પશ્ચિમ બંગાળમાં 2021 બેચના એક મુસ્લિમ મહિલા IPS અધિકારીની અચાનક કરવામાં આવેલી બદલીને કારણે ભારે રાજકીય હોબાળો મચ્યો છે. ખડગપુરમાં એડિશનલ સુપ્રિટેન્ડેન્ટ ઓફ પોલીસ (ASP) તરીકે ફરજ બજાવતા મહિલા અધિકારી બુશરા બાનોની સોમવારે અચાનક બદલી કરી દેવામાં આવી હતી. આ કાર્યવાહી એક દક્ષિણપંથી સંગઠન દ્વારા તેમના યુટ્યુબ વીડિયોમાં ઈસ્લામિક અભિવાદનનો ઉપયોગ કરવા સામે વિરોધ નોંધાવ્યાના 24 કલાકની અંદર જ કરવામાં આવી છે. એક તરફ વિપક્ષી નેતાઓએ આ પગલાંને નફરત અને કટ્ટરતાથી પ્રેરિત ગણાવ્યું છે, તો બીજી તરફ ભાજપ સરકારે તેને માત્ર એક 'રૂટિન ટ્રાન્સફર' (નિયમિત બદલી) ગણાવી છે.

IPS બુશરા બાનો ખડગપુરમાં એડિશનલ SP તરીકે સેવા આપી રહ્યા હતા, ત્યાંથી તેમની બદલી કરીને સ્ટેટ આર્મ્ડ પોલીસની ચોથી બટાલીયનમાં ડેપ્યુટી કમાન્ડન્ટ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. વિવાદની શરૂઆત ત્યારે થઈ જ્યારે બુશરા બાનોએ પોતાની યુટ્યુબ ચેનલ પર એક વીડિયો પોસ્ટ કર્યો હતો. આ વીડિયોમાં તેમણે સાઉદી અરેબિયામાં શિક્ષકની નોકરી છોડીને ભારત પાછા ફર્યા બાદ UPSCની તૈયારી સુધીની પોતાની સફર વિશે વાત કરી હતી. જોકે, વિવાદ વધતાં આ વીડિયો ચેનલ પરથી હટાવી લેવાયો છે, પણ તે સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ રહ્યો છે.

ઉત્તર પ્રદેશના કન્નૌજમાં જન્મેલા અને અલીગઢ મુસ્લિમ યુનિવર્સિટી (AMU)માંથી ઉચ્ચ અભ્યાસ પૂર્ણ કરનાર બુશરા બાનો વીડિયોની શરૂઆતમાં 'અસલામ-આલેકુમ'  કહીને દર્શકોનું સ્વાગત કરે છે. વીડિયોમાં તેઓ PhD પૂર્ણ કર્યા પછી ગલ્ફ દેશમાંથી પરત ફરીને સિવિલ સર્વિસિસની તૈયારી કેવી રીતે કરી તેની વિગતો આપે છે. તેઓ આ વીડિયોમાં AMUની રેસિડેન્શિયલ કોચિંગ એકેડેમી નો આભાર માનતા કહે છે કે, ‘હું આ બધું તમારી સાથે એટલા માટે શેર કરી રહી છું જેથી અન્ય વિદ્યાર્થીઓને પણ આનાથી મદદ અને પ્રોત્સાહન મળી શકે.’

બુશરા બાનોના આ વીડિયોમાં ઈસ્લામિક શબ્દોના ઉપયોગ સામે 'હિંદુ લીગલ ફંડ' નામના એક દક્ષિણપંથી સંગઠને ભારે વિરોધ નોંધાવ્યો હતો. આ સંગઠને પશ્ચિમ બંગાળના હોમ સેક્રેટરીને સત્તાવાર ફરિયાદ કરી હતી. ફરિયાદમાં જણાવાયું હતું કે, એક મહિલા IPS અધિકારીએ વીડિયોની શરૂઆતમાં 'અસલામ-આલેકુમ' બોલવાને બદલે 'વંદે માતરમ' કે 'જય હિંદ' જેવા રાષ્ટ્રીય નારા કે શબ્દોનો ઉપયોગ કરવો જોઈતો હતો.

સોશિયલ મીડિયા પર પણ તેમને ટ્રોલર્સનો સામનો કરવો પડ્યો હતો, જ્યાં તેમના પર ‘UPSC જેહાદ’ના આક્ષેપો કરવામાં આવ્યા હતા. સંગઠને સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X (ટ્વિટર) પર પોસ્ટ કરીને લખ્યું હતું ‘તેમણે પોતાના વીડિયોની શરૂઆત અસલામ-આલેકુમથી કરી, વચ્ચે 'ઈનશાઅલ્લાહ' (ઈશ્વરની મરજી) અને અંતમાં 'જઝાકઅલ્લાહ' (ભગવાન તમારું ભલું કરે) શબ્દો વાપર્યા, પરંતુ ક્યાંય 'વંદે માતરમ' કે 'જય હિંદ' ન કહ્યું. ભારતીય રાજ્યનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા એક સરકારી અધિકારીએ જાહેર સંચારમાં તટસ્થતા જાળવવી જોઈએ અને રાષ્ટ્રીય અભિવાદનનો જ ઉપયોગ કરવો જોઈએ. અમે આ મામલે યોગ્ય સમીક્ષા અને કડક કાર્યવાહીની માંગ કરીએ છીએ.’

આ ફરિયાદના ગણતરીના દિવસોમાં જ બાનોની બદલી કરી દેવામાં આવતા રાજકારણ ગરમાયું છે.

તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC)ના સાંસદ મહુઆ મોઇત્રાએ શુવેન્દુ અધિકારીના નેતૃત્વ હેઠળની શાસનવ્યવસ્થા પર ધાર્મિક પક્ષપાતનો ગંભીર આક્ષેપ મૂક્યો હતો. ટ્વિટ કરતાં મોઇત્રાએ લખ્યું કે ‘જે દેશના વડાપ્રધાને ઉઘાડા ડીલે સાધુઓ અને સેંગોલ સાથે નવી સંસદનું ઉદ્ઘાટન કર્યું હોય, ત્યાં માત્ર 'અસલામ-આલેકુમ' અને 'ઈનશાઅલ્લાહ' બોલવા બદલ એક મુસ્લિમ મહિલા IPS અધિકારીની બદલી કરી દેવી તે અત્યંત હાસ્યાસ્પદ છે. આપણો દેશ નફરત અને કટ્ટરતાના ઝેરમાં હોમાઈ રહ્યો છે. ઈશ્વર ભારતની રક્ષા કરે. બુશરા, અમે તમારી સાથે છીએ.’

સાંસદ મોઇત્રાએ વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે તાજેતરમાં BRICS સમિટ દરમિયાન પણ આ જ ભાજપ સરકારે ભારત મંડપમની અંદર જ અલગથી પ્રાર્થના સ્થળ  ઊભા કર્યા હતા. ઉલ્લેખનીય છે કે, થોડા સપ્તાહ પહેલાં પણ મોઇત્રાએ આક્ષેપ કર્યો હતો કે પશ્ચિમ બંગાળમાં કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહના કાર્યક્રમોમાંથી મુસ્લિમ અધિકારીઓની બાદબાકી કરવામાં આવી રહી છે.

બીજી તરફ, કોંગ્રેસના સાંસદ ઇમરાન પ્રતાપગઢીએ આ મામલે 'IPS એસોસિએશન'ને તુરંત હસ્તક્ષેપ કરવા વિનંતી કરી છે. તેમણે લખ્યું, ‘મહિલા અધિકારીની પડખે ઊભા રહેવાના બદલે રાજ્ય સરકારે બીજા જ દિવસે તેમની બદલી કરી દીધી. મોદીજી, તમે કેવા ભારતનું નિર્માણ કરી રહ્યા છો?’

તેલંગાણાના મંત્રી અને પૂર્વ ક્રિકેટર મોહમ્મદ અઝહરુદ્દીને આ ઘટનાને ચિંતાજનક ગણાવતા ટ્વિટ કર્યું કે, ‘જ્યારે સામાન્ય આદર-સત્કાર કે અભિવાદનના શબ્દો જ કોઈ સરકારી સેવકને નિશાન બનાવવાનું કારણ બની જાય, ત્યારે આપણે વિચારવું જોઈએ કે આપણે લઘુમતીઓને કેવો સંદેશ આપી રહ્યા છીએ?’

સોશિયલ મીડિયા વપરાશકર્તાઓ અને પત્રકારો આ ઘટનાની સરખામણી ઉત્તર પ્રદેશના પોલીસ અધિકારી અનુજ ચૌધરીના કિસ્સા સાથે કરી રહ્યા છે. વર્ષ 2025માં સંભલમાં સર્કલ ઓફિસર (CO) તરીકે ફરજ બજાવતા અનુજ ચૌધરી વર્દી પહેરીને, હાથમાં ગદા રાખીને એક ધાર્મિક યાત્રામાં સામેલ થયા હતા. આ ઘટનાના થોડા જ દિવસોમાં તેમને પ્રમોશન આપીને ફિરોઝાબાદના ASP બનાવી દેવાયા હતા.

ચૌધરીએ વર્ષ 2025માં જ્યારે હોળી અને શુક્રવારની નમાજ એક જ દિવસે આવી હતી ત્યારે વિવાદિત નિવેદન પણ આપ્યું હતું કે, ‘હોળી વર્ષમાં એક વાર આવે છે, જ્યારે જુમ્મા વર્ષમાં 52 વાર આવે છે. જેમને હોળીથી તકલીફ હોય તેમણે ઘરે બેસવું જોઈએ.’ તે સમયે વિપક્ષે તેમની ભારે ટીકા કરી હતી.

ફરિયાદ મળ્યાના તુરંત બાદ જ બુશરા બાનોની ટ્રાન્સફર કરી દેવાતા, શું આ કાર્યવાહી માત્ર વિરોધને કારણે જ કરવામાં આવી છે? તેવા સવાલો ઉભા થયા છે. ભાજપ આને વહીવટી પ્રક્રિયા ગણાવી રહ્યું છે, જ્યારે વિપક્ષ તેને ધાર્મિક દ્વેષથી પ્રેરિત નિર્ણય ગણાવી રહ્યો છે.

કોંગ્રેસે BRICS સમિટ અંગે સરકારની ટીકા કરી છે, જોકે પાર્ટીમાં આંતરિક મતભેદો પણ સામે આવ્યા છે. મુખ્યત્વે કોંગ્રેસે નક્કર લાભો, વિદેશ નીતિ (ખાસ કરીને ચીન અને પશ્ચિમ એશિયાના સંદર્ભમાં), રાજદ્વારી ભૂમિકાઓ અને આયોજનના અમુક પાસાઓ અંગે પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે. ભૂતપૂર્વ નાણામંત્રી પી. ચિદમ્બરમે કહ્યું કે છેલ્લી બે-ત્રણ BRICS સમિટમાંથી કોઈ નક્કર પરિણામો કે લાભ મળ્યા નથી. ભારત BRICS, SCO, G20 અને QUADનો સભ્ય છે, પરંતુ તેનાથી દેશને શું મળ્યું છે? તે સ્પષ્ટ નથી. અગાઉની સમિટમાં નક્કર લાભો મળ્યા હતા, પરંતુ તાજેતરની સમિટમાં તે મળ્યા નથી. જોકે, ભાજપે આ વલણને નારાજ ફુફાવાળી માનસિકતા ગણાવીને ફગાવી દીધું હતું અને દાવો કર્યો હતો કે કોંગ્રેસ ભારતની પ્રગતિ પચાવી શકતી નથી.

કોંગ્રેસના વિદેશ બાબતોના વિભાગના વડા સલમાન ખુર્શીદે જણાવ્યું હતું કે ભારતને તેના ઐતિહાસિક રાજદ્વારી કદ અને સ્થાનને પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે BRICSની અધ્યક્ષતાનો લાભ લેવો જોઈએ. પાર્ટીએ આક્ષેપ કર્યો હતો કે પશ્ચિમ એશિયાની કટોકટીમાં સરકારની ભૂમિકા મર્યાદિત હતી. ઈરાન (BRICS સભ્ય) પરના હુમલાઓ અંગે કથિત સમર્થન અથવા મૌન સંમતિ હોવાની છાપ ઊભી થઈ હતી. દક્ષિણ આફ્રિકા જેવા સભ્યોને પૂરતો ટેકો ન મળ્યો. જાહેરાતોની સાથે નક્કર પગલાં પણ લેવાવા જોઈએ.

તેમણે નૈતિક નેતૃત્વ, વ્યૂહાત્મક સ્પષ્ટતા, 'કન્ટિજન્ટ રિઝર્વ એરેન્જમેન્ટ'નો અમલ, સપ્લાય ચેઈનને મજબૂત કરવા અને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદમાં કાયમી બેઠક માટે સમર્થન એકત્રિત કરવાની હાકલ કરી હતી.

કોંગ્રેસે મોદી-શી જિનપિંગની મુલાકાત, સરહદી વિવાદો (લદ્દાખ, અરુણાચલ), 'ઓપરેશન સિંદૂર'માં ચીનની કથિત ભૂમિકા અને ચીન સાથે વધતી જતા વેપાર ખાધ (આશરે $112 બિલિયન) અંગે મુદ્દાઓ ઉઠાવ્યા. તેમણે એવો પણ તર્ક આપ્યો હતો કે સરહદ પર છૂટછાટો આપવામાં આવી અને આર્થિક નિર્ભરતા ખતરનાક છે. કોંગ્રેસનું વધુમાં માનવું છે કે વડાપ્રધાને સ્પષ્ટપણે માંગ કરવી જોઈએ કે ચીન કબજે કરેલા વિસ્તારો ખાલી કરે.

કોંગ્રેસે (રાહુલ ગાંધી સહિત) વિદેશી મહેમાનોને માત્ર શાકાહારી ભોજન પીરસવા સામે વાંધો ઉઠાવ્યો હતો. પાર્ટીએ ઝૂંપડપટ્ટીઓને લીલા પડદા પાછળ છુપાવવાની પણ ટીકા કરી હતી. પહેલગામ ઘટનાની નિંદા (ખાસ કરીને ગુનેગારોના નામ જાહેર ન કરવા બદલ) અને 'બાંડુંગ સ્પિરિટ' (નેહરુ યુગ સાથે સંકળાયેલી છે) ના સંદર્ભો અંગેની ટીકાઓના જવાબમાં કોંગ્રેસે કટાક્ષપૂર્ણ વલણ અપનાવ્યું અને નેહરુની નોંધો (notes) રજૂ કરી.

જોકે, ચિદમ્બરમના નિવેદનનો જવાબ આપતા શશિ થરૂરે જણાવ્યું હતું કે BRICS સમિટનું આયોજન કરવું એ ખૂબ જ ગૌરવની બાબત છે અને તે ભારતની રાજદ્વારી ક્ષમતાની વાત છે; BRICS વૈશ્વિક વસ્તીના વિશાળ હિસ્સા અને વિશ્વના GDPના મોટા હિસ્સાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. ભાજપે આને કોંગ્રેસ દ્વારા પોતાની જ પોલ ખોલવાની ઘટના ગણાવી.

હું તાત્કાલિક અસરથી મધ્ય પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી પદેથી મારું રાજીનામું આપું છું. છેલ્લે, મધ્ય પ્રદેશની જનતાની સેવા કરવાની તક આપવા બદલ હું વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનો આભાર વ્યક્ત કરું છું. ઉભા રહો, આ શું છે? અભિજીત દીપકે મધ્ય પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી ક્યારે બન્યા? જરા ધીરજ રાખો, તેઓ મુખ્યમંત્રી નથી બન્યા.

કોકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP)ના સ્થાપકે રવિવારે 'X' પર એક વ્યંગાત્મક 'રાજીનામાનો પત્ર' પોસ્ટ કરીને ભાજપ શાસિત મધ્ય પ્રદેશ સરકાર પર આકરા પ્રહારો કર્યા હતા. બાલાઘાટ પ્રવાસ દરમિયાન 30થી વધુ આદિવાસી બાળકોના મોતના મુદ્દે સોશિયલ મીડિયા ઈન્ફ્લુએન્સર્સના એક જૂથ દ્વારા તેમનો ઘેરાવ કરવામાં આવ્યાના એક દિવસ બાદ તેમણે આ કટાક્ષ કર્યો હતો.

રાજ સરકારી ચિહ્ન, CMOનું સરનામું અને સહી સાથે અસલી લાગે તેવો નકલી રાજીનામાનો પત્ર શેર કરતા દીપકે X પર લખ્યું, હું આથી તાત્કાલિક અસરથી મધ્ય પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી પદેથી રાજીનામું આપું છું. મધ્ય પ્રદેશના લોકોની સેવા કરવાની તક આપવા બદલ હું આદરણીય વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીજીનો આભાર માનુ છું, જે તક નિભાવવામાં હું સ્પષ્ટપણે નિષ્ફળ રહ્યો છું.

મધ્ય પ્રદેશના રાજ્યપાલ મંગુભાઈ પટેલને સંબોધીને લખેલા આ પત્રમાં દીપકે કટાક્ષમાં આ બાળકોના મોતની જવાબદારી સ્વીકારી હતી અને રાજ્ય સરકારની આરોગ્ય, પીવાના પાણી, શિક્ષણ અને અન્ય ક્ષેત્રોની નિષ્ફળતાઓ ગણાવી હતી. મોતની જવાબદારી પોતાની માથે લેવાનો નાટક કરતા દીપકે લખ્યું, બાલાઘાટમાં 30થી વધુ આદિવાસી બાળકોના મોત બાદ આ ખુરશી પર ચાલુ રહેવાની મારી આત્મા મંજૂરી આપતી નથી.

પીડિત પરિવારોને આપવામાં આવતા વળતર અંગે પણ તેમણે સરકારની નીતિ પર નિશાન સાધ્યું હતું. દીપકે જણાવ્યું કે આદિવાસી સમુદાયના વિરોધ પ્રદર્શન બાદ જ પ્રારંભિક 2 લાખ રૂપિયાનું વળતર વધારીને 4 લાખ રૂપિયા કરવામાં આવ્યું હતું. તેમણે સવાલ કર્યો કે જો આ મૃત્યુ પામેલા બાળકો મંત્રીઓ કે ધારાસભ્યોના બાળકો હોત, તો શું આટલી રકમ પૂરતી ગણાઈ હોત? આરોગ્ય અધિકારીઓને જવાબદાર ઠેરવવામાં નિષ્ફળ રહેવા બદલ સરકારની ટીકા કરતા તેમણે ઉમેર્યું કે, નિર્દોષ બાળકોના મોત બદલ ઉચ્ચ કક્ષાએ જવાબદેહી નક્કી થવી જોઈએ.

https://twitter.com/abhijeet_dipke/status/2098980124976914773

CJPના સ્થાપકે સરકારી અને NCRB (નેશનલ ક્રાઈમ રેકોર્ડ્સ બ્યુરો)ના આંકડા ટાંકીને શિક્ષણ, વીજળી, પોષણ અને અનુસૂચિત જનજાતિઓ સામેના ગુનાઓ અંગેના રાજ્યના નબળા ટ્રેક રેકોર્ડ પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો હતો. દીપકે લખ્યું, હું માત્ર બાલાઘાટ જ નહીં પરંતુ સમગ્ર રાજ્યના આદિવાસીઓને ન્યાય આપવામાં નિષ્ફળ ગયો છું, અને આટલા બધા નિર્દોષ બાળકોને ગુમાવ્યા પછી, મને નથી લાગતું કે મારી પાસે આ પદ પર રહેવાનો કોઈ નૈતિક અધિકાર છે.

CJPના પ્રવક્તા આશુતોષ રાંકાએ દીપકની આ પોસ્ટ પર કટાક્ષ કરતા મજાકમાં લખ્યું હતું કે તેઓ પોતાની જવાબદારીમાંથી ભાગી રહ્યા છે.

અભિજીત દીપકેનો આ વ્યંગાત્મક પત્ર બાલાઘાટ જિલ્લાના એક ગામની મુલાકાત દરમિયાન થયેલા વિરોધ પ્રદર્શનના એક દિવસ બાદ આવ્યો છે. તેઓ ત્યાં શંકાસ્પદ ચેપી રોગોના કારણે જીવ ગુમાવનારા આદિવાસી બાળકોના પરિવારોને મળવા ગયા હતા.

વાયરલ થયેલા એક વીડિયોમાં સોશિયલ મીડિયા ઈન્ફ્લુએન્સર જણાતી એક મહિલા દીપકે પોતાની કારમાં નીકળી રહ્યા હતા ત્યારે તેમની નજીક આવીને પૂછતી જોવા મળી હતી કે શું તેઓ લાશો પર રાજકારણ કરવા આવ્યા છે અને તેઓ આટલી મોડેથી કેમ આવ્યા?

વીડિયોમાં દીપકે પણ વિસ્તારની મોડી મુલાકાત લેવા બદલ માફી માંગતા સંભળાયા હતા.

તે મહિલાએ એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે આ વિસ્તારમાં સારો રસ્તો બનાવવામાં આવ્યો છે અને દીપકેની મુલાકાત સામે સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. ત્યારબાદ તેમની સાથે આવેલા CJPના કાર્યકરો તેમને બીજી કારમાં બેસાડીને ત્યાંથી લઈ ગયા હતા.

જેવા દીપકે ત્યાંથી નીકળ્યા, તે મહિલા ‘તેઓ ભાગી ગયા’, ‘તેઓ ભાગી ગયા’ એવું બોલતી સંભળાઈ હતી.

જોકે, સ્થાનિક પત્રકારોએ આ દૂરના ગામમાં સોશિયલ મીડિયા ઈન્ફ્લુએન્સર્સના આ જૂથની હાજરી સામે સવાલો ઉઠાવ્યા હતા અને શંકા વ્યક્ત કરી હતી કે શું તેમને દીપકેના પ્રવાસમાં ખલેલ પહોંચાડવા માટે મોકલવામાં આવ્યા હતા? જોકે આ દાવાની સ્વતંત્ર રીતે કોઈ પુષ્ટિ થઈ નથી.

દીપકેએ શનિવારે અદોરી, કોરકા અને બોંદરી ગામોની મુલાકાત લઈને પીડિત પરિવારોને સાંત્વના આપી હતી અને સ્થાનિક આરોગ્ય સુવિધાઓ અંગે માહિતી એકઠી કરી હતી. બાલાઘાટમાં બેગા અને ગોંડ આદિવાસી સમુદાયના 30થી વધુ બાળકોના ઓરી  અને મલેરિયાના શંકાસ્પદ પ્રકોપને કારણે થયેલા મોત બાદ આ કડક તપાસ અને રાજકારણ શરૂ થયું છે.

અહેવાલો મુજબ, આ મોતના મામલે દાખલ કરાયેલી અરજી પર સુનાવણી કરતી વખતે મધ્ય પ્રદેશ હાઈકોર્ટે રાજ્યના આરોગ્ય વિભાગ, મહિલા અને બાળ વિકાસ વિભાગ, બાલાઘાટ કલેક્ટર અને અન્ય અધિકારીઓ પાસે જવાબ માંગ્યો છે. અરજીમાં આરોગ્ય માળખા અંગે ગંભીર ચિંતાઓ વ્યક્ત કરવામાં આવી છે, જેમાં એવો પણ આરોપ છે કે માત્ર 50 બેડની ક્ષમતા ધરાવતી હોસ્પિટલમાં લગભગ 400 બાળકોની સારવાર કરવામાં આવી રહી હતી. આ ઉપરાંત પીવાના પાણી, સ્વચ્છતા અને કુપોષણ નાબૂદીના પ્રયાસો પર પણ સવાલો ઉઠાવવામાં આવ્યા છે.

પોતાના કટાક્ષભર્યા પત્રમાં દીપકેએ 16 લોકોનો ભોગ લેનારા સાગર ઝેરી દારૂ કાંડ સહિતના અન્ય મુદ્દાઓ પર પણ મોહન યાદવ સરકારને આડે હાથ લીધી હતી.

મહારાષ્ટ્રમાં નવરાત્રી પહેલા ગરબા અને દાંડિયા આયોજનોમાં મુસ્લિમોના પ્રવેશ અંગે વિવાદ વધુ તીવ્ર બન્યો છે. વિશ્વ હિન્દુ પરિષદ (VHP)એ મુસ્લિમોને ગરબા આયોજનોથી દૂર રાખવાની અપીલ કરી છે. સંગઠને આયોજકો માટે ઓળખ કાર્ડ તપાસ અને તિલક અને કલાવા જેવી શરતો પણ સૂચવી છે. ભાજપના નેતા અને મહારાષ્ટ્ર સરકારમાં મંત્રી નિતેશ રાણેએ VHPની આ માંગને ટેકો આપ્યો છે. આ દરમિયાન, મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસના પત્ની અમૃતા ફડણવીસે ગરબામાં મુસ્લિમોના પ્રવેશને ટેકો આપ્યો છે. ચાલો સમગ્ર વિવાદ સમજીએ.

નિતેશ રાણેનો તર્ક છે કે ગરબા અને અન્ય હિન્દુ તહેવારો 'લવ જેહાદ'ની ઘટનાઓ દ્વારા કથિત થાય છે. રાણેએ એમ પણ કહ્યું કે જે લોકો મૂર્તિ પૂજામાં માનતા નથી તેમને હિન્દુ ધાર્મિક કાર્યક્રમોમાં ભાગ લેવાનો અધિકાર ન હોવો જોઈએ. તેમણે આયોજનોમાં પ્રવેશ માટે આધાર કાર્ડ સાથેહનુમાન ચાલીસાનો પાઠ કરવા જેવી શરતો પણ સૂચવી.

મહારાષ્ટ્રના મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસના પત્ની અમૃતા ફડણવીસે જણાવ્યું હતું કે તહેવારો બધાને એકસાથે લઇને ચાલનારા માટે હોય છે, અને જો કોઈ મુસ્લિમ વ્યક્તિ ઉત્સવમાં ભાગ લે છે તો તેમાં કંઈ ખોટું નથી. તેમણે કોઈપણ ધર્મના વ્યક્તિઓને ગરબામાં હાજરી આપવા પર પ્રતિબંધ મૂકવાનું સમર્થન ન કર્યું. જોકે, તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે જાહેર કાર્યક્રમોમાં નિયમોનું પાલન થવું જોઈએ અને કોઈ બીજી વ્યક્તિને પરેશાની ન થવી જોઇએ.

ગયા અઠવાડિયે, VHPએ જાહેરાત કરી હતી કે 11 ઓક્ટોબરથી શરૂ થઈ રહેલા નવરાત્રી ઉત્સવ દરમિયાન રાજ્યભરમાં યોજાતા ગરબા અને દાંડિયા કાર્યક્રમોમાં મુસ્લિમોને પ્રવેશની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં. સોમવારે VHPના વલણને સમર્થન આપતા, રાજ્ય મંત્રી નિતેશ રાણેએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે આવા તહેવારો દરમિયાન 'લવ જેહાદ'ના કિસ્સાઓ વધે છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે જે લોકો મૂર્તિ પૂજા કરતા નથી, તેમણે હિન્દુ ધાર્મિક કાર્યક્રમોમાં ભાગ લેવો જોઈએ નહીં.

https://twitter.com/ANI/status/2097380356110660065?s=20

રાણેની ટિપ્પણી વિશે પૂછવામાં આવતા અમૃતા ફડણવીસે જણાવ્યું હતું કે તેમનું માનવું છે કે તહેવારો બધાને એકસાથે લઇને ચાલનારા અને સામૂહિક રીતે ઉજવવા માટે હોય છે. તેમણે પત્રકારોને કહ્યું કે, જો કોઈ મુસ્લિમ વ્યક્તિ ત્યાં આવે અને તહેવારનો યોગ્ય રીતે આનંદ માણે, તો મને તેમાં કંઈ ખોટું દેખાતું નથી. ગરબા આપણો રાષ્ટ્રીય સ્તરે ઉજવાતો તહેવાર છે તેને આંતરરાષ્ટ્રી રીતે મનાવવામાં આવે છે. જો કોઈ પણ જાતિ-ધર્મનો વ્યક્તિ આવીને શાંતિપૂર્ણ રીતે, કોઈ પણ પ્રકારના હોબાળા વિના તેને જોવા આવવા માંગે છે, તો મને લાગે છે કે તે ઠીક છે.

https://twitter.com/PTI_News/status/2097172374361948427?s=20

VHPએ આયોજકો માટે કેટલાક દિશા-નિર્દેશ જાહેર કર્યા છે. આમાં નવરાત્રી ગરબા અને દાંડિયા કાર્યક્રમોમાં ભાગ લેનારાઓના આધાર કાર્ડની ચકાસણી કરવી અને તેમની ઓળખની પુષ્ટિ કરવા માટે તેમના કપાળ પર તિલક લગાવવાનો સમાવેશ થાય છે.

શું ભાજપમાં પણ મતભેદો દેખાવા લાગ્યા છે?

આ વિવાદનું રાજકીય મહત્ત્વ એટલે વધી ગયું છે કારણ કે તે ફક્ત ભાજપ વિરુદ્ધ વિપક્ષનો મુદ્દો નથી. જ્યારે ભાજપના નેતા નિતેશ રાણે VHPની માંગને સમર્થન આપે છે, ત્યારે અમૃતા ફડણવીસે જાહેરમાં અલગ મત વ્યક્ત કર્યો છે. મહારાષ્ટ્રના સાંસ્કૃતિક બાબતોના મંત્રી આશિષ શેલારે પણ ગરબાને સમાવેશી રાખવાની તરફેણમાં વાત કરી છે.

'લવ જેહાદ'નો દૃષ્ટિકોણ શું છે?

રાણેએ આરોપ લગાવ્યો કે આવા તહેવારો દરમિયાન 'લવ જેહાદ'ની ઘટનાઓ વધે છે. તેમણે માંગ કરી કે, આયોજનમાં આવનારા લોકોની ઓળખ ચકાસવામાં આવે અને પ્રવેશ મેળવતા પહેલા તેમની પાસે હનુમાન ચાલીસાનો પાઠ કરાવવો જોઇએ. 'લવ જેહાદ' શબ્દનો ઉપયોગ દક્ષિણપંથી કાર્યકરો દ્વારા કરવામાં આવે છે. તે હેઠળ આરોપ લગાવવામાં આવે છે કે મુસ્લિમ પુરુષો હિન્દુ સમુદાયની મહિલાઓને પ્રેમજાળમાં ફસાવીને ધર્મ પરિવર્તન કરાવવાનું કાવતરું રચે છે.

આમ આદમી પાર્ટી (AAP)ના નેતૃત્વ હેઠળની પંજાબ સરકાર અને કેન્દ્ર વચ્ચે ફરી એકવાર તણાવ વધ્યો છે. પંજાબ કેબિનેટે જસ્ટિસ અશ્વની કુમાર મિશ્રાની નિમણૂક પર રોક લગાવવાની માંગ કરી છે. કેબિનેટે એ વાત સામે વાંધો ઉઠાવ્યો છે કે કેન્દ્રએ રાજ્ય સરકારની સલાહ લીધા વિના જસ્ટિસ મિશ્રાને પંજાબ અને હરિયાણા હાઈકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ તરીકે નિમણૂક કરી હતી.

ઈન્ડિયા ટૂડેના અહેવાલ મુજબ, પંજાબ કેબિનેટે રવિવાર 6 સપ્ટેમ્બરના રોજ એક ઠરાવ પસાર કર્યો હતો, જેમાં માંગ કરવામાં આવી હતી કે જસ્ટિસ અશ્વની કુમાર મિશ્રાની નિમણૂક અને શપથગ્રહણને રોકી દેવામાં આવે. આ ઠરાવ મુખ્યમંત્રી ભગવંત સિંહ માનની અધ્યક્ષતામાં મળેલી ઇમરજન્સી બેઠક દરમિયાન પસાર કરવામાં આવ્યો હતો.

કેબિનેટે એ વાત પર વાંધો ઉઠાવ્યો હતો કે, કેન્દ્રએ પંજાબ સરકારનો અભિપ્રાય લીધા વિના જસ્ટિસ અશ્વનીની નિમણૂક માટે નોટિફિકેશન જાહેર કરી દીધી હતી. કેબિનેટે માંગ કરી છે કે રાજ્ય સરકારના મંતવ્યો લેવામાં આવતા નથી અને તેના સૂચનો ધ્યાનમાં લેવામાં ન આવે ત્યાં સુધી શપથગ્રહણ સમારોહ મુલતવી રાખવામાં આવે.

જસ્ટિસ અશ્વની કુમાર મિશ્રા 2 જૂનથી પંજાબ અને હરિયાણા હાઇકોર્ટના 'કાર્યકારી' મુખ્ય ન્યાયાધીશ તરીકે કામ કરી રહ્યા છે. ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતની અધ્યક્ષતા હેઠળની સુપ્રીમ કોર્ટ કોલેજિયમે 6 ઓગસ્ટના રોજ તેમને કાયમી પદ માટે ભલામણ કરી હતી. કેન્દ્ર સરકારે શનિવાર 5 સપ્ટેમ્બરના રોજ તેમની નિમણૂકની જાહેરાત કરી હતી, ત્યારબાદ પંજાબ સરકારે વાંધો ઉઠાવ્યો હતો.

જો કે, પંજાબ અને હરિયાણા હાઈકોર્ટના નવનિયુક્ત મુખ્ય ન્યાયાધીશ અશ્વિની કુમાર મિશ્રાનો શપથ ગ્રહણ સમારોહ સોમવારે યોજાયો હતો. હરિયાણાના મુખ્યમંત્રી નાયબ સિંહ સૈની, હરિયાણાના રાજ્યપાલ અને પંજાબના રાજ્યપાલ ગુલાબ ચંદ કટારિયા, હરિયાણા કેબિનેટના અનેક મંત્રીઓ અને અન્ય નેતાઓ આ કાર્યક્રમમાં હાજર રહ્યા હતા. જોકે, સમારોહમાં પંજાબ સરકાર તરફથી તો કોઈ નેતા જોવા મળ્યા નહોતા.

https://twitter.com/Sukhjinder_INC/status/2096637926704812494?s=20

કેબિનેટની બેઠક બાદ મુખ્યમંત્રી ભગવંત માને જણાવ્યું હતું કે રાજ્યની સલાહ લીધા વિના કરવામાં આવેલી નિમણૂક નિયમોનું ઉલ્લંઘન છે. મુખ્યમંત્રી માને ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે રાજ્ય પંજાબ સંબંધિત બાબતોમાં કેન્દ્રની સતત દખલઅંદાજીને સહન નહીં કરે. X પર એક વીડિયો શેર કરતા તેમણે લખ્યું કે, પંજાબના બંધારણીય અધિકારો પર કોઈપણ હુમલો કોઈપણ કિંમતે સહન કરવામાં આવશે નહીં. અમે ન્યાયતંત્રમાં કેન્દ્ર દ્વારા આ દખલઅંદાજીનો સખત વિરોધ કર્યો છે. પંજાબીઓ, એક થવાનો સમય આવી ગયો છે.

કેબિનેટ ઠરાવમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે નિમણૂકની જાહેરાત કરતા પહેલા પંજાબનો અભિપ્રાય માંગવો જોઈતો હતો. સ્થાપિત પ્રક્રિયા અનુસાર આ મામલાની પુનર્વિચારણા કરવાની માંગ કરી હતી.

કોંગ્રેસના નેતા સુખજિંદર સિંહ રંધાવાએ AAP સરકાર પર નિશાન સાધ્યું હતું. તેમણે અશ્વિની કુમાર મિશ્રાની નિમણૂક અંગે પંજાબ સરકારના વાંધાના સમય પર પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો. 'X' પરની એક પોસ્ટમાં સુખજિંદરે લખ્યું કે, સમય ઘણું બધું કહી જાય છે. ન્યાયાધીશ અશ્વિની કુમાર મિશ્રાની બેન્ચે (એક આદેશમાં) પંજાબ સરકારને તેના કર્મચારીઓને બાકી મોંઘવારી ભથ્થું (DA) ચૂકવવાનો અને મોટા પાયે જાહેરાતો પર જનતાના નાણાંનો બગાડ બંધ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો. થોડા દિવસો પછી AAP સરકારે મુખ્ય ન્યાયાધીશ તરીકે તેમના પ્રમોશનનો વિરોધ કરવાનું પગલું ભર્યું.

તેમણે પ્રશ્ન કર્યો કે, શું AAP સરકાર ન્યાયાધીશના પ્રમોશન સામે એટલે વાંધો ઉઠાવી રહી છે કારણ કે તેમણે સરકાર વિરુદ્ધ આદેશ આપ્યો હતો. તો, શિરોમણી અકાલી દળે પણ નિમણૂકને પડકારવાના પંજાબ સરકારના નિર્ણયની ટીકા કરી હતી.

ગુજરાત હાઈકોર્ટે આમ આદમી પાર્ટી (AAP)ના ધારાસભ્ય ચૈતર વસાવાને ગુજરાત વિધાનસભાના ચોમાસુ સત્રમાં હાજરી આપી શકે તે માટે સાત દિવસના વચગાળાના જામીન મંજૂર કર્યા છે. તેમના જામીનનો સમયગાળો જેલમાંથી મુક્ત થયાની તારીખથી શરૂ થશે. હાલ વડોદરા સેન્ટ્રલ જેલમાં બંધ ચૈતર વસાવા વન વિભાગના કર્મચારીઓ પર હુમલા કરવાના કેસમાં સાત વર્ષની સજા ભોગવી રહ્યા છે. નર્મદા કોર્ટે ચૈતર વસાવા, તેમના પત્ની શકુંતલા વસાવા અને અન્ય સાત આરોપીઓને સાત વર્ષની કેદની સજા ફટકારી હતી.

વચગાળાના જામીન મંજૂર કરતી વખતે હાઈકોર્ટે ચૈતર વસાવા પર અનેક શરતો અને નિયંત્રણો લાદ્યા છે. જામીનગાળા દરમિયાન તેઓ ગાંધીનગર છોડી શકશે નહીં, કોઈ રાજકીય પ્રવૃત્તિઓમાં ભાગ લઈ શકશે નહીં, જાહેર સભાને સંબોધી શકશે નહીં કે મીડિયા સાથે વાતચીત કરી શકશે નહીં.

કોર્ટે ખાસ નિર્દેશ આપ્યો છે કે મીડિયા દ્વારા ચૈતર વસાવાનો કોઈ ઈન્ટરવ્યુ લેવામાં આવે નહીં. સુનાવણી દરમિયાન કોર્ટે તેમની જામીન અરજીની કાર્યવાહી અંગે થયેલા ખોટા રિપોર્ટિંગ સામે ભારે નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી. ચૈતર વસાવાના વકીલે કોર્ટની તમામ સૂચનાઓ અને લાદવામાં આવેલી શરતોનું પાલન કરવાની બાંહેધરી આપી હતી.

સુનાવણી દરમિયાન કોર્ટે રાજ્ય સરકારના વલણ સામે પણ સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. કોર્ટે ટાંક્યું હતું કે એક તરફ ચૈતર વસાવાને વિધાનસભા સત્રમાં હાજર રહેવા માટે આમંત્રણ આપવામાં આવી રહ્યું છે અને બીજી તરફ સરકાર તેમની વચગાળાની જામીન અરજીનો વિરોધ કરી રહી છે. સરકારી વલણમાં રહેલા આ વિરોધાભાસ સામે કોર્ટે સવાલ કર્યો હતો.

આના જવાબમાં સરકારી વકીલે જણાવ્યું હતું કે વિધાનસભામાં હાજરી આપવાનું આમંત્રણ ધારાસભાના નિયમો અનુસાર પાઠવવામાં આવ્યું હતું. રાજ્ય સરકારે જામીન અરજીનો વિરોધ કરતા રજૂઆત કરી હતી કે, જો જામીન આપવામાં આવે તો તે વિધાનસભાના ત્રણ દિવસના સત્ર પૂરતા એટલે કે માત્ર ત્રણ દિવસ સુધી જ મર્યાદિત રાખવામાં આવે. ઉપરાંત, ચૈતર વસાવા રાજકીય પ્રવૃત્તિઓ ન કરે કે મીડિયાને સંબોધિત ન કરે તેવી શરતો મૂકવાની પણ માંગ કરી હતી.

આ પહેલા 24 ઓગસ્ટે હાઈકોર્ટે ચૈતર વસાવાની જામીન અરજી ફગાવી દીધી હતી. તે સમયે કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે અગાઉ શરતી જામીન પર મુક્ત થયા હોવા છતાં તેઓ પાછળથી અન્ય ગુનામાં સામેલ થયા હતા. કોર્ટે એવી પણ ટિપ્પણી કરી હતી કે લોકોમાં એવી ગેરસમજ છે કે સત્તામાં બેઠેલા લોકો કસ્ટડીમાંથી મુક્તિ મેળવી શકે છે.

ચૈતર વસાવા સામેનો આ કેસ જમીન વિવાદ અંગે વન વિભાગના એક અધિકારીને પોતાના નિવાસસ્થાને બોલાવી, તેમની સાથે મારપીટ કરવા, ધમકી આપવા અને હવામાં ગોળીબાર કરવાના આરોપ સાથે જોડાયેલો છે. આ મામલે નર્મદા પોલીસે ચૈતર વસાવા, તેમના પત્ની અને અન્ય લોકો સામે આઈપીસી (IPC) ની કલમ 141, 143, 149, 186, 294, 353 અને 386 તેમજ આર્મ્સ એક્ટની કલમ 25 હેઠળ ગુનો નોંધ્યો હતો.

નર્મદા કોર્ટ દ્વારા દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યા અને સજા ફટકારવામાં આવ્યા બાદ, ચૈતર વસાવા અને અન્ય આરોપીઓને 23 જૂન, 2026ના રોજ વડોદરા સેન્ટ્રલ જેલ મોકલી આપવામાં આવ્યા હતા, જ્યાં તેઓ છેલ્લા બે મહિનાથી વધુ સમયથી કસ્ટડીમાં છે.

15 વર્ષીય વૈભવ સૂર્યવંશીએ પોતાની બેટિંગથી ક્રિકેટ જગતમાં ખળભળાટ મચાવી દીધો છે, એક પછી એક રેકોર્ડ પોતાના નામે કરી રહ્યો છે. તેના બેટમાંથી સતત મોટી ઇનિંગ્સ આવતી રહે છે, પરંતુ એક વસ્તુ છે, જે તેનો પીછો છોડવા તૈયાર નથી તે છે 'નર્વસ 90s પર આઉટ થવું. દુલીપ ટ્રોફી 2026ની સેન્ટ્રલ ઝોન સામેની સેમીફાઇનલમાં, વૈભવ પ્રથમ ઇનિંગમાં 92 રન બનાવીને આઉટ થયો હતો. છેલ્લા નવ મહિનામાં આ સાતમી વખત છે જ્યારે તેણે 90sમાં પોતાની વિકેટ ગુમાવી છે.

પૂર્વ ઝોન માટે રમતા, વૈભવ સૂર્યવંશીએ માત્ર 42 બોલમાં પોતાની અડધી સદી પૂરી કરી. આ દરમિયાન તેને એક જીવનદાન મળ્યું હોવા છતા આ તકને સદીમાં રૂપાંતરિત કરી ન શક્યો. હર્ષ દુબેની બોલિંગ પર મોટો શોટ મારવાનો પ્રયાસ કરતા તેણે 92 રનના વ્યક્તિગત સ્કોર પર પોતાની વિકેટ ગુમાવી દીધી. એટલે કે ફરી એકવાર સદીથી થોડા રન દૂર રહી ગયો. તેની આઉટ થવાની રીત તેના આક્રમક સ્વભાવ અનુસાર જ રહી હતી; 90 રનનો આંકડો પાર કર્યા પછી પણ તે જોખમ લેવામાં અચકાયો નહીં.

વૈભવ સૂર્યવંશીના છેલ્લા નવ મહિનામાં આંકડા આ કહાનીને વધુ આકર્ષક બનાવે છે. આ સમયગાળા દરમિયાન, તે વિવિધ ફોર્મેટ અને સ્પર્ધાઓમાં 90sમાં આઉટ થયો છે. તે મેઘાલય સામેની રણજી ટ્રોફી મેચમાં 93 રન બનાવીને આઉટ થયો હતો. ત્યારબાદ, તેણે અંડર-19 વર્લ્ડ કપ વોર્મ-અપ મેચમાં સ્કોટલેન્ડ સામે 96 રન બનાવ્યા. IPL 2026માં, તે લખનૌ સુપર જાયન્ટ્સ (LSG) સામે 93, સનરાઇઝર્સ હૈદરાબાદ (SRH) સામે 97 અને ગુજરાત ટાઇટન્સ (GT) સામે 96 રન બનાવીને આઉટ થયો હતો. શ્રીલંકા A સામે ત્રિકોણીય શ્રેણીની ફાઇનલમાં તેણે 94 રનની ધમાકેદાર ઇનિંગ રમી હતી, જ્યારે દુલીપ ટ્રોફી મેચમાં તેનો સ્કોર 92 હતો.

આ સાત ઇનિંગ્સમાં વૈભવ સૂર્યવંશીના આઉટ થવાની રીત અલગ હતી. મેઘાલય સામે તે LBW આઉટ થયો હતો. શ્રીલંકા-A સામે 94 રન બનાવ્યા પછી, તે મિડ-ઓફ પર કેચ થયો હતો. IPL 2026માં પણ 90sના કેટલાક મોટા શોટ મારતા સમાપ્ત થઈ ગઈ હતી. સેન્ટ્રલ ઝોન સામે પણ કહાની અલગ નહોતી; 92 રન બનાવ્યા પછી, તેણે હર્ષ દુબેના બોલ પર છગ્ગો મારવાનો પ્રયાસ કર્યો પરંતુ તેની વિકેટ ગુમાવી દીધી.

વૈભવ સૂર્યવંશીના 90s પર આઉટ

93- વર્સિસ મેઘાલય, 4 નવેમ્બર 2025, પટના

96– વર્સિસ સ્કોટલેન્ડ, અંડર-19, 10 જાન્યુઆરી 2026, બુલાવાયો

93– વર્સિસ લખનૌ સુપર જાયન્ટ્સ, 19 મે 2026, જયપુર

97– વર્સિસ સનરાઇઝર્સ હૈદરાબાદ, 27 મે 2026, ન્યૂ ચંદીગઢ

96– વર્સિસ ગુજરાત ટાઇટન્સ, 29 મે 2026, ન્યૂ ચંદીગઢ

94– વર્સિસ શ્રીલંકા A, 21 જૂન 2026, દામ્બુલા

92– વર્સિસ સેન્ટ્રલ ઝોન, 31 ઓગસ્ટ 2026, બેંગલુરુ.

જોકે, વૈભવ સૂર્યવંશીએ ફક્ત 90sનો સિલસિલો જ લંબાવ્યો નહીં; તેણે દુલીપ ટ્રોફીમાં એક મોટો રેકોર્ડ પણ બનાવ્યો. વૈભવે 15 વર્ષ અને 157 દિવસની ઉંમરે અડધી સદી ફટકારી હતી. આ સાથે જ દુલિપ ટ્રોફીમાં અડધી સદી ફટકારનાર સૌથી નાની ઉંમરનો બેટ્સમેન બની ગયો. તેણે 16 વર્ષ અને 23 દિવસની ઉંમરે અડધી સદી ફટકારવાનો લક્ષ્મણ સિંહનો રેકોર્ડ તોડ્યો હતો. એટલે કે, આ ઇનિંગ એક સાથે વૈભવ માટે ખુશી અને નિરાશા બંને લાવી; તેણે ઇતિહાસ રચ્યો, શાનદાર 92 રન બનાવ્યા, પરંતુ ફરી એક વખત સદીનો ઇંતજાર વધી ગયો છે.

તેલંગાણાના રાજકારણમાં મોટા ધમાકા વચ્ચે મુખ્યમંત્રી એ. રેવંત રેડ્ડીએ વન મંત્રી કોંડા સુરેખાને તાત્કાલિક અસરથી મંત્રીમંડળમાંથી બરતરફ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. કોંડા સુરેખાની પુત્રી દ્વારા મુખ્યમંત્રી સામે કરાયેલા જાહેર પ્રહારો બાદ આ રાજકીય વિવાદ ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે, જોકે આ મુદ્દો સપ્તાહો પહેલાં જ કોંગ્રેસ હાઈકમાન્ડ સુધી પહોંચી ચૂક્યો હતો. ગુરુવારે બહાર પાડવામાં આવેલા એક સત્તાવાર નિવેદન અનુસાર, મંત્રી સુરેખાને પદ પરથી હટાવવા માટેની ભલામણ તેલંગાણાના રાજ્યપાલ શિવપ્રતાપ શુક્લાને મોકલી આપવામાં આવી છે.

મુખ્યમંત્રી દ્વારા બરતરફીની આ ભલામણ એ જ દિવસે સામે આવી છે, જે દિવસે લગભગ બે સપ્તાહ પહેલા સુરેખાએ કોંગ્રેસના પાંચ શીર્ષ નેતાઓને લખેલા પત્રો જાહેર થયા હતા. આ પત્રોમાં તેમણે તેલંગાણા સરકાર સામે અનેક ફરિયાદો ઉઠાવી હતી અને પોતાને રાજકીય તથા વહીવટી રીતે હાંસિયામાં ધકેલી દેવાયા હોવાનો ગંભીર આક્ષેપ કર્યો હતો.

બરતરફીના નિર્ણય પર પ્રતિક્રિયા આપતાં કોંડા સુરેખાએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે તેમની પાર્ટી બદલવાની કોઈ ઈચ્છા નથી. તેમણે આક્ષેપ કર્યો કે રેવંત રેડ્ડીએ તેમને બળજબરીથી કેબિનેટમાંથી હટાવ્યા છે. મારે પાર્ટી બદલવાનો કોઈ વિચાર નથી. રેવંત રેડ્ડીએ મને બળજબરીથી આ પદ પરથી હટાવી છે.

તેમણે સવાલ ઉઠાવ્યો હતો કે જે નેતાઓએ રેવંત રેડ્ડી સામે ગાળો ભાંડી હતી કે તેમની ટીકા કરી હતી તેઓ આજે પણ પદ ભોગવી રહ્યા છે. જે લોકોએ રેવંત રેડ્ડીની ટીકા કરી કે તેમને ભલુંબુરૂં કહ્યું, તેઓ આજે પણ મોટાં પદો ભોગવી રહ્યા છે, તેમણે ઉમેર્યું હતું. સુરેખાએ એ પણ સ્વીકાર્યું કે તેલંગાણા સરકારમાં તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન તેમને અનેક મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. પોતે ધારાસભ્ય તરીકે ચાલુ રહેશે તેમ સ્પષ્ટ કરતાં સુરેખાએ કહ્યું, હું ક્યાંય નથી જઈ રહી. હું કોંગ્રેસમાં જ રહું છું. ધારાસભ્ય તરીકે મારી ફરજ નિભાવીશ અને મારા નેતા તથા પ્રજા પ્રત્યેની જવાબદારી ઉપાડીશ.

તેમણે એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે કોંગ્રેસના અનેક નેતાઓ અને કાર્યકરો સરકાર સામે તેમના જેવી જ નારાજગી ધરાવે છે, પરંતુ તેઓ ખુલ્લેઆમ બોલતા ડરે છે. દરેક વ્યક્તિ મને સમર્થન આપશે. તેઓ પણ અસંતુષ્ટ છે, પણ કોઈ ખુલ્લેઆમ બોલતું નથી.

સુરેખાના જણાવ્યા મુજબ, કેટલાક લોકોએ તેમને કહ્યું કે તેમની પુત્રી કોંડા સુષ્મિતા પટેલે જાહેરમાં એ જ વાત કહી છે જે પક્ષના અન્ય લોકો કહી શકતા નહોતા. તેમણે મને કહ્યું કે જે વાત તેઓ કહી શક્યા નહીં તે મારી દીકરીએ કહી દીધી. બધા જ આવું અનુભવી રહ્યા છે પરંતુ સરકાર કોઈનું સાંભળતી નથી.

તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે જો સરકાર કાર્યકરો અને મંત્રીઓની ચિંતાઓ દૂર નહીં કરે તો આગામી ચૂંટણીમાં રાજકીય પરિણામો ભોગવવા પડશે. જો તેઓ કાર્યકરો અને મંત્રીઓનું સાંભળશે અને પ્રશ્નો ઉકેલશે તો જ આગામી ચૂંટણીમાં સત્તા પર પાછા આવશે, નહીંતર નહીં.

દિલ્હી જઈને કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા રાહુલ ગાંધીને મળવા અંગે પૂછાતાં તેમણે કહ્યું, ના, હું નહીં મળું... તેઓ મને પાછી નહીં લે. હવે ભવિષ્યમાં શું થાય છે તે જોઈએ.

રેવંત રેડ્ડી દ્વારા વિશ્વાસઘાત થયો હોવાની લાગણી વિશે પૂછાતાં સુરેખાએ ટૂંકો જવાબ આપ્યો હતો: હા.

23 ઓગસ્ટના રોજ લખાયેલા આ પત્રો અલગ-અલગ રીતે AICC પ્રમુખ મલ્લિકાર્જુન ખડગે, જનરલ સેક્રેટરી કે.સી. વેણુગોપાલ, CPP ચેરપર્સન સોનિયા ગાંધી, રાહુલ ગાંધી અને પ્રિયંકા ગાંધી વાડ્રાને મોકલવામાં આવ્યા હતા. ગુરુવારે જ્યારે રેવંત રેડ્ડીએ બરતરફીની ભલામણ કરી તે જ સમયે આ પત્રો જાહેરમાં વાયરલ થયા હતા.

આ પત્રોમાં સુરેખાએ આક્ષેપ કર્યો હતો કે એક પછાત વર્ગના મહિલા મંત્રી હોવાના નાતે તેમનું સતત રાજકીય અને વહીવટી રીતે દમન કરવામાં આવી રહ્યું હતું. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે તેમના મંત્રાલયો - વન, પર્યાવરણ અને દેવસ્થાન - ને લગતા નિર્ણયો તેમની સાથે ચર્ચા કર્યા વિના સીધા મુખ્યમંત્રી કાર્યાલય (CMO) ની સૂચનાથી જ લેવાતા હતા. આના કારણે તેમની ભૂમિકા માત્ર નામ પૂરતી રહી ગઈ હતી.

સુરેખાએ આક્ષેપ કર્યો હતો કે દેવસ્થાન મંત્રી હોવા છતાં યાદાદ્રી મંદિર ટ્રસ્ટ બોર્ડની રચના વિશે તેમને જાણ પણ કરવામાં આવી નહોતી. આ ઉપરાંત, સંત સમ્મક્કા-સારલમ્મા મંદિરના વિકાસ માટે તેમના મંત્રાલય દ્વારા મંજૂર કરાયેલી ગ્રાન્ટ તેમની જાણ બહાર એક જ દિવસમાં રોડ અને મકાન વિભાગને ટ્રાન્સફર કરી દેવાઈ હતી.

એટલું જ નહીં, આ વર્ષે શ્રી રામનવમીની રાજ્ય સરકારની સત્તાવાર જાહેરાતોમાંથી તેમનો ફોટો પણ હટાવી દેવાયો હોવાનો આક્ષેપ તેમણે કર્યો હતો.

સુરેખાએ પોતાના પૂર્વ OSD સુમંતનો મુદ્દો ઉઠાવતાં કહ્યું કે તેમને પણ જાણ કર્યા વિના પદ પરથી હટાવી દેવાયા હતા. ત્યારબાદ પોલીસ તેમના સત્તાવાર નિવાસસ્થાને સુમંતની અટકાયત કરવા આવી હતી અને હવે તેમના પર પુરાવા વગરનો બીજો બિનજામીનપાત્ર કેસ ઠોકી બેસાડાયો છે. પોતાના મતવિસ્તાર 'વારંગલ ઈસ્ટ' વિશે સુરેખાએ જણાવ્યું કે પાડોશી મતવિસ્તારો માટે મંજૂર કરાયેલી ગ્રાન્ટ તેમના વિસ્તારના પ્રોજેક્ટો માટે આપવામાં આવતી નહોતી. વારંગલ સ્માર્ટ સિટી મોડેલ બસ સ્ટેન્ડ અને બોંડી વાગુ વિસ્તરણ કામોમાં વિલંબ થતો હોવાનો તેમણે ઉલ્લેખ કર્યો હતો.

તેમણે એવો પણ આરોપ લગાવ્યો કે સ્ટેશન ઘનપુરના ધારાસભ્ય કડિયામ શ્રીહરીએ દેવસ્થાન વિભાગના અધિકારીઓ સાથે તેમની ગેરહાજરીમાં રિવ્યુ મીટિંગ કરી હતી. પક્ષના નેતૃત્વ સમક્ષ વિરોધ નોંધાવવા છતાં કોઈ જ પગલાં લેવાયા નહોતા.

હાઈકમાન્ડને લખેલા પત્રોમાં સુરેખાએ મુખ્યમંત્રી રેવંત રેડ્ડીના બેવડા ધોરણો સામે સવાલ ઉઠાવ્યા હતા. તેમણે સરખામણી કરી કે એક તરફ કોંગ્રેસ નેતા જગ્ગા રેડ્ડી સંગારેડ્ડીથી ચૂંટણી લડશે કે નહીં તેનો નિર્ણય હાઈકમાન્ડ પર છોડવાનું મુખ્યમંત્રી કહે છે, બીજી તરફ તેમણે પરકલ વિસ્તારમાં સભાઓ ભરીને વર્તમાન ધારાસભ્ય રેવુરી પ્રકાશ રેડ્ડી માટે ખુલ્લેઆમ પ્રચાર કર્યો હતો. સુરેખાએ દલીલ કરી હતી કે પુખ્ત વયની પુત્રીના અંગત વિવાદાસ્પદ નિવેદનો માટે માતાને જવાબદાર ઠેરવવી અયોગ્ય છે. એક BC મહિલા નેતા તરીકે તેમને ટાર્ગેટ કરવામાં આવી રહ્યા છે, જ્યારે અન્ય નેતાઓએ રેવંત રેડ્ડી વિરુદ્ધ કરેલી ટિપ્પણીઓને અવગણી દેવાઈ છે.

સુરેખાએ આ પત્રો સાથે એક પેન ડ્રાઈવ પણ જોડી હતી, જેમાં જરૂરી વિડિયો અને આધાર પુરાવા હાઈકમાન્ડના સંદર્ભ માટે મોકલવામાં આવ્યા હતા. જોકે, આ પત્રોમાં તેમણે ક્યાંય કોંગ્રેસ છોડવાની ધમકી આપી નહોતી અને પક્ષના નેતૃત્વમાં અડગ શ્રદ્ધા વ્યક્ત કરી હતી. પરંતુ પત્ર લખ્યાના 11 દિવસ બાદ રેવંત રેડ્ડીએ રાજ્યપાલને ભલામણ મોકલીને તેમને મંત્રીમંડળમાંથી સત્તાવાર રીતે બરતરફ કરી દીધા છે.

આ તાજેતરની રાજકીય કટોકટી સુરેખાની દીકરી કોંડા સુષ્મિતા પટેલના એ જાહેર નિવેદન બાદ શરૂ થઈ હતી, જેમાં તેમણે કોંગ્રેસ ધારાસભ્ય રેવુરી પ્રકાશ રેડ્ડીને મુખ્યમંત્રી દ્વારા અપાતા સમર્થન સામે આકરા પ્રહારો કર્યા હતા. થોડા દિવસો પહેલાં રેવંત રેડ્ડીએ પરકલ ખાતે એક જાહેર સભામાં લોકોને વર્તમાન ધારાસભ્ય રેવુરી પ્રકાશ રેડ્ડીને ગત વખત કરતા પણ વધુ બહુમતીથી વિજેતા બનાવવા અપીલ કરી હતી. સુષ્મિતાએ આ અંગે સવાલ ઉઠાવ્યો કે 'કોંડા ગઢ' ગણાતા વિસ્તારમાં આવીને મુખ્યમંત્રી પ્રકાશ રેડ્ડીને કેમ પ્રોત્સાહન આપી રહ્યા છે?

તમે મારા વિસ્તારમાં આવીને, કોંડાના ગઢમાં આવીને લોકોને ફરીથી પ્રકાશ રેડ્ડીને ચૂંટવાની અપીલ કેમ કરી રહ્યા છો? સુષ્મિતાએ સવાલ કર્યો હતો. આ નિવેદન એટલા માટે મહત્વનું હતું કારણ કે સુષ્મિતા પોતે આગામી ચૂંટણીમાં પરકલ વિધાનસભા બેઠક પરથી ચૂંટણી લડવા ઈચ્છુક છે. સુષ્મિતાએ ત્યારબાદ આક્રમક વલણ અપનાવતા આરોપ લગાવ્યો કે રેવંત રેડ્ડી અને તેમના ભાઈઓ રાજ્યનો ભોગ આપીને પોતાનો સ્વાર્થ સાધી રહ્યા છે. તેમણે રૂ. 200 કરોડની સરકારી જમીન અને એક શેલ કંપની સાથે સંકળાયેલો ગંભીર આરોપ પણ મૂક્યો હતો.

તમે અને તમારા ભાઈઓ રાજ્ય પર તૂટી પડ્યા છો અને તેનું શોષણ કરી રહ્યા છો, તે સિવાય તમે કંઈ જ કર્યું નથી, સુષ્મિતાએ કહ્યું હતું. તમે (CM રેવંત રેડ્ડી) અમારી સાથે ઝઘડો કેમ કરી રહ્યા છો? તમે અમારી સાથે આવું વર્તન કેમ કરી રહ્યા છો? સુષ્મિતાએ જ્ઞાતિ કાર્ડ ખેલતા કહ્યું કે કાપુ સમુદાયના લોકો ખેતી જાણે છે પરંતુ જીહજૂરી કે ગુલામી કરતા નથી આવડતું. અમે કાપુ સમુદાયના છીએ... અમે ખેતી જાણીએ છીએ, પણ ગુલામી કે જીહજૂરી કરતા નથી આવડતું.

તેમણે ઉમેર્યું, અમે પદ્મશાલી છીએ... અમે કાપડ વણવાનું જાણીએ છીએ, પરંતુ આ લોકોની જેમ દલાલી કરતા નથી જાણતા. સુષ્મિતાએ મુખ્યમંત્રીની આસપાસના લોકો પર દલાલી કરવાનો અને મુખ્યમંત્રીને ખોટા ઈશારા આપવાનો આક્ષેપ કર્યો હતો. જોકે, તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે તેઓ ઓલ ઈન્ડિયા કોંગ્રેસ કમિટી (AICC) સહિત કોંગ્રેસ હાઈકમાન્ડ પ્રત્યે આજે પણ પૂરો આદર ધરાવે છે.

રાજ્યસભાના સાંસદ રાઘવ ચઢ્ઢાએ પંજાબમાં આમ આદમી પાર્ટી (AAP) સરકાર પર રાજકીય બદલાની ભાવનાનો આરોપ લગાવ્યો છે. રાજ્યની ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીમાં તેમનું નામ 'શિફ્ટેડ' (બીજી જગ્યાએ જતા રહ્યા) તરીકે માર્ક કરાયા બાદ આ આરોપ લગાવ્યો હતો. એક તરફ ચઢ્ઢાએ AAP પર તેમનું નામ દૂર કરવાનો આરોપ લગાવ્યો, જ્યારે રાજ્ય સરકારે કહ્યું હતું કે SIR પ્રક્રિયા સાથે તેનું કોઇ લેવું દેવું નથી. આ પ્રક્રિયા દેશના કાયદા અનુસાર ચૂંટણી પંચ હેઠળ આવે છે.

રાઘવ ચઢ્ઢા 2022માં આમ આદમી પાર્ટીનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા રાજ્યસભાના સાંસદ બન્યા હતા. તે જ વર્ષે તેઓ ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP)માં જોડાયા. ગુરુવારે, સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ 'X'  સાંસદે નામના 'શિફ્ટેડ' સ્ટેટસ અંગે AAP પર નિશાન સાધ્યું.

રાઘવે X પ્લેટફોર્મ પર કહ્યું કે, પંજાબમાં AAP સરકારે હવે પોતાનું બદલાના રાજકારણને ડ્રાફ્ટ વોટર લિસ્ટ સુધી પહોંચાડી દીધું છે. આ ફક્ચ ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદી છે, અંતિમ મતદાર યાદી નહીં. આ અસ્થાયી છે અને આના પર દાવો-આપત્તિની પ્રક્રિયા બાકી છે. હું SIR માર્ગદર્શિકા હેઠળ આપવામાં આવેલા ઉપાયોનો ઉપયોગ કરી રહ્યો છું. હું ખાતરી કરીશ કે ઓક્ટોબર 2026માં પ્રકાશિત થનારી અંતિમ મતદાર યાદીમાં આ ખોટા વર્ગીકરણને સુધારવામાં આવે.

રાઘવે જણાવ્યું, હું પંજાબથી રાજ્યસભાનો સાંસદ છું, અને મારું મતદાર ID મોહાલી, પંજાબમાં નોંધાયેલું છે. છતા ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીમાં મારું નામ 'શિફ્ટેડ' તરીકે બતાવવામાં આવ્યું છે. આ ફક્ત કારકુની ભૂલ નથી લાગતી; તે રાજકીય બદલોનો મામલો છે.

પંજાબના સાંસદે કહ્યું કે, મને શિફ્ટ' માર્ક કોણે કર્યો? AAPની પંજાબમાં સરકારના એક અધિકારીએ. આ ક્લાસિફિકેશનને વેરિફાઇ કોણે કર્યું? ફરી એકવાર, AAPની પંજાબ સરકારના એક અધિકારીએ.

ચઢ્ઢાએ જણાવ્યું હતું કે જમીન પર બૂથ લેવલ ઓફિસર (BLO) થી લઈને પંજાબના મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારી (CEO) સુધી, આ સમગ્ર પ્રક્રિયાના દરેક કાર્યકારી સ્તરે પંજાબ સરકારના અધિકારીઓથી ભરેલો છે. BLO સામાન્ય રીતે પંજાબ સરકારનો જુનિયર કર્મચારી હોય છે. વચ્ચે AERO, ERO અને DEO પણ પંજાબ સરકારના અધિકારીઓ હોય છે. ટોચ પર પંજાબ-કેડરના IAS અધિકારી હોય છે જે પંજાબના મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારી કામ કરી રહ્યા છે.

રાજ્યસભાના સભ્ય રાઘવ ચઢ્ઢાએ કહ્યું કે આ અધિકારીઓ જાણે છે કે ચૂંટણી ફરજ પૂર્ણ થયા પછી AAP સરકાર તેમના ટ્રાન્સફર, પોસ્ટિંગ અને કારકિર્દીને નિયંત્રિત કરે છે. તેઓ જાણે છે કે, કોણ તેમનું ટ્રાન્સફર કરી શકે છે અને કોણ તેમના જીવનને મુશ્કેલ બનાવી શકે છે. આ રીતે AAP સરકાર રાજકીય બદલો લેવા માટે સરકારી અધિકારીઓ પર દબાણ કરે છે.

તેમણે ઉમેર્યું કે, જ્યારથી મેં ભ્રષ્ટ આમ આદમી પાર્ટી છોડી છે, ત્યારથી તેનું નેતૃત્વ ગુસ્સાથી લાલચોળ છે. તેમણે ચૂપ રહેવાનો ઇનકાર કરનારાઓ સામે પંજાબ પોલીસ અને રાજ્ય સરકારના વહીવટી તંત્રને ખુલ્લા છોડી દીધા છે. AAP છોડીને ભાજપમાં સામેલ થનારા અન્ય અન્ય સાંસદોને પણ નિશાન બનાવ્યા છે. આ ખોટું વર્ગીકરણ આવા રાજકીય બદલાની ભાવનાનું નવીનતમ ઉદાહરણ છે.

રાઘવે જણાવ્યું હતું કે, આનાથી પણ મહત્ત્વની વાત એ છે કે, SIR સંબંધિત ECIની વિગતવાર માર્ગદર્શિકાનો પેરેગ્રાફ 4(d)માં જનપ્રતિનિધિઓ માટે 'સુરક્ષિત સૂચિ' બનાવવામાં આવી છે. આમાં ન્યાયાધીશો, સાંસદો અને ધારાસભ્યોનો સમાવેશ થાય છે. તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, ન્યાયપાલિકાના સભ્યો, જનપ્રતિનિધિઓ, જનપ્રતિનિધિયો, હોદ્દા ધારકો અને કલા, સંસ્કૃતિ, પત્રકારત્વ, રમતગમત અને જાહેર સેવા જેવા ક્ષેત્રોના વ્યક્તિત્વોના બધા નામ, જે અગાઉ ચૂંટણી ડેટાબેઝમાં ફ્લેગ કરવામાં આવ્યા હતા, તેમને ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીમાં શામેલ હોવા જોઈએ જેથી દાવાઓ અને વાંધાઓના સમયગાળા દરમિયાન જરૂરી દસ્તાવેજો એકત્રિત કરી શકાય.

રાઘવ ચઢ્ઢાએ કહ્યું કે, હું પંજાબનો વર્તમાન સાંસદ છું. જો મારું નામ ફ્લેગ પણ કરવામાં આવ્યું હતું, તો પણ તેના પેરેગ્રાફ 4(d) અનુસાર ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીમાં સામેલ કરવું જોઈતું હતું. આ નિર્દેશને ફક્ત અવગણવામાં આવ્યો ન હતો; મારા કિસ્સામાં તેનું ઇરાદાપૂર્વક ઉલ્લંઘન કરવામાં આવ્યું છે. તમે ભલે પંજાબ સરકાર ચલાવતા હોવ, પરંતુ રાજ્યની ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદી તમારી ખાનગી મિલકત નથી.

નોંધનીય છે કે રાઘવ ચઢ્ઢાનો મત અગાઉ દિલ્હીના રાજેન્દ્ર નગર વિસ્તારમાં સીરિયલ નં. 313, ભાગ નં. 52 નોંધાયેલ હતો. જેને, પંજાબમાં આમ આદમી પાર્ટીએ સરકાર બનાવ્યા પછી, તેમણે 2024ની લોકસભા ચૂંટણી પહેલા તેને મોહાલી, પંજાબમાં ખસેડ્યો હતો. ત્યારબાદ તેમણે 2024ની ચૂંટણી દરમિયાન મોહાલીમાં પોતાનો મત આપ્યો હતો.

નિયમો અનુસાર રાજ્યસભા સાંસદ બનવા માટે, વ્યક્તિ જે રાજ્યમાંથી ચૂંટાય છે ત્યાંનો નોંધાયેલ મતદાર હોવો જોઈએ. જો પંજાબમાં રાઘવ ચઢ્ઢાનો મત કાઢી નાખવામાં આવે, તો તેની સભ્યપદ પર સવાલ ઉઠવા વાજબી છે'

આ દરમિયાન, AAP પ્રવક્તાએ જણાવ્યું હતું કે તે સાર્વજનિક રેકોર્ડનો મામલો છે કે રાઘવ ચઢ્ઢા દિલ્હીમાં રહે છે, પંજાબમાં નહીં. જો તેઓ હવે પંજાબમાં રહેતા નથી, તો ત્યાં તેમની મતદાર નોંધણી જાળવી રાખવાની અથવા તેને અન્યત્ર ટ્રાન્સફર કરાવવાની તેમની પોતાની જવાબદારી હતી. હવે તેઓ કોઇ મતદાર નોંધણી કાઢી નાખવા માટે AAP કે પંજાબ સરકારને દોષી ઠેરવી શકે નહીં.

પ્રવક્તાએ બીજો સનસનાટીભર્યો આરોપ લગાવ્યો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે AAPને ચૂંટણી પંચના સૂત્રો પાસેથી માહિતી મળી છે કે રાઘવ ચઢ્ઢા દિલ્હીના રાજિન્દર નગરમાં જૂની તારીખની એન્ટ્રી સાથે મતદાર તરીકે નોંધણી કરાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. જો આ સાચું હોય અને આવી કોઈ જૂની તારીખની એન્ટ્રી અથવા ગેરકાયદેસર કાર્યવાહી થઈ હોય, તો તેની તપાસ થવી જોઈએ, અને સંપૂર્ણ સત્ય જાહેર કરવું જોઈએ.

શું રાઘન ચઢ્ઢાની સાંસદી જઇ શકે છે? નિયમો શું કહે છે?

નિયમો અનુસાર, રાજ્યસભાના સભ્ય બનવા માટે દેશમાં કોઇ જગ્યાએ નોંધાયેલ મતદાર હોવા જોઇએ. જો ચઢ્ઢાનો મત કાઢી નાખવામાં આવે છે, તો તેમના સભ્યપદ પર પ્રશ્ન ઉઠાવા વાજબી છે. ચઢ્ઢાનો મત અગાઉ દિલ્હીના રાજિન્દર નગરમાં નોંધાયેલો હતો પરંતુ પંજાબમાં AAPની સરકાર બન્યા પછી તેને મોહાલી ખસેડવામાં આવ્યો હતો. તેમણે 2024ની ચૂંટણી દરમિયાન મોહાલીમાં મતદાન પણ કર્યું હતું.

અયોધ્યામાં માછલી ખાવાના આરોપો અંગે શરૂ થયેલો વિવાદ હવે કોર્ટમાં પહોંચી ગયો છે. ઉત્તર પ્રદેશ કોંગ્રેસ સમિતિના પ્રમુખ અજય રાયે મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથ વિરુદ્ધ માનહાનિનો દાવો દાખલ કર્યો છે. અજય રાય મંગળવારે લખનૌ સિવિલ કોર્ટમાં પહોંચ્યાં હતા અને આ મામલે માનહાનિનો કેસ દાખલ કર્યો હતો.

કોંગ્રેસના જણાવ્યા મુજબ, અજય રાય અયોધ્યામાં માછલી ખાવાના આરોપોથી નારાજ છે. તેમનું કહેવું છે કે તેમના પર માછલી ખાવાનો ખોટો આરોપ લગાવવામાં આવ્યો છે, જેનાથી તેમની પ્રતિષ્ઠાને નુકસાન થયું છે. આને લઇને, તેમણે કાયદાકીય માર્ગ અપનાવતા મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથ વિરુદ્ધ માનહાનિનો કેસ દાખલ કર્યો છે.

આ મામલો અયોધ્યામાં અજય રાય માટે કથિત રીતે આયોજિત 'માછલીની મિજબાની' અંગેના આરોપો સાથે સંબંધિત છે. આ મુદ્દાને લઇને અગાઉ રાજકીય નિવેદનબાજી પણ થઇ હતકી. પરંતુ હવે અઝય રાય દ્વારા કોર્ટમાં જવાના પગલા બાદ હવે તે કાનૂની લડાઈમાં ફેરવાઈ ગયો છે. આ કેસ અંગે મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથ અથવા ઉત્તર પ્રદેશ સરકાર તરફથી હાલમાં જવાબની રાહ જોવાઈ રહી છે.

શું છે અયોધ્યા માછલી મિજબાની વિવાદ?

ઉત્તર પ્રદેશ કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ અજય રાયના સ્વાગત માટે આયોજિત અયોધ્યામાં યોજાયેલા એક કાર્યક્રમ દરમિયાન માછલી મિજબાની અંગે વિવાદ ઉભો થયો હતો. ભાજપે આ મુદ્દા પર કોંગ્રેસ પાર્ટી અને અજય રાય પર નિશાન સાધ્યું હતું. ભાજપે પવિત્ર શ્રાવણ મહિનામાં માછલીનો તહેવાર યોજવા પર સવાલ ઉઠાવ્યા અને તેને સનાતન ધર્મનું અપમાન ગણાવ્યું હતું. જવાબમાં, અજય રાયે આરોપોને ફગાવતા ભાજપ અને મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથ પર વળતો પ્રહાર કર્યો.

અજય રાયે એક પડકાર ફેંકતા કહ્યું હતું કે જો માછલી ખાતા તેમનો એક પણ ફોટો સામે આવી જાય, તો તેઓ ઉત્તર પ્રદેશ કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ પદ પરથી રાજીનામું આપી દેશે. તેમણે વધુમાં ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે જો ભાજપ આવો ફોટોગ્રાફ રજૂ નહીં કરી શકે તો મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથે રાજીનામું આપી દેવું જોઈએ.

તે સમયે પરિસ્થિતિ સ્પષ્ટ કરતા અજય રાયે જણાવ્યું હતું કે તેઓ નિષાદ સમુદાય દ્વારા આયોજિત એક કાર્યક્રમમાં હાજરી આપવા ગયા હતા. માછલી પકડવી અને ખાવી એ નિષાદ સમુદાયની પરંપરાનો એક ભાગ છે અને તેમને આ કાર્યક્રમમાં આમંત્રિત કરવામાં આવ્યા હતા એટલે માટે હાજર રહ્યા હતા.

અજય રાયે કહ્યું હતું, નિષાદરાજે ભગવાન રામને મદદ કરી. જો સમુદાય મને આમંત્રણ આપશે તો હું જઈશ. તેમણે પોતાને બાબા વિશ્વનાથના ભક્ત ગણાવતા તેમણે માછલી ખાવાના આરોપોને નકારી કાઢ્યા. વિવાદ દરમિયાન, અજય રાયે મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથને ખુલ્લો પડકાર આપતા કહ્યું હતું કે, માછલી ખાતા દર્શાવતો કોઈપણ ફોટો જાહેર કરવામાં આવે. તેમણે પુનરોચ્ચાર કર્યો કે જો આવી કોઈ તસવીર સામે આવશે, તો તેઓ પ્રદેશ કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ પદ છોડી દેશે.

MNS કાર્યકરોએ પુણેની સરકારી પોલિટેકનિક કોલેજમાં છત્રપતિ શિવાજી મહારાજ પાસે લગાવવામાં આવેલા વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનો ફોટો હટાવી દીધો. આ ફોટો કોલેજના પ્રિન્સિપાલની કેબિનમાં મુકવામાં આવ્યો હતો. MNS નેતા અને રાજ ઠાકરેના પુત્ર અમિત ઠાકરે વિદ્યાર્થીઓની ફરિયાદોના નિવારણ માટે કોલેજ પહોંચ્યા હતા. તેમણે સૌપ્રથમ નબળી ગુણવત્તાવાળા કેન્ટીન ભોજનનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો, જે વિદ્યાર્થીઓ માટે મુશ્કેલીનું કારણ હતું. એકદમ ફિલ્મી અંદાજમાં, તેમણે પ્રિન્સિપાલના ટેબલ પર હલકી ગુણવત્તાવાળા ડુંગળી અને અન્ય ખાદ્ય પદાર્થો મૂક્યા.

તેમણે હોસ્ટેલના ખોરાક અંગેના ગેરવહીવટ પર પણ સવાલ ઉઠાવ્યા. તેમણે પ્રિન્સિપાલને કડક શબ્દોમાં કહ્યું કે હોસ્ટેલની ખરાબ સ્થિતિને કારણે વિદ્યાર્થી-વિદ્યાર્થિનીઓને બહાર PG (પેઇંગ ગેસ્ટ ફેસિલિટી) મા રહેવાની ફરજ પડી હતી. ઠાકરેએ શૌચાલય અને જીમની સ્થિતિ અંગે અલ્ટીમેટમ પણ આપ્યું કે આ મુદ્દાઓને તાત્કાલિક સુધારવા જોઇએ. આ વાતચીત દરમિયાન ઠાકરેની નજર પ્રિન્સિપાલના કેબિનની દિવાલ પર લાગેલ છત્રપતિ શિવાજી મહારાજના ફોટો પર પડી.

દિવાલની એક બાજુ છત્રપતિ શિવાજી મહારાજ અને બાબાસાહેબ ભીમરાવ આંબેડકરના ફોટા હતા, જ્યારે બીજી બાજુ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મૂના ફોટા હતા. ઠાકરેએ છત્રપતિ શિવાજી મહારાજના ફોટાની બાજુમાં પીએમ મોદીનો ફોટો લગાવવા સામે વાંધો ઉઠાવ્યો અને તેને હટાવવાની માંગ કરી. ત્યારબાદ MNSના એક કાર્યકર્તાએ પોતે જ ત્યાંથી વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનો ફોટો હટાવી દીધો.

ઠાકરેએ કહ્યું કે તેઓ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની સરખામણી છત્રપતિ શિવાજી મહારાજ કે બાબાસાહેબ આંબેડકર સાથે કરતા નથી. સરકારી કોલેજ છે તો તેનો અર્થ એ નથી કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનો ફોટો છત્રપતિ શિવાજી મહારાજના ફોટાની બાજુમાં લગાવવામાં આવે. તેમણે પૂછ્યું કે શું આવો કોઈ કોલેજ પ્રોટોકોલ છે? શું તેમે છત્રપતિ શિવાજી મહારાજની સરખામણી વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે કરી રહ્યા છો? ઠાકરેએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે તેઓ 'મહારાજ'નું અપમાન અથવા અપમાન કરતી કોઈપણ વસ્તુ સહન કરશે નહીં.

2029ની લોકસભા ચૂંટણી માટે PM ઉમેદવારને લઈને કોંગ્રેસ અને TVK વચ્ચે યુદ્ધ શરૂ થયું છે. આનું કારણ એ છે કે નવી રચાયેલી પાર્ટીએ સરકાર બનાવ્યાના માત્ર ચાર મહિનામાં જ PM પદ મેળવવાનું સપનું જોવાનું શરૂ કરી દીધું છે. TVK નેતાઓ આગામી લોકસભા ચૂંટણી માટે તેમના પક્ષના વડા અને તમિલનાડુના મુખ્યમંત્રી વિજયને વડાપ્રધાન પદના ઉમેદવાર તરીકે રજૂ કરી રહ્યા છે, પરંતુ કોંગ્રેસના નેતાઓને તે ગમ્યું નહીં. કોંગ્રેસના નેતાઓ રાહુલ ગાંધીને ટોચના પદ માટે તેમના ઉમેદવાર માને છે. આ દરમિયાન, કોંગ્રેસ નેતાઓએ ચેતવણી આપી છે કે જો રાહુલ ગાંધીને ઉમેદવાર તરીકે પ્રમોટ કરવામાં નહીં આવે, તો તેઓ તેમનો ટેકો પાછો ખેંચી લેશે અને તમિલનાડુ સરકારને પાડી દેશે.

લોકસભા ચૂંટણી 2029 સુધીમાં હજુ અઢી વર્ષ બાકી હોવા છતા કોંગ્રેસે ચૂંટણી માટે પાયો નાખવાનું શરૂ કરી દીધું છે. પાર્ટીમાં PM પદના ઉમેદવાર અંગે ચર્ચા ચાલી રહી છે, અને ભૂમિકા માટે ચહેરો સ્થાપિત કરવાના પ્રયાસો તેજ બન્યા છે. કોંગ્રેસે TVK દ્વારા તમિલનાડુના મુખ્યમંત્રી થલાપતિ વિજયને PM ઉમેદવાર તરીકે રજૂ કરવા પર નારાજગી વ્યક્ત કરી છે.

PM મોદી સામે 2029ની ચૂંટણીમાં વિપક્ષના ચહેરાને લઇને કોંગ્રેસ અને તેના સાથી પક્ષ વચ્ચે ધમાસાણ શરૂ થઇ છે. કોંગ્રેસના નેતાઓ રાહુલ ગાંધીને વડાપ્રધાન પદના ઉમેદવાર તરીકે આગળ લાવવા માંગે છે; એવામાં, પાર્ટીને TVK દ્વારા મુખ્યમંત્રી વિજયને વડાપ્રધાન પદના ઉમેદવાર તરીકે રજૂ કરવાનો નિર્ણયને પસંદ ન આવ્યો. કોંગ્રેસના ક્વોટાના મંત્રીઓએ તમિલનાડુ સરકારમાંથી ખસી જવાની ધમકી પણ આપી છે.

તમિલનાડુમાં પહેલી ચૂંટણીમાં સત્તા મેળવનારા સુપરસ્ટાર થલાપતિ વિજયને તેમની પાર્ટીના નેતાઓ જે વડાપ્રધાન તરીકે જોવા માંગે છે. તમિલનાડુના મંત્રી આધવ અર્જૂન અને ડી. સરથકુમાર સહિત TVKના નેતાઓએ તાજેતરમાં એવું નેરેટિવરજૂ કર્યું છે કે 2029માં દક્ષિણ ભારતીય વ્યક્તિએ દેશનું નેતૃત્વ કરવું જોઈએ.

TVKએ તમિલનાડુના મુખ્યમંત્રી વિજયને વડાપ્રધાન પદ માટે યોગ્ય ઉમેદવાર તરીકે પ્રચાર કરવાનું શરૂ કર્યું છે. પોસ્ટરો અને વીડિયો દ્વારા રીતસરનો રાજકીય માહોલ બનાવવામાં આવી રહ્યો છે. આજ તક દ્વારા હાથ ધરાયેલા ‘મૂડ ઓફ ધ નેશન’ સર્વેમાં મુખ્યમંત્રી વિજય ત્રીજા સૌથી લોકપ્રિય નેતા તરીકે ઉભરી આવ્યા પછી TVK સમર્થકોનો ઉત્સાહ વધુ વધી ગયો.

કોંગ્રેસ નેતૃત્વએ મુખ્યમંત્રી વિજયને વડાપ્રધાન પદના ઉમેદવાર તરીકે પ્રચાર કરતા પોસ્ટરો અને વીડિયો પર નારાજગી વ્યક્ત કરી છે. કોંગ્રેસ આને રાષ્ટ્રીય સ્તરે તેની વિશ્વસનિયતા અને ક્ષમતા વિરુદ્વ માને છે. તમિલનાડુના પ્રવાસન મંત્રી અને કોંગ્રેસના નેતા એસ. રાજેશ કુમારે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે 2029ની સામાન્ય ચૂંટણીમાં રાહુલ ગાંધી વડાપ્રધાન પદ માટે એકમાત્ર સર્વમાન્ય ઉમેદવાર છે.

રાજેશ કુમારે ચેતવણી આપી હતી કે જો TVK રાહુલ ગાંધીના નેતૃત્વને સ્વીકારશે નહીં, તો સરકારમાં સામેલ બંને કોંગ્રેસના મંત્રીઓ કેબિનેટમાંથી રાજીનામું આપી દેશે. જોકે માનવામાં આવે છે કે આ ઝુંબેશ TVK સમર્થકોના એક જૂથ દ્વારા પાર્ટી નેતૃત્વને પ્રભાવિત કરવા માટે શરૂ કર્યું છે, કોંગ્રેસના નેતાઓને ડર છે કે તેનાથી રાષ્ટ્રીય રાજકારણની દિશા અંગે મૂંઝવણ ઊભી થઈ શકે છે.

કોંગ્રેસ માટે, રાહુલ ગાંધી 2029ની સામાન્ય ચૂંટણીઓમાં વડાપ્રધાન પદ માટે વિપક્ષનો એકમાત્ર સર્વમાન્ય અને રાષ્ટ્રીય ચહેરો છે. તમિલનાડુમાં તેમની ચૂંટણીમાં સફળતા બાદ, TVKના નેતાઓ અને સમર્થકો વિજયને 'દક્ષિણ ભારતના ચહેરા' તરીકે રજૂ કરી રહ્યા છે. PM પદ અંગે ચર્ચા ત્યારે શરૂ થઈ જ્યારે TVKના ધારાસભ્યો અને મંત્રીઓએ વિધાનસભામાં વિજયની વારંવાર પ્રશંસા કરી.

બાદમાં આ મુદ્દો ગૃહની બહાર પણ ફેલાઈ ગયો અને જાહેર સ્થળોએ પોસ્ટરોમાં તેમને વડાપ્રધાન પદના દાવેદાર તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યા; તેના કારણે, કોંગ્રેસે સ્પષ્ટતા કરી છે કે રાહુલ ગાંધી 2029માં વડાપ્રધાનપદ માટે વિપક્ષનો એકમાત્ર ચહેરો છે. તમિલનાડુ કોંગ્રેસ સમિતિના પ્રમુખ મણિકમ ટાગોરે કહ્યું કે TVKના નેતાઓ હજુ સુધી તેમની 'ફેન ક્લબ માનસિકતા' બહાર આવ્યા નથી અને હવે રાષ્ટ્રીય રાજકારણની સૂક્ષ્મતા સમજવી પડશે.

તમિલનાડુમાં સરકાર બનાવવા માટે TVK માટે કોંગ્રેસના ધારાસભ્યોનો ટેકો મહત્ત્વપૂર્ણ રહ્યો છે. કોંગ્રેસના નેતાઓમાં ખાસ કરીને પ્રદેશ અધ્યક્ષ મણિકમ ટાગોર અને સાંસદ કાર્તિ ચિદમ્બરમનું માનવું છે કે TVKના નેતાઓ હજુ પણ જમીની વાસ્તવિકતાઓને સમજવાને બદલે ફેન ક્લબ માનસિકતા સાથે કાર્ય કરી રહ્યા છે, અને રાષ્ટ્રીય રાજકારણના આંકડાને અવગણી રહ્યા છે.

કોંગ્રેસ એક રાષ્ટ્રીય પક્ષ છે અને તે પ્રાદેશિક સાથી પક્ષોને તેના કેન્દ્રીય નેતૃત્વ પર હાવી થવા દેવા માંગતી નથી. TVK ભલે તમિલનાડુમાં સત્તામાં હોય, પરંતુ રાષ્ટ્રીય સ્તરે વિજયને વડાપ્રધાન પદના દાવેદાર તરીકે રજૂ કરવાથી રાષ્ટ્રીય ગઠબંધનમાં રાહુલ ગાંધીની સ્થિતિ પર પ્રશ્નો ઉભા થાય છે. કોંગ્રેસ માને છે કે, સરકાર બન્યાના મહિનાઓ પછી જ વિજયના સમર્થકો દ્વારા તેમને લાલ કિલ્લા પર ધ્વજ ફરકાવવાની અને વડાપ્રધાન પદના ઉમેદવાર ગણાવવાની વાત કરવી અયોગ્ય છે.

તમિલનાડુ વિધાનસભામાં બહુમતીના હિસાબે TVK સરકાર માટે કોંગ્રેસ પક્ષના પાંચ ધારાસભ્યોનો ટેકો મહત્ત્વપૂર્ણ છે. આ સમીકરણના આધારે TVKએ કોંગ્રેસને બે કેબિનેટ પદ આપ્યા હતા. જો કે, રાજ્યમાં તેની સફળતાથી ઉત્સાહિત TVK હવે રાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં દક્ષિણનો ચહેરો બનવાની ઇચ્છા ધરાવે છે. જોકે કોંગ્રેસને વિજયના મુખ્યમંત્રી બનવાની નહીં, પરંતુ TVK દ્વારા તેમને રાહુલ ગાંધીના વિકલ્પ તરીકે રાષ્ટ્રીય PM ચહેર બનાવીને રજૂ કરવાથી પરેશાની છે.

કોંગ્રેસ કોઇપણ ભોગે કેન્દ્રમાં તેના ટોચના નેતા રાહુલ ગાંધીનું રાજકીય કદ નબળું થવા દેવા માંગતી નથી. એવામાં, જો બંને પક્ષો વચ્ચેનો આ વૈચારિક અને રાજકીય મડાગાંઠ ટૂંક સમયમાં ઉકેલવામાં નહીં આવે, તો તમિલનાડુમાં ગઠબંધન સરકાર પર સંકટના વાદળો મંડરાઇ શકે છે. એવામાં DMKએ TVK સાથે-સાથે કોંગ્રેસ પર પણ કટાક્ષ કર્યો હતો.

DMKના રાષ્ટ્રીય સચિવ આર.એસ. ભારતીએ ટિપ્પણી કરી કે જો પાર્ટીના સભ્યો બોલશે, તો તેઓ એવો દાવો પણ કરી શકે છે કે તેમના નેતા સંયુક્ત રાષ્ટ્રના પ્રમુખ બનવાના છે; તેમની કલ્પનાની કોઈ મર્યાદા નથી, તેથી તેમણે જે વિચારવું હોય તે વિચારવા દો. તેમણે વિજયને વડાપ્રધાન પદના ઉમેદવાર તરીકે રજૂ કરવાના પરિણામો પર પણ પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો. તેમણે કહ્યું કે જેવું જ કોઇ કહે છે કે તેઓ વડાપ્રધાન બનશે, તેઓ પહેલા જ નક્કી કરી લે છે કે રાહુલ ગાંધીને નહીં બનવા દઇએ.

DMK નેતાએ જણાવ્યું હતું કે જો કોંગ્રેસના કાર્યકરોમાં સહેજ પણ આત્મસન્માન હોય, તો તેઓ આગળ આવે અને કહે કે તેમણે નક્કી કરી લીધું છે કે રાહુલ ગાંધી વડાપ્રધાન નહીં બને. નહીં, નહીં તેઓ વડાપ્રધાન બનશે અને લોકો પૂજા કરતા રહ્યા. તો, વિજયના સહયોગી MDMKના વડા વાયકોએ આ ધારણાને ફગાવી દીધી, અને કહ્યું કે ઇન્ડિયા બ્લોકના વડાપ્રધાનપદના ઉમેદવાર તરીકે રાહુલ ગાંધી સિવાય કોઈ વિકલ્પ નથી.