ઇન્ડોનેશિયાના બાલીમાં એક હોટલમાંથી ચેક આઉટ કરતી વખતે ચાર ભારતીયોને રોકવામાં આવ્યા હતા. તે ચારેય ભારતીયો પર હોટલનો સામાન ચોરી કરવાનો આરોપ હતો. જોકે, હોટેલ મેનેજમેન્ટે કોઈ કાનૂની કાર્યવાહી કરી ન હતી. પરસ્પર ચર્ચા દ્વારા આખો મામલો સમેટી લેવામાં આવ્યો હતો. ત્યાર પછી મુલાકાતીઓને હોટલમાંથી ચેક આઉટ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી.

તરુણ ગૌતમ નામના વ્યક્તિએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર એક વીડિયો શેર કર્યો ત્યારે આ ઘટના પ્રકાશમાં આવી. તેણે પોતાની પોસ્ટમાં 4 ભારતીયોને કડક શબ્દોમાં ઠપકો પણ આપ્યો. તરુણે તેની પોસ્ટમાં લખ્યું, 'ભારતીય પ્રવાસીઓ હજુ પણ પાઠ શીખતા નથી. ઇન્ડોનેશિયાના બાલીના ઉબુદમાં પ્રવાસે ગયેલા કેટલાક ભારતીય પ્રવાસીઓને હોટલ સ્ટાફ દ્વારા હોટલમાંથી વસ્તુઓ ચોરી કરતા રંગે હાથે પકડવામાં આવ્યા હતા. તમે બીજા દેશમાં જઈને આવું જઘન્ય કૃત્ય કે ગુનો કેમ કરો છો? એક ભારતીય તરીકે, આ જોવું ખૂબ જ શરમજનક છે.'

ત્યાંના એક સ્થાનિક સમાચારપત્રમાં છપાયેલા સમાચાર અનુસાર, સ્થાનિક પોલીસે જણાવ્યું હતું કે, આ ઘટના 19 એપ્રિલના રોજ સવારે 10 વાગ્યે (સ્થાનિક સમય) પયાંગન જિલ્લાના કેલુસા ગામમાં સ્થિત અસ્વરા રિસોર્ટ ઉબુદમાં બની હતી. સ્થાનિક પોલીસ પ્રવક્તા ગુસ્તી ન્ગુરાહ સુઆર્ડિતાએ ચોરી અંગે માહિતી આપી હતી. તેમના જણાવ્યા મુજબ, ચારેય પ્રવાસીઓ 16 એપ્રિલે હોટેલમાં આવ્યા હતા અને ત્રણ દિવસ અને બે રાત માટે બે રૂમ બુક કરાવ્યા હતા. તેઓ 19 એપ્રિલની સવારે ચેક આઉટ કરવાના હતા. ત્યાં સુધી બધું બરાબર ચાલી રહ્યું હતું.

પરંતુ જ્યારે ચારેય પ્રવાસીઓનો ચેક આઉટ કરવાનો સમય આવ્યો, ત્યારે રિસોર્ટના કર્મચારીઓને રૂમમાંથી ઘણી વસ્તુઓ ગુમ થઈ ગઈ હોવાનું જણાયું. તેમણે તાત્કાલિક આ ભારતીય પ્રવાસીઓને રોક્યા અને તેમના બેગની તપાસ શરૂ કરી. તપાસ દરમિયાન, પ્રવાસીઓના બેગમાંથી ગુમ થયેલી વસ્તુઓ મળી આવી.

રિસોર્ટના રૂમમાંથી ચોરાયેલી વસ્તુઓમાં એક ટુવાલ, એક પૂલ ટુવાલ, એક હેર ડ્રાયર, એક કીમોનો ઝભ્ભો (નાઈટગાઉન જેવો ડ્રેસ), એક ડોરમેટ, એક TV રિમોટ કંટ્રોલ બોક્સ અને કેટલાક વાસણોનો સમાવેશ થાય છે. પ્રવાસીઓ આ બધી વસ્તુઓ બેગમાં લઈ જઈ રહ્યા હતા.

https://twitter.com/TARUNspeakss/status/2046642563470459070

અહીં તમને એ બતાવી દઈએ કે, ચોરી કરી હતી છતાં, રિસોર્ટ મેનેજમેન્ટે ચારેય સામે કોઈ કાનૂની કાર્યવાહી કરી ન હતી. પરસ્પર ચર્ચા દ્વારા મામલો ઉકેલાઈ ગયો હતો.

વ્હાઇટ હાઉસ કોરસપોન્ડન્ટ્સ' ડિનર દરમિયાન બનેલી ગોળીબારની ઘટના બાદ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પ્રેસને સંબોધન કરી અને કહ્યું કે, તેઓ સુરક્ષિત છે. સુરક્ષા કર્મચારીઓની પ્રશંસા કરતા તેમણે કહ્યું કે તેમણે ઉત્તમ કામ કર્યું છે. આ ગોળીબારમાં એક સુરક્ષા અધિકારી ઇજાગ્રસ્ત થયો હતો, પરંતુ તેના બુલેટપ્રૂફથી તેનો જીવ બચી ગયો. સિક્રેટ સર્વિસે બહાદુરી દર્શાવતા તાત્કાલિક એક હુમલાખોરને પકડી લીધો.’

https://twitter.com/nicksortor/status/2048202390633861531

ટ્રમ્પે સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે આવા કાયરતાપૂર્ણ કૃત્યો તેમને તેમના મિશનથી રોકી શકશે નહીં. વિશેષ રૂપે ઈરાનનો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે કહ્યું કે, ‘આ ઘટના મને ઈરાન સામે ચાલી રહેલા યુદ્ધમાં વિજય પ્રાપ્ત કરતાં રોકી નહીં શકે.’ પ્રેસ કોન્ફરન્સ દરમિયાન ટ્રમ્પે વોશિંગ્ટન હિલ્ટનની સુરક્ષા અંગે પ્રશ્નો ઉઠાવતા કહ્યું કે, આ ઇમારત સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત નથી. તેમણે ભવિષ્ય માટે વ્હાઇટ હાઉસની અંદર એક આધુનિક 'વૉર રૂમ' બનાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો, જે 'ડ્રોન-પ્રૂફ' અને 'બુલેટપ્રૂફ' કાચથી સજ્જ હોય. જ્યારે પૂછવામાં આવ્યું કે શું તેઓ ઇન્ડોર કાર્યક્રમોનું આયોજન બંધ કરશે, ત્યારે તેમણે સ્પષ્ટ જવાબ આપ્યો કે ‘હું આવું નહીં કરી શકું; આપણે લોકો વચ્ચે જવું જ પડશે.’

ટ્રમ્પે કહ્યું કે, ‘જે રીતે સિક્રેટ સર્વિસે મને, મેલાનિયા ટ્રમ્પ, વાન્સ અને અન્ય લોકોને તાત્કાલિક બહાર કાઢ્યા તે ખરેખર પ્રશંસનીય છે. પકડાયેલો હુમલાખોર કેલિફોર્નિયાનો છે અને માનસિક રીતે અસ્થિર છે. મારા મંત્રીમંડળના બધા સભ્યો સુરક્ષિત છે.’ સિક્રેટ સર્વિસના ઇજાગ્રસ્ત અધિકારીનો ઉલ્લેખ કરતા ટ્રમ્પે કહ્યું કે, ‘એક અધિકારીને ગોળી વાગી હતી, પરંતુ તે બચી ગયો કારણ કે તેણે ઉચ્ચ ગુણવત્તાની બુલેટપ્રૂફ વેસ્ટ પહેર્યું હતું. તેને ખૂબ નજીકથી શક્તિશાળી હથિયારથી ગોળી વાગી હતી, અને વેસ્ટે તેનું કામ કર્યું. મેં હમણાં જ અધિકારી સાથે વાત કરી છે, અને તેની હાલત સારી છે. આ વાણી સ્વાતંત્ર્ય માટે સમર્પિત એક કાર્યક્રમ હતો, જેનો હેતુ બંને રાજકીય પક્ષોના સભ્યો તેમજ પ્રેસના સભ્યોને એકસાથે લાવવાનો હતો.’

આ અગાઉ, સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કરતા ટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું કે સુરક્ષા એજન્સીઓના અનુરોધ પર પ્રોટોકોલનું પાલન કરતા કાર્યક્રમ સ્થળ તાત્કાલિક ખાલી કરાવવામાં આવ્યું હતું. ટ્રમ્પે પુષ્ટિ કરી કે તેઓ પોતે, ફર્સ્ટ લેડી મેલાનિયા ટ્રમ્પ, ઉપરાષ્ટ્રપતિ અને તમામ કેબિનેટ સભ્યો સાથે સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત અને પરફેક્ટ કન્ડિશનમાં છે. ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર સિક્રેટ સર્વિસની બહાદુરીની પ્રશંસા કરતા કહ્યું કે ગોળીબાર કરનારની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. તેમણે એવી પણ જાહેરાત કરી કે આ ઘટનાને કારણે મુલતવી રાખેલ આ કાર્યક્રમ આગામી 30 દિવસમાં ફરીથી શેડ્યૂલ કરવામાં આવશે. રાષ્ટ્રપતિ ટૂંક સમયમાં વ્હાઇટ હાઉસથી આ ઘટનાક્રમ પર વિગતવાર પ્રેસ કોન્ફરન્સ કરશે.

https://twitter.com/Osint613/status/2048248429642485803

નોંધનીય છે કે આ કઆયોજન જેને ઘણીવાર ‘નેર્ડ પ્રોમ’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ વખતનું રાત્રિભોજન ઐતિહાસિક હતું, કારણ કે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તેમના પાછલા કાર્યકાળ દરમિયાન વર્ષો સુધી આ કાર્યક્રમનો બહિષ્કાર કર્યા પછી, પહેલી વાર હાજરી આપવાનું નક્કી કર્યું હતું.

આ કાર્યક્રમ પહેલાનું વાતાવરણ પહેલેથી જ થોડું તંગ હતું, કારણ કે ટ્રમ્પના પ્રેસ વિરોધી નિવેદનબાજીને કારણે આ કાર્યક્રમનો વિરોધ કર્યો હતો. તેમ છતા પરંપરા જાળવી રાખવાના માટે લગભગ 2,600 મહેમાનો (જેમાં પત્રકારો, હોલીવુડ સેલિબ્રિટીઓ અને રાજકારણીઓનો સમાવેશ થાય છે) વોશિંગ્ટન હિલ્ટનના બોલરૂમમાં એકઠા થયા હતા. સ્ટેજ પર ટ્રમ્પ સાથે ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વાન્સ અને સંરક્ષણ સચિવ પીટ હેગસેથ પણ હાજર હતા.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અગાઉ ઇઝરાયલે ઇરાન યુદ્ધનો પ્રસ્તાવ ત્રણ અન્ય અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિઓ આપ્યો હતો. તે સમયે ભૂતપૂર્વ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિઓ જ્યોર્જ બુશ, બરાક ઓબામા અને જો બાઇડેન ત્રણેયે એક સ્વરમાં જવાબ આપ્યો હતો- ‘NO’. ત્રણેય ઈરાન સામે યુદ્ધ ઇચ્છતા નહોતા, કારણ કે તેઓ માનતા હતા કે શાંતિપૂર્ણ વાતચીતનો માર્ગ હજુ પણ ખુલ્લો છે. પછી આવ્યો ‘ટ્રમ્પ 2.0’નો કાળ. ઇઝરાયલે આ પ્રસ્તાવ આગળ મૂક્યો, અને ટ્રમ્પે તેને તરત જ સ્વીકારી લીધો.

અમેરિકાના ‘ધ લેટ શૉ વિથ સ્ટીફન કોલ્બર્ટ’માં ભૂતપૂર્વ વિદેશ સચિવ જોન કેરી મહેમાન હતા. આ દરમિયાન તેમણે કહ્યું કે, ‘ઇઝરાયલે અગાઉ પણ અમેરિકા સમક્ષ ઇરાન સામે યુદ્ધનો પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો હતો. આ પ્રસ્તાવ ત્રણ ભૂતપૂર્વ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિઓના કાર્યકાળ દરમિયાન રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. હું તે વાતચીતમાં સામેલ હતો. ત્રણેય રાષ્ટ્રપતિઓએ ઇઝરાયલના પ્રસ્તાવને નકારી કાઢ્યો હતો. તેઓ માનતા હતા કે આ મુદ્દો વાતચીત દ્વારા ઉકેલી શકાય છે.’

ઇન્ટરવ્યૂમાં તેમણે આગળ જણાવ્યું કે અમેરિકન લોકોને જૂઠું બોલવામાં આવ્યું કે આ યુદ્ધ અમેરિકા માટે લડવામાં આવી રહ્યું છે. વાસ્તવમાં, આ યુદ્ધમાં અમેરિકાનું કોઈ હિત નથી. આ યુદ્ધ ક્યારેય થવું જોઈતું નહોતું. આ અગાઉ પણ વિયેતનામ અને ઇરાકના યુદ્ધો દરમિયાન અમેરિકનોને ખોટું બોલવામાં આવ્યું હતું.

તેમણે આગળ કહ્યું કે, ‘વિયેતનામ અને ઇરાકના યુદ્ધોમાંથી આપણે જે પાઠ શીખ્યા તે એ છે કે ક્યારેય પોતાના દેશના લોકોથી સત્ય છુપાવવું જોઈએ નહીં. ખોટું બોલીને કોઈના પુત્ર-પુત્રીઓને યુદ્ધમાં લડવા માટે મોકલવા ન જોઈએ. આ એક રાષ્ટ્રપતિની હાર છે.’

https://twitter.com/Osint613/status/2046979003790049522?s=20

જોન કેરીએ યુદ્ધના ઉદ્દેશ્ય પર પણ પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો. તેમણે કહ્યું કે, યુદ્ધ બાદ ઈરાનમાં સત્તા પરિવર્તન લાવવાની વાત કહેવામાં આવી હતી, પરંતુ આવું કંઈ થયું નહીં. પ્રશ્ન એ જ છે કે, ઇઝરાયલે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પને કેવી રીતે મનાવ્યા?  ‘ધ ન્યૂયોર્ક ટાઇમ્સ’એ એક અહેવાલમાં એ મીટિંગ બાબતે અહેવાલ પ્રકાશિત કર્યો જેમાં 'ઓપરેશન એપિક ફ્યૂરી'ને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. આ અહેવાલના સંદર્ભે NDTVએ જણાવ્યું હતું કે 11 ફેબ્રુઆરીના રોજ વ્હાઇટ હાઉસ ખાતે યોજાયેલી એક બેઠક દરમિયાન ઇઝરાયલી વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂએ એક પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો હતો. જણાવ્યું કે ઈરાનમાં શાસન પરિવર્તન માટે પરિસ્થિતિઓ બની ચૂકી છે અને ઇસ્લામિક રિપબ્લિકનો અંત લાવવા માટે અમેરિકા અને ઇઝરાયલે સંયુક્ત લશ્કરી કાર્યવાહી કરવી જોઈએ. આના પર ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે જવાબ આપ્યો- ‘સારો પ્લાન છે.’ ત્યારબાદ આ ઓપરેશનને લીલી ઝંડી આપવામાં આવી. આ બેઠકનો ઉલ્લેખ કરતા જોન કેરીએ ટિપ્પણી કરી હતી કે ઇઝરાયલે જે ગણતરી કરી હતી તે ખોટી નીકળી.

અહેવાલ મુજબ, ગયા મહિને ઉપરાષ્ટ્રપતિ જે.ડી. વાન્સ અને બેન્જામિન નેતન્યાહૂ વચ્ચે ફોન પર વાતચીત દરમિયાન બહેસ થઈ હતી. જે.ડી. વાન્સે કહ્યું હતું કે જ્યારે નેતન્યાહૂએ યોજના જણાવી હતી તો એવી રીતે રજૂ કરી હતી જાણે કે ઇરાનમાં શાસન પરિવર્તન ખૂબ જ સરળ હોય. પરંતુ, તેમના બધા દાવા ખોટા સાબિત થયા.

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિશ્વનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગ છે. વિશ્વના લગભગ 20 ટકા તેલ ત્યાંથી પસાર થાય છે. આ માર્ગને નિયંત્રિત કરવાથી તેલ પુરવઠા પર ખુબ મોટી અસર પડે છે. US રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે હવે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર સંપૂર્ણ બળ લગાવવાનો નિર્ણય લીધો છે.

છેલ્લા 24 કલાકમાં, તેમણે 4 મોટા પગલાં લીધાં છે, જે ઈરાનને આર્થિક અને લશ્કરી રીતે સખત રીતે દબાવવાની તેમની તૈયારી દર્શાવે છે. આ નિર્ણયો એવા સમયે આવ્યા છે, જ્યારે US અને ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધવિરામની વાતચીત ચાલી રહી છે, પરંતુ તણાવ હજુ પણ ઘણો વધારે છે. ટ્રમ્પ કહે છે કે ઈરાન સાથે પુરી રીતે સમજૂતી ન થાય ત્યાં સુધી આ દબાણ ચાલુ રહેશે.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે US નેવીને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં લગાવવામાં આવેલી માઇન્સને ઝડપથી સાફ કરવાનો સ્પષ્ટ આદેશ આપ્યો છે. ઈરાને અગાઉથી ત્યાં માઇન્સ પાથરેલી હતી, જેના કારણે જહાજો માટે નેવિગેશન મુશ્કેલ બન્યું હતું. હવે, અમેરિકન માઇનસ્વીપર્સ પહેલા કરતા ત્રણ ગણી ઝડપથી કામ કરી રહ્યા છે. ટ્રમ્પે કહ્યું કે આ કાર્ય અવિરત અને વધુ ઝડપથી ચાલુ રહેવું જોઈએ.

આનો અર્થ એ છે કે, અમેરિકા શક્ય તેટલી વહેલી તકે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને સુરક્ષિત અને ખુલ્લું કરવા માંગે છે, પરંતુ ફક્ત તેની પોતાની શરતો પર. માઇન્સ સાફ કરવાથી વૈશ્વિક તેલ પરિવહન ફરી શરૂ થઈ શકે છે, પરંતુ ઈરાનને આનો લાભ લેવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં. આ પગલું ઈરાનની એ વ્યૂહરચનાને નિષ્ફળ બનાવવાનો પ્રયાસ છે, જેમાં તેણે માઇન્સ લગાવીને સમગ્ર વિસ્તારને અટકાવવાની કોશિશ કરી હતી.

ટ્રમ્પનો બીજો મોટો નિર્ણય ખૂબ જ કડક છે. તેમણે અમેરિકન સૈન્યને આદેશ આપ્યો છે કે, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં માઇન્સ લગાવવાનો પ્રયાસ કરતી કોઈપણ ઈરાની બોટને ખચકાટ વિના ઉડાવી દેવી. તેમણે સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે, 'ગોળી મારો અને તેમને મારી નાખો.'

ભલે તે નાની બોટ પણ કેમ ન હોય, કોઈ ખચકાટ બતાવવો નહીં. ટ્રમ્પે કહ્યું કે ઈરાની બોટ હવે પહેલાની જેમ માઇન્સ લગાવી શકશે નહીં. આ આદેશ એવા સમયે આવ્યો છે, જ્યારે ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સે અગાઉ કેટલાક જહાજો પર હુમલો કર્યો હતો અને બે જહાજોને કબજે કર્યા હતા. અમેરિકાનો આ નિર્ણય ઈરાનને સીધો સંદેશ છે કે, હવે કોઈપણ ગેરવર્તણૂક સહન કરવામાં આવશે નહીં.

ત્રીજો નિર્ણય US નૌકાદળના નાકાબંધીને વધુ મજબૂત બનાવવાનો છે. અમેરિકાએ પહેલાથી જ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ સાથેના ઈરાની બંદરો અને વિસ્તારો પર નાકાબંધી કરી છે. ઈરાની બંદરો પરથી તેલ કે માલસામાન લઈ જનારા કોઈપણ જહાજને ત્યાંથી નીકળી રહ્યું હોય તેને રોકવામાં આવી રહ્યું છે.

ટ્રમ્પે હવે આ નાકાબંધીને ત્રણ ગણી મજબૂત કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. આનો અર્થ એ છે કે, આ વિસ્તારમાં વધુ US યુદ્ધ જહાજો તૈનાત કરવામાં આવશે. ઈરાનની તેલ નિકાસ લગભગ બંધ થઈ ગઈ છે. ટ્રમ્પ કહી રહ્યા છે કે, ઈરાન સાથે સંપૂર્ણ કરાર ન થાય ત્યાં સુધી આ નાકાબંધી ચાલુ રહેશે. આના કારણે ઈરાનને દરરોજ અબજો ડૉલરનું નુકસાન થઈ રહ્યું છે.

ચોથું અને સૌથી ગંભીર પગલું ઈરાનના તેલ ઉત્પાદનને સંપૂર્ણપણે બંધ કરવાની તૈયારી કરવાનું છે. નાકાબંધી ઉપરાંત, અમેરિકા હવે ઈરાનની તેલ ઉત્પાદન સુવિધાઓ પર દબાણ વધારવાની યોજના બનાવી રહ્યું છે. ટ્રમ્પનો ધ્યેય ઈરાનને તેલ વેચીને પૈસા કમાતા અટકાવવાનો છે.

ઈરાન વિશ્વના સૌથી મોટા તેલ ઉત્પાદકોમાંનો એક છે. જો તેનું તેલ ઉત્પાદન અને નિકાસ બંધ કરવામાં આવે તો ઈરાનની અર્થવ્યવસ્થા પર ભારે અસર પડશે. અમેરિકા માને છે કે, ફક્ત આર્થિક દબાણ આપીને જ ઈરાનને વાટાઘાટોના ટેબલ પર લાવી શકાય એમ છે. આનાથી વિશ્વભરમાં તેલના ભાવમાં વધારો થઈ શકે છે, જેની અસર સામાન્ય લોકો પર પણ પડશે.

આ ચારેય નિર્ણયો એકસાથે ઈરાનને ચારે બાજુથી ઘેરી લેવાની વ્યૂહરચના દર્શાવે છે. ટ્રમ્પ ઓલ-ઇન મોડમાં છે, એટલે કે તે પીછેહઠ કરવા તૈયાર નથી. એક તરફ, તે માઇન્સ સાફ કરીને માર્ગ ખોલવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે, બીજી તરફ, તે ઈરાની બોટો પર પોતાની પકડ મજબૂત કરી રહ્યા છે, ત્રીજી તરફ, તે મજબૂત નાકાબંધી કરી રહ્યા છે, અને ચોથી તરફ, તે તેલ ઉત્પાદન પર હુમલો કરી રહ્યા છે.

ઈરાનનો દાવો છે કે, US નાકાબંધી યુદ્ધવિરામનું ઉલ્લંઘન છે. આ દરમિયાન, ટ્રમ્પ આગ્રહ રાખે છે કે, ઈરાને પહેલા કરારની શરતો સ્વીકારવી જોઈએ. બંને તરફથી વાટાઘાટો ચાલુ છે, પરંતુ તણાવ ઓછો થઈ રહ્યો નથી. હોર્મુઝ બંધ થવાથી માત્ર ઈરાન જ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર પણ અસર પડી રહી છે. તેલના ભાવ વધી રહ્યા છે.

ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સ (IRGC) એ પર્શિયન ગલ્ફ અને ખાસ કરીને સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાંથી પસાર થતા દરિયાઈ ડેટા કેબલ્સને લઈને ગંભીર ચેતવણી આપી છે. ઈરાની સમાચાર એજન્સી 'તસ્નીમ' ના અહેવાલ મુજબ, IRGC એ સંકેત આપ્યો છે કે આ કેબલ્સ અકસ્માતે અથવા જાણી જોઈને કરવામાં આવતી કાર્યવાહી સામે અત્યંત સંવેદનશીલ છે.

તસ્નીમ ન્યૂઝ એજન્સીએ બુધવારે પ્રકાશિત કરેલા અહેવાલમાં જણાવ્યું છે કે, "જો એકસાથે અનેક મુખ્ય કેબલ્સને નુકસાન થાય—પછી તે અકસ્માત હોય કે જાણી જોઈને લેવાયેલું પગલું—તો તેનાથી સમગ્ર પર્શિયન ગલ્ફમાં ઈન્ટરનેટ સેવાઓ ખોરવાઈ શકે છે."

હોર્મુઝની સામુદ્રધુની અત્યાર સુધી માત્ર ખનિજ તેલના પરિવહન માટે જ મહત્વની માનવામાં આવતી હતી, પરંતુ તે વૈશ્વિક સંચાર પ્રણાલી માટે પણ એક મહત્વપૂર્ણ 'ડિજિટલ ધમની' છે. તેના પાણીની નીચે ફાઈબર-ઓપ્ટિક કેબલ્સનું ગૂંચવાયેલું જાળું છે જે વૈશ્વિક સંદેશાવ્યવહારની કરોડરજ્જુ સમાન છે.

જો આ કેબલ્સને નુકસાન પહોંચે, તો તેની અસર માત્ર મધ્ય પૂર્વ પૂરતી મર્યાદિત નહીં રહે, પરંતુ સમગ્ર વિશ્વમાં વર્તાશે.  આ લાઈનો એશિયા, યુરોપ અને મધ્ય પૂર્વને જોડતી હોવાથી આ પ્રદેશના અંદાજે 17% થી 30% ઈન્ટરનેટ ટ્રાફિકનું વહન કરે છે.  સાઉદી અરેબિયા અને UAE માં Amazon, Microsoft અને Google જેવા દિગ્ગજો દ્વારા સ્થાપિત મોટા AI હબ્સ આ કેબલ્સ પર નિર્ભર છે. ગ્લોબલ ફાઈનાન્શિયલ ટ્રાન્ઝેક્શન્સ, ક્લાઉડ સર્વિસ, ઈમેલ અને વીડિયો કોલ્સ જેવી તમામ સેવાઓ આ નેટવર્ક પર ટકેલી છે.

ડેટાના સૌથી મોટા વપરાશકર્તા તરીકે ભારતની ડિજિટલ અર્થવ્યવસ્થા આ કનેક્શન પર ખૂબ જ નિર્ભર છે. જો આ કેબલ્સ કપાય, તો ઈન્ટરનેટની ઝડપમાં ધરખમ ઘટાડો થઈ શકે છે. ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમ અને ક્લાઉડ સેવાઓ બિનભરોસાપાત્ર બની શકે છે. ભારતના IT અને AI ક્ષેત્રને મોટું આર્થિક નુકસાન થઈ શકે છે.

આ તણાવની વચ્ચે દરિયાઈ કેબલ બિછાવતી ફ્રેન્ચ કંપની Alcatel Submarine Networks એ તેના ગ્રાહકોને 'ફોર્સ મેજ્યુર' (Force Majeure) નોટિસ પાઠવી છે. આનો અર્થ એ છે કે અણધાર્યા સંજોગોને કારણે કંપની તેની કરારબદ્ધ જવાબદારીઓ પૂરી કરવામાં અસમર્થ છે.

વધુમાં, બ્લૂમબર્ગના અહેવાલ મુજબ કંપનીનું કેબલ ઇન્સ્ટોલેશન જહાજ, Ile De Batz, સાઉદી અરેબિયાના દમ્મામ કિનારે અટવાયું છે. ટેક જાયન્ટ Meta (ફેસબુક) એ પણ અન્ડરસી કેબલ્સ પરનું કામ અટકાવી દીધું હોવાના અહેવાલ છે. ઓમાન, UAE અને પાકિસ્તાન જેવા દેશો કે જે હાલમાં સંઘર્ષ ક્ષેત્રની નજીક છે, ત્યાં આ કેબલ્સના લેન્ડિંગ સ્ટેશન આવેલા છે. ઈરાનની આ ચેતવણીએ વૈશ્વિક ડિજિટલ સુરક્ષા સામે મોટો પ્રશ્નાર્થ ચિન્હ મૂકી દીધો છે.

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ફરી એકવાર તેમના વિવાદાસ્પદ નિવેદન માટે હેડલાઇન્સમાં છવાઈ ગયા છે. તેમના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ, ટ્રુથ સોશિયલ પર પોસ્ટ કરાયેલા એક ઘૃણાસ્પદ અને વિવાદાસ્પદ પત્રમાં, ટ્રમ્પે ભારત, ચીન અને અન્ય દેશોને 'નરકના ખાડા' તરીકે ઓળખાવ્યા. આ ટિપ્પણી એવા સમયે આવી છે, જ્યારે અમેરિકામાં જન્મજાત નાગરિકતા અંગે ચર્ચા તીવ્ર બની છે.

ટ્રમ્પે પોતાના પત્રમાં દાવો કર્યો હતો કે, કેલિફોર્નિયાના ટેક સેક્ટરમાં ભારત અને ચીનના લોકોનું વર્ચસ્વ છે, જે અન્ય લોકો માટે તકો મર્યાદિત કરે છે. જો કે, તેમણે આ દાવાને સમર્થન આપવા માટે કોઈ નક્કર પુરાવા આપ્યા નથી.

તેમણે જન્મજાત નાગરિકતા નીતિની આકરી ટીકા કરતા કહ્યું હતું કે, 'અહીં જન્મેલું બાળક તરત જ નાગરિક બની જાય છે, અને પછી તેઓ તેમના આખા પરિવારને ચીન, ભારત અથવા અવકાશ પરના કોઈપણ અન્ય 'નરક'થી અહીં લાવે છે.'

ટ્રમ્પે દલીલ કરી હતી કે, જન્મજાત નાગરિકતાનો મુદ્દો કોર્ટ અથવા વકીલો દ્વારા નક્કી થવો જોઈએ નહીં, પરંતુ રાષ્ટ્રીય મતદાન દ્વારા નક્કી થવો જોઈએ. તેમણે ન્યાયિક સંસ્થાઓ પર અવિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો, અને દાવો કર્યો હતો કે સોશિયલ મીડિયા પોલમાં મોટાભાગના લોકો આ નીતિ પર પ્રતિબંધ મૂકવાની તરફેણ કરે છે. ટ્રમ્પ માને છે કે, વર્તમાન બંધારણીય અર્થઘટનનો ઇમિગ્રેશન પેટર્ન પર કોઈ પ્રભાવ નથી.

રાષ્ટ્રપતિએ અમેરિકન સિવિલ લિબર્ટીઝ યુનિયન (ACLU)ને 'અપરાધ'નું સંગઠન ગણાવ્યું અને સૂચન કર્યું કે, તેમની સામે RICO કાયદા (જેનો ઉપયોગ સંગઠિત ગુનાઓ સામે થાય છે) હેઠળ કાર્યવાહી કરવી જોઈએ. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે, ઇમિગ્રન્ટ્સ આરોગ્યસંભાળ જેવી જાહેર સેવાઓનો દુરુપયોગ કરી રહ્યા છે અને કર ચૂકવતા અમેરિકન નાગરિકો પર બોજ પાડી રહ્યા છે.

ટ્રમ્પે પોતાના પત્રમાં એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે, મોટા પાયે ઇમિગ્રેશન અમેરિકાની સાંસ્કૃતિક અને ભાષાકીય ઓળખને અસર કરી રહ્યું છે. તેમણે 'ચેઇન માઇગ્રેશન'ને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ માટે એક મોટો ખતરો ગણાવ્યો. આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે, જ્યારે જન્મજાત નાગરિકતા અંગે US સુપ્રીમ કોર્ટમાં કાનૂની ચર્ચા ચાલી રહી છે. ભારત જેવા વ્યૂહાત્મક ભાગીદાર સામે આવી ભાષાનો ઉપયોગ રાજદ્વારી વર્તુળોમાં નારાજગી ફેલાવી શકે છે.

અમેરિકા શરૂઆતથી જ કહેતું આવ્યું છે કે ઈરાનનું 'એનરિચ્ડ યુરેનિયમ' (સંવર્ધિત યુરેનિયમ) જપ્ત કરવું એ તેમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય છે. પરંતુ તાજેતરના અહેવાલો મુજબ, જો ઈરાન આ યુરેનિયમ સોંપવા તૈયાર થઈ જાય તો પણ તેને દેશની બહાર સુરક્ષિત રીતે લઈ જવું એ અમેરિકા માટે સૌથી મોટો પડકાર સાબિત થશે. આ પ્રક્રિયામાં નાની એવી ભૂલ પણ જીવલેણ બની શકે છે અને સમગ્ર પશ્ચિમ એશિયાને મોટી મુસીબતમાં મૂકી શકે છે.

વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલના રિપોર્ટ અનુસાર, યુરેનિયમ હેન્ડલ કરવાની સમસ્યા માત્ર રાજકીય નથી, પરંતુ તે સંપૂર્ણપણે લોજિસ્ટિકલ અને ટેકનિકલ છે. ઈરાનના નેતાઓ સતત કહી રહ્યા છે કે તેઓ કોઈ પણ સંજોગોમાં પોતાનું યુરેનિયમ અમેરિકાને નહીં આપે. જો કરાર થાય તો પણ આ જોખમી પદાર્થને સંભાળવો એ એક મોટી આફત સમાન છે, જેમાં બેદરકારીની કોઈ જગ્યા નથી.

ઈરાનનું મોટાભાગનું યુરેનિયમ ઇસ્ફહાન અને નતાન્ઝ જેવા વિસ્તારોમાં જમીનની અંદર બનેલી સુરંગોમાં રાખવામાં આવ્યું છે. છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ દ્વારા કરવામાં આવેલા હુમલાઓને કારણે આ સ્થળોએ પહોંચવું હવે અત્યંત મુશ્કેલ બન્યું છે. બોમ્બમારો થવાને કારણે સુરંગોના દરવાજા કાટમાળ નીચે દબાઈ ગયા છે અથવા તો રસ્તાઓ બ્લોક થઈ ગયા છે. આંતરરાષ્ટ્રીય તપાસ એજન્સીઓ પણ લાંબા સમયથી ત્યાં જઈ શકી નથી.

નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, આ યુરેનિયમ ગેસ સ્વરૂપે સિલિન્ડરોમાં સંગ્રહિત છે. હુમલાઓને કારણે જો આ કન્ટેનરને નુકસાન થયું હોય, તો રેડિયેશન ફેલાવાનું જોખમ અનેકગણું વધી જાય છે. આ સામગ્રી બહાર કાઢવા માટે રોબોટ્સ અને સ્પેશિયલ રિમોટ કંટ્રોલ સાધનોની જરૂર પડશે. કાટમાળ વચ્ચે આ મિશન પાર પાડવામાં મહિનાઓનો સમય લાગી શકે છે.

અમેરિકાએ 90ના દાયકામાં કઝાકિસ્તાનમાંથી યુરેનિયમ હટાવવાનું મિશન સફળતાપૂર્વક પાર પાડ્યું હતું, પરંતુ તે સમયે સ્થિતિ શાંતિપૂર્ણ અને નિયંત્રણમાં હતી. અત્યારે ઈરાનમાં યુદ્ધ જેવો માહોલ છે, જે આ મિશનને વધુ જટિલ બનાવે છે. આ સિવાય મોટો પ્રશ્ન એ પણ છે કે જો યુરેનિયમ જપ્ત કરાય, તો તેને ક્યાં રાખવામાં આવશે? ઈરાને તેને અમેરિકા મોકલવાનો સખત વિરોધ કર્યો છે. રશિયા અથવા કઝાકિસ્તાન જેવા દેશોમાં આંતરરાષ્ટ્રીય દેખરેખ હેઠળ તેને સ્ટોર કરવાના વિકલ્પો પર વિચાર થઈ શકે છે.

કેનેડામાં ઇમિગ્રેશન સુધારાનો મુખ્ય કાયદો, Bill C-12, હવે અમલમાં મુકવામાં આવ્યો છે. સરકાર દાવો કરે છે કે, દેશની ઇમિગ્રેશન સિસ્ટમને વધુ નિયંત્રિત અને પારદર્શક બનાવવા માટે આ પગલું જરૂરી હતું, પરંતુ માનવ અધિકાર સંગઠનોએ તેને શરણાર્થી અધિકારો પર ગંભીર અસર કરતો કાયદો બતાવ્યો છે. આ કાયદો ખાસ કરીને આશ્રય પ્રણાલી, વિઝા પ્રક્રિયા અને ઇમિગ્રેશન સંબંધિત વહીવટી સત્તાઓમાં મોટા ફેરફારો કરે છે.

Bill C-12ની મુખ્ય જોગવાઈઓ:- આશ્રય અરજીઓ પર એક વર્ષની સમય મર્યાદા- નવા નિયમ હેઠળ, હવે કોઈ પણ વ્યક્તિ કેનેડામાં પ્રવેશ્યાના એક વર્ષની અંદર જ શરણાર્થી દાવો દાખલ કરી શકે છે. જો કોઈ વ્યક્તિ આ સમયમર્યાદા પછી અરજી કરે છે, તો તેનો કેસ સ્વીકારવામાં આવશે નહીં. નિષ્ણાતો કહે છે કે, આ નિયમ એવા લોકો માટે મુશ્કેલીઓ ઊભી કરી શકે છે, જેઓ તેમના વતનની અંદર ભય અથવા પરિસ્થિતિઓને સાબિત કરવામાં મોડું કરે છે.

અહીં તમને બતાવી દઈએ કે, ભારતીયો ઘણા વર્ષોની સખત મહેનત પછી પણ PR ન મળવાને કારણે છેલ્લા ઉપાય તરીકે શરણાર્થી દરજ્જા માટે અરજી કરતા હતા, પરંતુ નવા નિયમ સાથે, આ હવે શક્ય બનશે નહીં.

આ કાયદાનું સૌથી વિવાદાસ્પદ પાસું તેની પૂર્વવર્તી જોગવાઈ છે. આનો અર્થ એ છે કે, નવો નિયમ કેટલાક જૂના અથવા પેન્ડિંગ આશ્રય કેસોને પણ લાગુ થઈ શકે છે, જેના કારણે આવી હજારો અરજીઓને અસર પડી શકે છે. સરકારી અંદાજો અને સંસદીય ચર્ચાઓમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે, 19,000 સુધીની અરજીઓને અસર થઈ શકે છે.

કેનેડા સરકાર પાસે હવે ચોક્કસ પરિસ્થિતિઓમાં સામૂહિક રીતે વિઝા અથવા ઇમિગ્રેશન દસ્તાવેજો રદ કરવાનો અધિકાર છે. આ માટે દરેક કેસ માટે વ્યક્તિગત સુનાવણીની જરૂર રહેશે નહીં, જોકે સરકાર જણાવે છે કે, આ પગલું ફક્ત 'રાષ્ટ્રીય હિત'ની પરિસ્થિતિમાં લેવામાં આવશે.

નવો કાયદો આશ્રય કેસની તપાસ પ્રક્રિયાને ઝડપી અને મર્યાદિત કરશે, વહીવટને વધુ સત્તાઓ આપવામાં આવશે અને ડેટા શેરિંગ (દેશ અને વિદેશની વચ્ચે માહિતીની આપ-લે કરવી)ને સરળ બનાવશે.

કેનેડામાં માનવાધિકાર સંગઠનો, ઇમિગ્રેશન વકીલો અને યુનિયનોએ આ કાયદાનો સખત વિરોધ કર્યો છે. આના કારણે શરણાર્થીઓને નિષ્પક્ષ સુનાવણીની પુરી તક ન મળવી, વ્યક્તિગત ચકાસણી વિના નિર્ણયો લેવા, દેશનિકાલનું જોખમ વધવું અને આંતરરાષ્ટ્રીય શરણાર્થી સંધિઓના ઉલ્લંઘન થવાની આશંકા વર્તાઈ રહી છે. એમ્નેસ્ટી ઇન્ટરનેશનલ કેનેડા અને અન્ય સંગઠનોએ આને 'શરણાર્થી અધિકારોના મુખ્ય રોલબેક' તરીકે વર્ણવ્યું છે.

કેનેડા સરકાર જણાવે છે કે, ઇમિગ્રેશન સિસ્ટમ પર વધતા દબાણને નિયંત્રિત કરવું જરૂરી હતું. કેટલાક કિસ્સાઓમાં છેતરપિંડી અને ખોટા દાવાઓને રોકવાનો આનો ધ્યેય છે, અને બધા નિર્ણયો કેનેડિયન બંધારણ અને આંતરરાષ્ટ્રીય નિયમોની અંદર લેવામાં આવશે.

સરકારે એમ પણ જણાવ્યું છે કે, જેમના દાવાઓ નકારવામાં આવે છે તેમની પાસે હજુ પણ પ્રી-રિમૂવલ રિસ્ક એસેસમેન્ટ (PRRA) જેવા વિકલ્પો ઉપલબ્ધ રહેશે, જેમાં એવું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવે છે કે, સબંધિત વ્યક્તિને તેમના વતન પરત મોકલવું કેટલું સુરક્ષિત રહેશે.

હાલમાં, આ કાયદો કોઈ એક ચોક્કસ દેશને લક્ષ્ય બનાવતો નથી, પરંતુ કેનેડામાં ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ, વર્ક પરમિટ ધારકો અને આશ્રય અરજદારોની મોટી સંખ્યાને કારણે, આ કાનૂનની અસર અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.

નિષ્ણાતો માને છે કે, આ કાયદાના ફેરફારોની અસર જૂના અથવા પેન્ડિંગ કેસો પર પડી શકે છે અને કેટલાક નકારાયેલા આશ્રય કેસો માટે દેશનિકાલ પ્રક્રિયા ઝડપી બની શકે છે.

ઈરાનની સાંસ્કૃતિક અને રાજકીય પરંપરાઓથી તદ્દન વિપરીત દેશના ભૂતપૂર્વ સર્વોચ્ચ નેતા આયતુલ્લાહ અલી ખામેનેઇને હજુ સુધી દફનાવવામાં આવ્યા નથી. અમેરિકા અને ઈઝરાયેલના સંયુક્ત હુમલામાં 86 વર્ષીય ખામેનેઇનો જીવ જતો રહ્યો હતો. આ ઘટનાને લગભગ 50 દિવસ વીતી ગયા હોવા છતા ઈરાની સરકારે તેમના દફન માટેનું સ્થાન પણ નક્કી કર્યું નથી. આ સૂચવે છે કે મોજતબા ખામેનેઇની આગેવાની હેઠળની સરકાર હાલમાં અમેરિકા અને ઇઝરાયલ દ્વારા ઉભા કરાયેલા જોખમોનો સામનો કરવાના પ્રયાસોમાં વ્યસ્ત છે. જો કે, એક સુરક્ષા નિષ્ણાતનો દાવો છે કે ખામેનેઇના અંતિમ સંસ્કારમાં થયેલો આ વિલંબ યુદ્ધની વ્યસ્તતાને કારણે નહીં, પરંતુ ભયને કારણે થયો છે.

ન્યૂયોર્ક પોસ્ટના અહેવાલ મુજબ, ફાઉન્ડેશન ફોર ધ ડિફેન્સ ઓફ ડેમોક્રેસીસના બેહનમ તાલેબ્લૂએ જણાવ્યું હતું કે મોજતબા ખામેનેઇનું વહીવટીતંત્ર ભયના ઓથાર હેઠળ છે અને અમેરિકા સાથે અસ્થિર યુદ્ધવિરામ હોવા છતા હાલમાં અંતિમ સંસ્કાર સમારોહનું આયોજન કરવાની સ્થિતિમાં નથી. 1989માં આયાતુલ્લા અલી ખામેનેઇના પૂર્વવર્તી આયાતુલ્લા રુહોલ્લાહ ખોમેનીના અંતિમ સંસ્કારમાં લાખો લોકો ઉમટી પડ્યા હતા. જોકે, અલી ખામેનેઇની માટે એવા અંતિમ સંસ્કારનું આયોજન કરી શકાયું નથી કારણ કે ઇઝરાયલે ઘણા અઠવાડિયા સુધી ઈરાન પર બોમ્બમારો ચાલુ રાખ્યો હતો. બેહનમ તાલેબ્લૂએ કહ્યું કે, સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો શાસન એટલું ડરી ગયું છે અને એટલું નબળું છે કે તે જોખમ નહીં લઇ શકે.

ઈરાનના ભવ્ય ઔપચારિક અંતિમ સંસ્કારથી બચવા પાછળ ઘણા કારણો છે. નિષ્ણાતના મતે દેશ ઇઝરાયલ તરફથી સંભવિત હવાઈ હુમલા અને રાષ્ટ્રવાદી વિરોધ પ્રદર્શનોની શક્યતા અંગે ચિંતિત છે. આ કોયડાનો બીજું એક પાસું નવા સર્વોચ્ચ નેતા મોજતબા ખામેનેઇ છે, જેઓ સતત ગેરહાજરીને લઇને ચર્ચામાં છે. આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનેઇના મોતને ઘણા અઠવાડિયા વીતી ગયા છે, છતા મોજતબા જાહેરમાં દેખાયા નથી. જો મોજતબાના પિતાને દફનાવવાનો નિર્ણય લેવામાં આવે છે, તો તેને પોતાની ગેરહાજરીને લઇને પણ સ્પષ્ટીકરણ આપવું પડશે.

તાલેબ્લૂએ કહ્યું કે, આ વાત ઘણું કહી જાય છે કે 1989માં શાસન સ્થાપિત કરનાર વ્યક્તિના અંતિમ સંસ્કાર માટે મોટી ભીડ ઉમટી પડી હતી અને પછી એક પેઢી બાદ તેમના ઉત્તરાધિકારીના અંતિમ સંસ્કાર હજુ સુધી થઇ શક્યા નથી. ઇસ્લામિક રિપબ્લિક રસ્તાઓ પર પોતાનો દબદબો બતાવવા માચે મોટી-મોટી વાતો કરે છે, પરંતુ 50 દિવસનું ઇન્ટરનેટ બંધ બધું જ સ્પષ્ટ કરી દે છે. શાસનને સત્ય સામે આવવાના પરિણામોનો ભય છે. અહેવાલો અનુસાર, શાસન હાલમાં પૂર્વોત્તર શહેર મશહદમાં દફનાવવા માટે સ્થળ શોધી રહ્યું છે. આ ખામેનેઇનું વતન છે અને ઈરાનની તુર્કમેનિસ્તાન સાથેની સરહદ પર આવેલું છે, જે ઇઝરાયલથી ખૂબ દૂર છે.

શુક્રવારે, ઈરાનના વિદેશ પ્રધાન અબ્બાસ અરાગચીએ X પર એક પોસ્ટમાં જાહેરાત કરી હતી કે, યુદ્ધવિરામના બાકીના સમયગાળા માટે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ સંપૂર્ણપણે ખુલ્લું મૂકવામાં આવ્યું છે.

પરંતુ ઈરાનની જાહેરાતના થોડા કલાકો પછી, US પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું કે હોર્મુઝમાં 'US નાકાબંધી' ચાલુ રહેશે.

જોકે, ઈરાને અગાઉ કહ્યું હતું કે, જો અમેરિકા તેના બંદરો પર નાકાબંધી ચાલુ રાખશે તો તે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ કરશે.

શનિવારે, ઈરાનના રાજ્ય મીડિયાએ અહેવાલ આપ્યો હતો કે, દેશની સેના હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર ફરીથી નિયંત્રણ મેળવી રહી છે.

મીડિયા સૂત્રોના અહેવાલ અનુસાર, 'US નાકાબંધી'ના જવાબમાં ઈરાને રવિવારે પણ સ્ટ્રેટ બંધ રાખ્યું હતું.

જોકે, ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ કર્યા પછી અમેરિકા પાસે વળતી કાર્યવાહી કરવા માટે ઘણા વિકલ્પો હતા.

પહેલો વિકલ્પ વાતચીત અને વાટાઘાટો દ્વારા શાંતિપૂર્ણ ઉકેલ શોધવાનો હતો. જો કે, પ્રારંભિક વાટાઘાટો નિષ્ફળ જવાને કારણે આને થોડા સમયમાં જ છોડી દેવામાં આવ્યું.

બીજો વિકલ્પ કઠોર કાર્યવાહી કરવાનો હતો, જેનો અર્થ ઈરાનના તેલ માળખાને નષ્ટ કરવાનો હતો. આનાથી સ્પષ્ટપણે તણાવ વધી જાતે અને સમાધાનની કોઈપણ શક્યતા દૂર થઈ ગઈ હોત.

ત્રીજો વિકલ્પ યુદ્ધ પહેલાની પરિસ્થિતિને પુનઃસ્થાપિત કરવાનો હતો, એટલે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરીથી ખોલવાનો પ્રયાસ કરવો. જો કે, આ માર્ગ પણ સરળ નહોતો.

આ માટે દરિયાઈ માર્ગ પરથી માત્ર લેન્ડમાઈન જ દૂર કરવાની નહીં, પરંતુ મિસાઈલ હુમલાઓ અને નાની બોટ હુમલાઓથી જહાજોનું રક્ષણ કરવાની પણ જરૂર હતી. પરંતુ, US પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ચોથો વિકલ્પ પસંદ કર્યો.

US હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં નૌકાદળ કામગીરી કરવા માટે નાટો સાથીઓને એકસાથે લાવવામાં અસમર્થ હતું.

આ ઉપરાંત, US હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાથી પ્રભાવિત એશિયન દેશો સાથે ગઠબંધન બનાવવામાં સફળ ન થાતે.

પરિણામે, USને એકલા કાર્યવાહી કરવી પડી, અને તેની ક્ષમતાઓ અને સંસાધનો તેમના અંદાજ કરતાં ઓછા સાબિત થયા.

ઈરાન સામેની ઝુંબેશની શરૂઆતમાં, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે મધ્ય પૂર્વમાં પ્રમાણમાં મોટી નૌકાદળ દળની સ્થાપના કરી.

US પાસે પહેલાથી જ ત્યાં વિનાશક જહાજો, પેટ્રોલિંગ જહાજો અને અન્ય નૌકાદળ સંપત્તિઓ હતી.

આ ઉપરાંત, અસંખ્ય વિમાનો અને હેલિકોપ્ટર વહન કરતા બે વિમાનવાહક જહાજો પણ ઉમેરવામાં આવ્યા હતા.

જોકે, આ નૌકાદળ સંપત્તિનો અમુક જ ભાગ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં અસરકારક રીતે કાર્ય કરવા સફળ થાય એમ છે.

ટ્રમ્પ દ્વારા પસંદ કરવામાં આવેલો ચોથો વિકલ્પ પહેલી નજરે વાજબી લાગે છે. જો ઈરાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ કરવાનું ચાલુ રાખશે, તો તેને કિંમત ચૂકવવી પડશે.

આ અભિગમ હજુ પણ થોડો અવકાશ આપે છે. જોકે, તેની સાથે જ ઈરાનનું ભવિષ્ય અંધકારમય અને અનિશ્ચિત લાગે છે. તકનીકી રીતે, આ વિકલ્પ શક્ય છે.

ઓમાનના અખાત અને અરબી સમુદ્રમાં ઈરાનના 'શેડો ફ્લીટ્સ'ના જહાજોને અટકાવવા, જે ઈરાનના દરિયાકાંઠેથી ખૂબ દૂર છે, US યુદ્ધ જહાજો માટે જોખમ ઘટાડી શકે એમ છે.

હાલમાં, આવી નાકાબંધી માટે પૂરતી નૌકાદળ શક્તિ તેમની પાસે છે.

મધ્ય પૂર્વ સુરક્ષા માટે જવાબદાર US ફિફ્થ ફ્લીટ, એક લવચીક માળખું ધરાવે છે અને મિશનની જરૂરિયાતો અનુસાર તેને ઝડપથી બદલી શકાય છે.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના મતે, 'આ પ્રદેશમાં વધારાના દળો પણ મોકલવામાં આવી રહ્યા છે.'

ઇઝરાયલી લશ્કરી નિષ્ણાત ડેવિડ જેન્ડેલમેન લખે છે, 'જ્યારે વાચકોએ પૂછ્યું છે કે, શું અમેરિકા લશ્કરી બળ દ્વારા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખોલી શકે છે, ત્યારે મેં હંમેશા જવાબ આપ્યો છે કે, બીજા લોકો દ્વારા ખોલવું એના કરતા ઈરાન માટે તેને બંધ કરવું ખૂબ સરળ છે. અમેરિકનો હવે આ સમીકરણ સમજી ગયા છે.'

જોકે, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના આ નિર્ણયથી ફક્ત ઈરાનને જ નુકસાન થશે નહીં.

US લશ્કરી કાર્યવાહીની શરૂઆતથી જહાજો માટે અત્યંત જોખમી બની ગયેલ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરીથી ખોલવા માટે અમેરિકા કોઈ ઉતાવળ બતાવી રહ્યું નથી. US ફક્ત નાકાબંધીને વધારે કડક કરી રહ્યું છે.

ઈરાની લેન્ડમાઈન અને મિસાઈલોથી ભરાયેલા દરિયાઈ માર્ગને કારણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પહેલાથી જ ખતરનાક છે.

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના મુખ પર અથવા બહાર નીકળવા પર અમેરિકન વિનાશકનો સામનો જોખમને બમણું કરે છે.

ખાડી દેશોના વેપાર ભાગીદારોને સીધી રીતે આર્થિક નુકસાન થયું છે. પુરવઠા શૃંખલા ખોરવાઈ ગઈ છે, અને વૈશ્વિક તેલના ભાવ ફરી વધી ગયા છે.

હજુ સુધી એ સ્પષ્ટ નથી કે, ચીન કે જે જિબુટીમાં મોટું લશ્કરી થાણું અને મોટું નૌકાદળ ધરાવે છે, તે આ નાકાબંધીનો કેવી રીતે જવાબ આપશે.

આ દરમિયાન, અમેરિકાના સાથીઓ માટે આશાવાન થવું એ કોઈ ખાસ કારણ નથી. તેમાંથી ઘણા તો  યુદ્ધમાં સામેલ થયા વિના પણ તેના પરિણામોનો સામનો કરી રહ્યા છે.

અમેરિકાના લુઇસિયાનામાં થયેલા સામૂહિક ગોળીબારથી ખળભળાટ મચી ગયો છે. એક વ્યક્તિએ 8 બાળકોને ગોળી મારીને મારી નાખ્યા. જેમાંથી 7 તેના પોતાના બાળકો હતા. મૃતક બધા બાળકો 1થી 11 વર્ષના હોવાનું જાણવા મળે છે. પોલીસે આરોપીનો પીછો કર્યો અને ગોળીબાર કર્યો, જેના પરિણામે તે ગોળીબારમાં તેનું મોત થયું. પોલીસે જણાવ્યું કે હત્યા પહેલા શંકાસ્પદનો તેની પત્ની સાથે ઝઘડો થયો હતો. અત્યાર સુધીની તપાસમાં ઘરેલું વિવાદ હોવાનું નજરે પડી રહ્યું છે.

આ ઘટના 19 એપ્રિલના રોજ અમેરિકાના લુઇસિયાનાના શ્રેવપોર્ટમાં બની હતી. શંકાસ્પદની ઓળખ એલ્કિન્સ તરીકે થઈ છે. ત્યાંના સ્થાનિક અખબારમાં છપાયેલા અહેવાલ મુજબ, ગુનાઓ અલગ અલગ જગ્યાએ થયા હતા. પ્રારંભિક તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે આરોપીએ 10 લોકો પર ગોળીબાર કર્યો હતો: 8 બાળકો પર અને 2 મહિલાઓ પર. પોલીસે જણાવ્યું હતું કે, પીડિતોમાં એક એલ્કિન્સની પત્ની હતી, જેની સાથે તેના 4 બાળકો હતા. તેની બીજી પત્નીના 3 બાળકો હતા. બંને હાલમાં સારવાર હેઠળ છે.

19 એપ્રિલના રોજ સવારે 6 વાગ્યે, એલ્કિન્સની તેની પત્ની સાથે ઝઘડો થયો હતો. પોલીસે જણાવ્યું હતું કે, બંને લાંબા સમયથી દલીલ કરી રહ્યા હતા, પરંતુ તે દિવસે વિવાદ વધુ વકર્યો હતો. એવો આરોપ છે કે, ગુસ્સામાં એલ્કિન્સે બંદૂક ઉપાડી અને પહેલા તેની પત્ની પર ગોળીબાર કર્યો. પછી તે તેના બાળકો જ્યાં હતા તે ઘરમાં ગયો અને ગોળીબાર કર્યો.

અહેવાલ મુજબ, ઘટના સમયે મૃતકોમાંથી કેટલાક બાળકો સૂતા હતા ત્યારે આરોપીએ તેમના પર ગોળીબાર કર્યો. પછી તે અગાસી પર ગયો. બે બાળકો ભાગવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા. એલ્કિન્સે તેમાંથી એકને ગોળી મારીને મારી નાખ્યો, જ્યારે બીજો બાળક છત પરથી કૂદી ગયો અને તેને બચાવી લેવામાં આવ્યો. એલ્કિન્સે ઘરમાં રહેલી બીજી એક મહિલાને પણ ગોળી મારી દીધી. ત્યારપછી તે ઘરની બહાર રસ્તા પર ગયો, રસ્તામાં એક પુરુષ પાસેથી કાર ચોરી લીધી અને ભાગવાનો પ્રયાસ કર્યો. પોલીસે તેનો પીછો કર્યો, અને ત્યારપછી પોલીસ ગોળીબારમાં એલ્કિન્સનું પણ મોત થયું હતું.

ઘાયલ મહિલાના પિતરાઈ ભાઈ ક્રિસ્ટલ બ્રાઉને જણાવ્યું હતું કે, આરોપીનો તેની પત્ની સાથે લાંબા સમયથી વિવાદ ચાલી રહ્યો હતો અને તેઓ અલગ થવાના હતા. તેણે કહ્યું, 'તેણે તેના બાળકોને મારી નાખ્યા. તેણે તેની પત્ની અને બીજી એક મહિલા બંનેને ગોળી મારી દીધી. હુમલા સમયે બધા બાળકો એક જ ઘરમાં હતા.'

શ્રેવપોર્ટ પોલીસના પ્રવક્તાએ જણાવ્યું હતું કે, પોલીસ એલિંક્સને પહેલાથી જ જાણતી હતી. 2019માં, તેને હથિયારો સંબંધિત કેસમાં ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. જોકે, અધિકારીઓ ઘરેલુ હિંસાથી અજાણ હતા.

https://twitter.com/RT_com/status/2045909739293270090

શ્રેવપોર્ટના મેયર ટોમ આર્સેનોએ પણ આ ઘટના પર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે, શહેરની વસ્તી આશરે 180,000 છે. સ્થાનિક રહેવાસીઓ કહે છે કે, તાજેતરના વર્ષોમાં શહેરમાં બનેલી આ સૌથી ભયાનક ઘટના છે. હાલમાં, 8 બાળકોની હત્યાનું કારણ તેની પત્ની સાથેના ઝઘડા તરીકે જણાવવામાં આવી રહ્યું છે. જોકે, હત્યાના કારણની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.

યુકે ચાર્ટર્ડ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ એક્સપોર્ટ એન્ડ ઇન્ટરનેશનલ ટ્રેડના ડાયરેક્ટર જનરલ માર્કો ફોર્જિયોને જણાવ્યું છે કે, સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મૂઝ (Strait of Hormuz) હાલમાં વ્યવહારિક રીતે બંધ હોવાથી તેની અસર આગામી મહિનાઓ જ નહીં, પણ વર્ષો સુધી વર્તાશે.

ફોર્જિયોને 'અલ જઝીરા' સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું કે, જો આ માર્ગ આવતીકાલે ખોલી દેવામાં આવે તો પણ તે પહેલાની જેમ પૂરી ક્ષમતાથી કામ કરી શકશે નહીં. માર્સ્ક (Maersk), MSC, હેપેગ-લોયડ અને CMA CGM જેવી વિશ્વની મોટી શિપિંગ કંપનીઓએ તેમના જહાજોના રૂટ બદલી નાખ્યા છે. લાંબા સમયના પ્રવાસ અને વધતા ખર્ચને કારણે કંપનીઓએ આ નુકસાન સ્વીકારી લીધું છે, જેનો બોજ અંતે ગ્રાહકો પર જ આવશે. શિપિંગ કંપનીઓમાં ફરીથી સુરક્ષાનો વિશ્વાસ જગાડવા માટે વર્ષો લાગી શકે છે. તેને માટે ખૂબ મોટા સુરક્ષા આશ્વાસનની જરૂર પડશે.

તેમણે જણાવ્યું કે છેલ્લા થોડા સમયની ઘટનાઓએ સાબિત કર્યું છે કે ઈરાને આ દરિયાઈ માર્ગને બંધ કરવા માટે તેના પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણ મેળવવાની જરૂર નથી. માત્ર સુરંગો (mines), ડ્રોન અને મિસાઈલનો ડર જ વૈશ્વિક શિપિંગને થંભાવી દેવા માટે પૂરતો છે.