2026

દિવસ: મંગળવાર

મેષ: આરોગ્ય સાચવવું, ધાર્યા કામમાં વિલંબ થાય, વિઘ્ન બાદ સફળતા મળે, નાણાકીય ચિંતા હળવી બને.

વૃષભ:  આપના પ્રયત્નથી કાર્યક્ષેત્રમાં સફળતા સાંપડે, સ્નેહી મિત્રથી સંવાદિતાના પ્રસંગો બને, પ્રવાસમાં સાનુકુળતા.

મિથુન: અંતરાયો ઉભા થાય, પ્રસંગો બને, ગૃહજીવનમાં મનદુઃખ, તણાવ ઉભો થાય.

કર્ક:  ચિંતા દુર થાય, કાર્ય તથા અન્ય તકો ઉભી થતી જણાય, લાભની આશા ફાળે.

સિંહ:  આપના ધાર્યા કામોમાં પ્રગતિ જણાય, નવા સંબંધોની સાનુકુળ તકો મળે, ઉઘરાણી બને.

કન્યા:  આપના પ્રયત્નો ફળે, સાનુકુળ સમય યોગ્ય બને, સ્નેહીથી મદદ મળે.

તુલા:  મહત્ત્વની બાબતો અંગે કોઈ વિઘ્ન જણાય, મુશ્કેલી અને ચિંતાઓ વધે.

વૃશ્વિક:  અંગત સમસ્યાનો અંત આવે, ગૃહ વિવાદ ટાળવો, પ્રવાસમાં સાનુકુળતા બને.

ધન:  આવક ઘટતી લાગે, ઉઘરાણી અટકી શકે, કૌટુંબિક મન દુઃખ, મતભેદથી દુર રહેવું.

મકર:  આપના પ્રયત્નો ફળે, પ્રવાસમાં સાનુકુળતા, અગત્યનું કામ સફળ બને.

કુંભ:  અગત્યના પ્રશ્નો, કાર્યો અંગે અવરોધ થાય, વાહનથી સંભાળવું, સ્નેહીથી મિલન.

મીન:  તબિયત સાચવવી, મનની ચિંતા રહે, લાભમાં વિલંબ પડે, સ્નેહીથી મન દુઃખ.

અખિલ ભારતીય વિદ્યાર્થી પરિષદ (ABVP) કે જે ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) ની વિદ્યાર્થી પાંખ કહેવાય છે ભારતના રાજકીય અને વિદ્યાર્થી જગતમાં એક મહત્વપૂર્ણ સંગઠન રહ્યું છે. 1949માં સ્થપાયેલી ABVP આજે વિશ્વની સૌથી મોટી વિદ્યાર્થી સંસ્થાઓમાંની એક ગણાય છે. ઐતિહાસિક દૃષ્ટિકોણે ઇમરજન્સી સામેના આંદોલન હોય કે પછી ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી જનઆંદોલન ABVP ના યુવા કાર્યકર્તાઓ હંમેશા મોખરે રહ્યા છે. પરંતુ છેલ્લા કેટલાક સમયથી કોલેજ કેમ્પસના રાજકારણમાં અને વિદ્યાર્થીઓના જનમાનસમાં ABVP નબળી પડતી જણાઈ રહી છે અથવા તો તેની સ્વીકૃતિ ઘટતી જણાઈ રહી છે. આ ઘટતી સ્વીકૃતિ પાછળ અનેક કારણો જવાબદાર છે પરંતુ તેમાંનું સૌથી પ્રમુખ અને વિશ્લેષણાત્મક કારણ એ છે કે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી જ્યારે વિદ્યાર્થી જગતનું કોઈ મોટું જનઆંદોલન કે માસ આંદોલન ફાટી નીકળે છે ત્યારે ABVP પોતાને તેનાથી દૂર રાખે છે. આ લેખમાં આ મુદ્દાનું તટસ્થ અને ઊંડાણપૂર્વક વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું છે.

કોઈપણ વિદ્યાર્થી સંસ્થા, સંગઠન કે રાજકીય પાંખની સાચી ઓળખ ત્યારે સ્થપાય છે જ્યારે તે વિદ્યાર્થીઓની અને જનસામાન્યની લાગણીઓ અને સાચી સમસ્યાઓ સાથે જોડાયેલી હોય. જ્યારે દેશમાં કે કોઈ રાજ્યમાં કોઈ મોટું જનઆંદોલન, શૈક્ષણિક નીતિઓ સામેનો વિરોધ, બેરોજગારી સામેનું આંદોલન, કે પછી કોઈ સ્થાનિક માસ આંદોલન ફાટી નીકળે છે ત્યારે યુવા પેઢી અને સામાન્ય પ્રજાની નજર ABVP પર મંડાયેલી હોય છે કેમકે ABVP પાસે આશા અને અપેક્ષા હોય છે કે તેઓ સાચી દિશા અને માર્ગદર્શક બનશે. પરંતુ વર્તમાન સમયમાં જ્યારે કોઈ એવું માસ આંદોલન ઉભરે છે જેની દિશા સરકારી નીતિઓની વિરુદ્ધ હોય ત્યારે ABVP મૌન સાધી લે છે અથવા તો તે આંદોલનથી સ્પષ્ટપણે દૂર રહે છે. આનું મુખ્ય કારણ એ છે કે ABVP સીધી રીતે શાસક પક્ષ (BJP) સાથે જોડાયેલી છે. શાસક પક્ષની છબિને કોઈ ધક્કો ન લાગે તે માટે ABVP ને વિદ્યાર્થી હિતો અને જનઆંદોલનોથી દૂર રાખવામાં આવે છે.

હવે જ્યારે ABVP કોઈ માસ આંદોલન કે જનઆંદોલનમાંથી દૂર રહે છે, ત્યારે તેની સ્વીકૃતિ પર જે અસર થાય છે તે ખૂબ જ ઊંડી હોય છે.

1. સરકારી સંગઠન તરીકેની ઓળખ: સામાન્ય વિદ્યાર્થી અને શેક્ષણિક જગતના લોકો એક એવી ધારણા માનવા લાગે છે કે ABVP હવે કોઈ સ્વતંત્ર વિદ્યાર્થી સંસ્થા નથી રહી પરંતુ તે શાસક પક્ષની 'PR એજન્સી' કે 'સરકારી ખાતું' બની ગઈ છે. જ્યારે વિદ્યાર્થીઓ, પ્રજા રસ્તા પર ઉતરેલી હોય અને વિદ્યાર્થી પાંખ મૌન હોય, ગેરહાજર હોય ત્યારે તે પાંખની નૈતિક સ્વીકૃતિ સમાપ્ત થઈ જાય છે.
2.  જનાદેશ અને જનભાવનાના પ્રવાહથી દૂર થવું: માસ આંદોલનો એ જનતાની નબળી પડેલી લાગણીઓનો સામૂહિક વિસ્ફોટ હોય છે. જો ABVP જેવા મોટા સંગઠનના કાર્યકર્તાઓ આ આંદોલનોમાં કૂદી ન પડે અથવા સાચી સમજ આપવા માટે સક્રિય ન થાય તો યુવા પેઢી એવું માને છે કે આ સંગઠન માત્ર સત્તાના ગલિયારાઓમાં જ રમવાનું જાણે છે, પણ વિદ્યાર્થીઓના જનતાના દુઃખમાં તેમની સાથે ઊભું રહેવાની ક્ષમતા તેનામાં નથી.
3. વિરોધ પક્ષો અને અન્ય સંસ્થાઓને મોકો મળી જાય છે જ્યારે ABVP માસ આંદોલનોથી દૂર રહે છે. આખી તક અન્ય વિદ્યાર્થી સંસ્થાઓ, ડાબેરી પાંખો કે અપક્ષ વિદ્યાર્થી નેતાઓને મળી જાય છે. તેઓ રસ્તા પર ઉતરીને પોતાની સ્વીકૃતિ વધારી લે છે અને ABVP ને સરકારી સંસ્થા કે સંગઠન તરીકે પ્રસ્થાપિત કરે છે. કેમ્પસના રાજકારણમાં જ્યાં 'ક્રાંતિ' અને 'વિરોધ' ના નારા લાગતા હોય ત્યાં માસ આંદોલનમાં ગેરહાજર રહેવું એ ABVP માટે આત્મહત્યા સમાન છે.

ABVP ની મૂળ વિચારધારા સાંસ્કૃતિક રાષ્ટ્રવાદ અને શૈક્ષણિક સુધારાઓ પર આધારિત છે. પરંતુ આજનો યુવાન (Gen Z) માત્ર વિચારધારાથી જીવી શકતો નથી. આજના વિદ્યાર્થીઓના મુદ્દાઓ અતિશય ભૌતિક અને તાત્કાલિક છે: બેરોજગારી, વધતા મહેનતાણાં, ખાનગીકરણ, કોલેજ કેમ્પસમાં લોકશાહીનો અભાવ અને વૈચારિક સંતુલન… જ્યારે આ મુદ્દાઓ પર કોઈ માસ આંદોલન ફાટે છે ત્યારે ABVP પાસે બે વિકલ્પો હોય છે: ક્યાં તો વિદ્યાર્થીઓની સાથે ઊભા રહો અને સરકારની નીતિઓને ઘેરો અથવા તો સરકારને બચાવવા માટે મૌન રહો. દુર્ભાગ્યે આજે સંગઠનના શિસ્ત અને રાજકીય દબાણને કારણે ABVP બીજો વિકલ્પ પસંદ કરે છે. આનાથી એવો સંદેશો જાય છે કે ABVP માટે 'વિચારધારા અને સત્તા' વધારે મહત્વની છે અને 'વિદ્યાર્થીઓની સમસ્યાઓ' ગૌણ છે. આ માનસિકતા વિદ્યાર્થીઓમાં ABVP પ્રત્યેની શ્રદ્ધાને તોડે છે.

આજના કેમ્પસમાં વિદ્યાર્થીઓ માહિતીના સ્ત્રોતોથી ખૂબ જ જાગૃત છે. સોશિયલ મીડિયાના યુગમાં કોઈ પણ માસ આંદોલન કે જનઆંદોલનને દબાવી શકાતું નથી. જ્યારે ABVP ના નેતાઓ ટીવી ચેનલો પર આવીને સરકારના વખાણ કે બચાવ કરતા જોવા મળે છે પરંતુ જ્યારે હજારો વિદ્યાર્થીઓ રસ્તા પર ઉતરેલા હોય ત્યારે તેઓ ત્યાં ગેરહાજર હોય છે. તઆવા સંજોગોમાં યુવા માણસ પટલમાં એક પ્રકારનો રોષ અને નિરાશા ઉભી થાય છે.

સ્વીકૃતિ એ ક્યારેય સત્તાના બળથી મળતી નથી, તે મળે છે ત્યાગ, બલિદાન અને જનતાની સાથે રસ્તા પર ઊભા રહેવાથી. ઐતિહાસિક રીતે ABVP એ ઇમરજન્સી સામે લડત આપી છે જેના કારણે તેને દેશભરમાં સ્વીકૃતિ મળી હતી. પરંતુ આજે જ્યારે કોઈ જનઆંદોલન ફાટે છે ત્યારે તે જ ઐતિહાસિક ભૂમિકા ભજવવાને બદલે ABVP મૌન જાળવી રાખવાનું પસંદ કરે છે. આનાથી તેની ઓળખ એક 'સંઘર્ષશીલ વિદ્યાર્થી પાંખ' માંથી બદલાઈને 'શાસક પક્ષની સહાયક પાંખ' થઈ હોય તેવી ધારણાઓ બંધાઈ રહી છે.

તટસ્થ રીતે જોઈએ તો ABVP ના કાર્યકર્તાઓના ઘડતર, વિચારધારા કે તેમની મહેનત પર કોઈ સવાલ ઉઠાવી શકાય નહીં. દેશભરમાં કોલેજ કેમ્પસમાં સેવા કાર્ય, શૈક્ષણિક સેમિનાર અને સામાજિક જાગૃતિના કાર્યોમાં ABVP હંમેશા અગ્રેસર રહે છે પરંતુ 'રાજકારણ' અને 'જનઆંદોલન' જ્યારે એકબીજા સામે આવે છે ત્યારે ABVP ની મુશ્કેલી વધી જાય છે. સંગઠનની અંદર પણ એક મૌન અસંતોષ છે કારણ કે ઘણા ઈમાનદાર કાર્યકર્તાઓ એવું માને છે કે વિદ્યાર્થી હિતો માટે સરકાર સામે અવાજ ઉઠાવવો જ જોઈએ પરંતુ સંગઠનના શીર્ષસ્થ નેતૃત્વના આદેશોને કારણે તેઓ માસ આંદોલનોથી દૂર રહેવા મજબૂર બને છે.

અંતે એવું કહી શકાય કે ABVP ની નબળી હાલત તેના કાર્યકર્તાઓની નિષ્ઠા કે સંખાબળમાં નથી પરંતુ તેની 'દિશા' અને 'રાજકીય મજબૂરીઓ'માં છે. જ્યાં સુધી ABVP કોઈપણ જનઆંદોલન કે માસ આંદોલનમાં નિર્ભયતાથી ભાગ લેતી નહીં થાય અને શાસક પક્ષની છબિ બચાવવાના ચક્કરમાં જનતાની લાગણીઓને નજરઅંદાજ કરતી રહેશે ત્યાં સુધી તેની સ્વીકૃતિ ઘટતી જ રહેશે. એક વિદ્યાર્થી પાંખની સાચી તાકાત એ છે કે તે સરકારની હાથલાકડી નહીં પરંતુ અરીસો બને. જો ABVP ને ફરીથી દેશભરના કોલેજ કેમ્પસમાં અને જનમાનસમાં પોતાની ખોવાયેલી સ્વીકૃતિ પાછી મેળવવી હોય તો તેણે માસ આંદોલનોમાં સરકારના રાજકીય હિતોને બાજુ પર મૂકીને માત્ર અને માત્ર વિદ્યાર્થી અને જનતાના હિતમાં રસ્તા પર ઉતરવું પડશે. જ્યાં સુધી આ થતું નથી ત્યાં સુધી ABVP માત્ર એક મોટું સંગઠન બનીને જ રહેશે પરંતુ તે લોકલાગણીને માન આપનારી જનતાની વિદ્યાર્થી પાંખ સંગઠન તરીકેની જે ઓળખ અને સ્વીકૃતિ તેણે દાયકાઓમાં મેળવી હતી તે ધીમે ધીમે ઝાંખી પડતી જણાશે.

અસમ, પશ્ચિમ બંગાળ અને બિહાર સહિતના વિવિધ રાજ્યોમાં એજન્સીઓ દ્વારા પ્રદર્શનકારી વિદ્યાર્થીઓ અને અન્ય આંદોલનકારીઓને નિશાન બનાવવામાં આવી રહ્યા હોવાના, તેમની અટકાયત અને ધરપકડ કરાઈ રહી હોવાના અનેક અહેવાલો સામે આવ્યા છે. આ અહેવાલોને પગલે કૉકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP) દ્વારા ઊંડી ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.

પાર્ટીના જણાવ્યા અનુસાર, ભારત સરકારે જ્યારે એવું સ્પષ્ટ આશ્વાસન આપ્યું હતું કે ભાજપ કે NDA શાસિત કોઈપણ રાજ્યમાં પ્રદર્શનકારીઓ સામે અત્યારે કે ભવિષ્યમાં કોઈ જ શિક્ષાત્મક કે દંડનાત્મક કાર્યવાહી કરવામાં નહીં આવે, ત્યારબાદ જ તેમણે પોતાના દેશવ્યાપી વિરોધ પ્રદર્શનો સ્થગિત કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો. આવી સ્થિતિમાં વિવિધ રાજ્યોમાંથી સામે આવી રહેલા અહેવાલો અત્યંત ગંભીર બાબત છે.

https://twitter.com/SauravDassss/status/2081626434267656550

વિરોધ પ્રદર્શન કરનાર તમામ વિદ્યાર્થીઓ અને યુવાનોને આશ્વાસન આપતાં પાર્ટીએ જણાવ્યું છે કે, અટકાયતમાં લેવાયેલા લોકોને છોડાવવા તેમજ તમામ શક્ય કાનૂની સહાય પૂરી પાડવા માટે તેમની લીગલ ટીમ પહેલા દિવસથી જ સંબંધિત રાજ્યોના નિષ્ણાત વકીલો સાથે સતત સંપર્કમાં છે અને કામ કરી રહી છે.

કૉકરોચ જનતા પાર્ટીએ ભારત સરકાર, ખાસ કરીને જેપી નડ્ડા અને જિતેન્દ્ર સિંહને વિનંતી સાથે અપીલ કરી છે કે તેઓ આપેલા વચનનું તુરંત પાલન કરે. અટકાયત કરાયેલા તમામ લોકોની મુક્તિ સુનિશ્ચિત કરવામાં આવે, દેશમાં ક્યાંય પણ પ્રદર્શનકારીઓ સામે દબાણપૂર્વક કે વળતી નિશાન બનાવવાની કાર્યવાહી ન કરવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવે અને નોંધાયેલી તમામ FIR પણ પાછી ખેંચવામાં આવે.

કેન્દ્ર સરકારને યાદ અપાવવામાં આવ્યું છે કે, આ અંગેની લેખિત ખાતરી આવતીકાલે, મંગળવાર, 28 જુલાઈ 2026 સુધીમાં આપવાના પોતાના વાયદાનું સરકારે પાલન કરવું પડશે.

પાર્ટીએ ઉમેર્યું કે, દેશવ્યાપી આંદોલન મુલતવી રાખવાનો નિર્ણય સંપૂર્ણપણે સદ્ભાવનાથી અને કેન્દ્ર સરકાર પોતાના શબ્દો પર અડગ રહેશે તેવા આશ્વાસનના આધારે જ લેવાયો હતો. જો સરકાર આ વાયદામાંથી પીછેહઠ કરશે, તો તે માત્ર કૉકરોચ જનતા પાર્ટી સાથે જ નહીં, પરંતુ વિરોધનો માર્ગ છોડીને સંવાદ પસંદ કરનારા દેશના લાખો યુવાનો સાથે પણ ભારે વિશ્વાસઘાત ગણાશે. આ પ્રકારનો કૂટનીતિક કે નૈતિક વિશ્વાસઘાત દેશનો યુવા વર્ગ ક્યારેય નહીં ચલાવી લે.

સરકારને કડક શબ્દોમાં ટકોર કરતા કહેવાયું છે કે, ભારત સરકારની વિશ્વસનીયતા માત્ર મોટા વચનો આપવાથી નથી બનતી, પરંતુ આપેલા વચનો પાળવાથી બને છે.

આંદોલન કરી રહેલા યુવાનોને આશ્વાસન આપતા પાર્ટીએ કહ્યું છે કે, "તમે ધીરજ રાખો, અમે તમારી સાથે મજબૂતીથી ઊભા છીએ." CJP સમગ્ર પરિસ્થિતિ પર સતત બારીકાઈથી નજર રાખી રહી છે અને આશા રાખે છે કે ભારત સરકાર તેમજ તમામ BJP/NDA શાસિત રાજ્ય સરકારો વર્તમાન ગંભીર સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને અત્યંત ઝડપ, જવાબદારી અને સદ્ભાવના સાથે યોગ્ય પગલાં ભરશે.

અંતમાં, માંગ કરવામાં આવી છે કે અટકાયત કે ધરપકડ કરાયેલા તમામ લોકોને તુરંત અને આવતીકાલ સુધીમાં જ મુક્ત કરવામાં આવે તેમજ તમામ FIR તાત્કાલિક અસરથી રદ કરવામાં આવે. જો તેમ કરવામાં નહીં આવે, તો આગામી સમયમાં જરૂરી અને કડક પગલાં ભરવાની ફરજ પડશે.

ભારતની લોકશાહીના ઇતિહાસમાં જ્યારે પણ યુવાઓ રસ્તા પર ઉતર્યા છે ત્યારે તેમણે રાજકીય ભૂકંપ લાવી દીધો છે. પરંતુ તાજેતરમાં 'નીટ' (NEET) અને અન્ય સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ જેમ કે UGC-NET, CUET ના પેપર લીક અને ગ્રેસ માર્ક્સના વિવાદને લઈને ઊભું થયેલું આંદોલન પરંપરાગત વિરોધ પ્રદર્શનોથી ઘણું અલગ તરી આવ્યું છે. આ આંદોલને માત્ર શૈક્ષણિક વ્યવસ્થાની જ નહીં પરંતુ સીધી જ કેન્દ્ર સરકારની વિશ્વસનીયતા, નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી (NTA) ની કાર્યક્ષમતા અને શિક્ષણ મંત્રીની જવાબદારીને કઠેડામાં ઊભી રાખી દીધી છે. 

'લિડરલેસ' પણ અસરકારક ડિજિટલ સત્યાગ્રહ: પરંપરાગત આંદોલનોમાં કોઈ એક ચોક્કસ નેતા કે રાજકીય પક્ષનો ચહેરો આગળ હોય છે. પરંતુ નીટ આંદોલનની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે તે સ્વયંભૂ અને વિકેન્દ્રિત રહ્યું. આ આંદોલનનો કોઈ એક ચોક્કસ 'ચહેરો' નથી પરંતુ પટણા, દિલ્હી, કોલકાતા અને કોટા જેવા શહેરોના હજારો વિદ્યાર્થીઓ સામૂહિક રીતે આ આંદોલનનો ચહેરો બન્યા છે. 

સોશિયલ મીડિયા ના વિવિધ પ્લેટફોર્મ 

Instagram, X/Twitter, YouTube પર યુવાઓએ પોતાની માંગ બુલંદ કરી અને પોતાના વિચારો રજૂ કર્યા. સામાન્ય મધ્યમવર્ગીય પરિવારના વિદ્યાર્થીઓ જેઓ વર્ષો સુધી રાતદિવસ એક કરીને તૈયારી કરે છે તેમણે પોતાની વેદના પેપર લીકના પુરાવા અને NTA ની બેદરકારીના વીડિયો વાયરલ કર્યા. આ યુવા ચહેરાઓ એ સાબિત કર્યું કે હવે યુવાઓ રાજકીય પક્ષોના પોસ્ટરો કે નેતાઓના ભરોસે નથી પરંતુ તેઓ પોતાના અધિકાર માટે જાતે જ લડી રહ્યા છે. આ ડિજિટલ અને ધરાતલ પરના વિરોધનું મિશ્રણ એક એવી શક્તિ બની કે જેને રાજનેતાઓ અને સરકાર  માટે દબાવવી અશક્ય બની ગઈ.

શિક્ષણ મંત્રીનું રાજીનામું: જવાબદારી કોની?

આ આંદોલનનો સૌથી અસરકારક માંગનો મુદ્દો રહ્યો કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનનું રાજીનામું. વિદ્યાર્થીઓ અને વિરોધ પક્ષોનો તર્ક એ હતો કે દેશના શિક્ષણ અને પરીક્ષા વ્યવસ્થાના વડા તરીકે પૂર્ણ અને છેલ્લી જવાબદારી મંત્રીની જ બને છે. જ્યારે NTA જેવી સંસ્થા વારંવાર નિષ્ફળ જાય, પેપર લીક માફિયા બેખોફ બને અને લાખો વિદ્યાર્થીઓનું ભવિષ્ય અંધકારમાં ધકેલાય ત્યારે નૈતિક ધોરણે મંત્રી પદ પર રહેવું તે શોભાસ્પદ નથી.

સંસદના બંને ગૃહોમાં વિરોધ પક્ષોએ આ મુદ્દે સરકારને ઘેરી. વિદ્યાર્થીઓએ દિલ્હીના જંતરમંતરથી લઈને રાજઘાટ સુધી મૌન ધરણા અને ભૂખ હડતાળ કરી. સરકાર તરફથી CBI તપાસના આદેશ અને NTA ના વડાને બદલવા જેવા પગલાં ઉઠાવવામાં આવ્યા પરંતુ યુવાઓનો આગ્રહ હતો કે "જ્યાં સુધી મંત્રી પદ પર છે ત્યાં સુધી સિસ્ટમમાં સુધારો શક્ય નથી." અને આંદોલનકારી યુવાનો પોતાની માંગ પર અડગ રહ્યા અને અંતે દેશના શિક્ષા મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાને રાજીનામું આપવું પડ્યું અને સરકારે સ્વીકારવું પડ્યું. 

રાજકીય વિશ્લેષકોની દૃષ્ટિએ જોઈએ તો શિક્ષણ મંત્રીના રાજીનામાની માંગણી એ માત્ર એક વ્યક્તિને હટાવવાની માંગણી નહોતી પરંતુ તે જવાબદારીની સ્પષ્ટતા માંગવાનો એક પ્રયત્ન હતો. દેશની હાલની સરકાર માટે આ સૌથી મોટી રાજકીય શરમજનક સ્થિતિ હતી કારણ કે તે પોતાના 'સુશાસન' અને 'પારદર્શિતા' ના દાવાને લઈને યુવાઓ સામે પોકળ સાબિત થઈ રહી હતી.

નીટ આંદોલને ભારતના રાજકારણ અને સામાજિક માળખામાં એક નવોચીલો સેટ કરી દીધો છે. આવનારા સમયમાં આવા આંદોલનોની શક્યતાઓ અને તેની અસરો સમજીએ... 

1. મુદ્દા આધારિત રાજકારણનો યુગ: હવે યુવાઓ માત્ર ધર્મ, જાતિ કે પ્રાદેશિક અસ્મિતાના મુદ્દાઓને આધારે વોટ બેન્ક નહીં બને. રોજગારી, મેરિટ અને પારદર્શિતા એવા મુદ્દા છે જે સીધા યુવાઓની લાગણી સાથે જોડાયેલા છે. આવનારી ચૂંટણીઓમાં યુવા મતદારો એવા ઉમેદવારોને પસંદ કરશે જેઓ 'પેપર લીક મુક્ત' વ્યવસ્થા અને 'રોજગારી' ની ખાતરી આપે. કોઈપણ સરકાર માટે યુવાઓના આ આક્રોશને ટાળવો હવે અઘરું રહેશે. 

2. 'વન નેશન, વન એક્ઝામ' નીતિની પુનર્વિચારણા: સરકારની 'એક રાષ્ટ્ર, એક પરીક્ષા' (NEET, CUET, JEE, SSC) નીતિ હવે સવાલોના અને શંકાના ઘેરામાં છે. ભવિષ્યમાં જો કોઈપણ કેન્દ્રીય પરીક્ષામાં ગેરરીતિ થશે તો તેની સામે તરત જ રાષ્ટ્રવ્યાપી વિરોધ થશે. યુવાઓ હવે રાજ્ય સરકારો કે કેન્દ્ર સરકાર સામે આંદોલન કરતા ખચકાશે નહીં. 

3. કાયદાકીય સુધારા અને કડક સજાની માંગ: ભવિષ્યના આંદોલનો માત્ર રસ્તા પૂરતા નહીં રહે પરંતુ તેઓ કોર્ટકચેરી અને કાયદાકીય સુધારા માંગશે. બિહાર અને ઉત્તર પ્રદેશ જેવા રાજ્યોમાં પેપર લીક માટે કડક કાયદા બન્યા છે પરંતુ યુવાઓ હવે કેન્દ્ર સ્તરે 'પેપર લીકર્સ' અને 'કોચિંગ માફિયા' સામે દેશદ્રોહ જેવી કડક સજા અને કાયદાકીય પકડની માંગણી કરશે.

4. સોશિયલ મીડિયા અને AI નો ઉપયોગ: ભવિષ્યના આંદોલનોમાં ડિજિટલ ફૂટપ્રિન્ટ વધુ મજબૂત હશે. યુવાઓ AI અને ડેટા એનાલિસિસનો ઉપયોગ કરીને સરકારની ચૂક કે નિષ્ફળતાઓના પુરાવો એકત્રિત કરશે.

સરકારનું IT Cell હવે યુવાઓના ડિજિટલ સત્યાગ્રહ સામે ટકી શકશે કે કેમ એ પણ એક સવાલ છે, કારણ કે યુવાઓ પાસે રીયલટાઇમ ડેટા અને ગ્રાઉન્ડ રિયાલિટી હશે.

તારણ રૂપે કહી શકાય કે નીટ આંદોલન એક ચેતવણી છે. તે દેશના સત્તાધારીઓને યાદ કરાવે છે કે ભારતનો યુવા હવે 'નિર્જીવ મતદાર' નથી રહ્યો તે જાગૃત છે, તે સવાલ પૂછે છે અને તે જવાબદારી માંગે છે. જો સરકારે યુવા વિદ્યાર્થી આંદોલનના ચહેરાઓ અને માંગોને ગંભીરતાથી ન લીધા અને સિસ્ટમમાં ઝડપથી મૂળભૂત સુધારા ન કર્યા તો આવનારો સમય ઘણો અઘરો છે. ભવિષ્યમાં SSC, રેલવે, બેન્કિંગ કે અન્ય કોઈપણ ભરતીમાં થનારી નાની ભૂલ પણ મહાઆંદોલનનું રૂપ લઈ શકે છે. લોકશાહીની સાચી મજબૂતી સત્તામાં નહીં પરંતુ સત્તાને સવાલ પૂછનારી આ યુવા પેઢીમાં રહેલી છે. સરકારે આંદોલનોને કાયદો અને વ્યવસ્થાનો પ્રશ્ન ન બનાવતા તેને સંવાદ સભર રાષ્ટ્ર નિર્માણની તક તરીકે જોવા પડશે.

તારીખ: 27-07-2026

દિવસ: સોમવાર

મેષ: પ્રતિકૂળ સંજોગોમાંથી બહાર આવી શકશો, ગૃહજીવનમાં વાદ-વિવાદ ટાળવો, નાણાભીડ દૂર થાય.

વૃષભ: નોકરી-ધંધામાં વિલંબ થતો જણાય, ધારેલી સફળતા પ્રાપ્ત થાય, નિરાશાવાદી વલણ દેખાય.

મિથુન: ચિંતા અને અશાંતિના વાદળો દૂર થતા જણાય, પરિસ્થિતિ સાનુકુળ બને, પ્રસન્નતાનો અનુભવ થાય.

કર્ક: આપણા કાર્યક્ષેત્રમાં આગળ વધવા માટે આપણું વલણ સમાધાનકારી બનાવવું જરૂરી છે, નાણાભીડ વધે.

સિંહ: સમય હવે સુધરતો જણાય, કપરી પરિસ્થિતિમાંથી ધીરે ધીરે બહાર આવતા જણાય, કૌટુંબિક સંવાદીતા.

કન્યા: મનની મૂંઝવણો દૂર થતી જણાય, સ્નેહીજનોનો સહકાર મળે, નાણાભીડ દૂર થાય.

તુલા: ગૂંચવાયેલી પરિસ્થિતિમાંથી બહાર આવતા જણાય, મિત્ર-સ્નેહીથી મુલાકાત, પ્રવાસ ફળે.

વૃશ્વિક: આરોગ્ય નબળું રહે, ભાગ્યના આધારે તમારા સંજોગો અનુકુળ બનતા જણાય, તબિયતની કાળજી લેવી.

ધન: આર્થિક, સામાજિક અને માનસિક બાબતોમાં તણાવ પૂર્ણ વાતાવરણ સર્જાય, આવક કરતા જાવક વધે.

મકર: ખર્ચ અને ખરીદી પર કાબુ રાખવો, મતભેદ ન થાય તે માટે વિચારવું, આરોગ્ય સાચવવું.

કુંભ: કાર્ય સફળતા માટે વધુ પ્રયત્ન કરવા પડે, વાદ-વિવાદ ટાળવો, શેર-સટ્ટામાં લાભ મળે.

મીન: અગત્યના કામકાજો આગળ ધપાવી શકશો, વિઘ્નોનો અંત આવે, સ્વજનથી મિલનના યોગ બને.