ગૃહ મંત્રાલયે રાષ્ટ્રગીત વંદે માતરમને લઈને નવા નિયમો બહાર પાડ્યા છે. સરકાર તરફથી બહાર પાડવામાં આવેલા નિર્દેશોમાં રાષ્ટ્ર ગીત ગાવા, વગાડવા અને તેના સમ્માનમાં ઉભા થવા અંગે નવા નિયમો બહાર પાડ્યા છે. સરકાર દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલી માર્ગદર્શિકામાં જણાવાયું છે કે, રાષ્ટ્રગીતને હવે રાષ્ટ્રગાન, જન ગણ મન પહેલાં ગાવામાં આવશે અને ખાસ સરકારી કાર્યક્રમોમાં ફરજિયાત રહેશે. આનો અર્થ એ છે કે, વંદે માતરમને હવે મુખ્ય કાર્યક્રમોમાં પણ ગાવામાં આવશે.
નવા નિયમોમાં જણાવાયું છે કે રાષ્ટ્રગીતના છ શ્લોક વગાડવા ફરજિયાત રહેશે, અને તે 3 મિનિટ અને 10 સેકન્ડના સમયગાળામાં ગાવા અથવા વગાડવા આવશ્યક છે. હાલમાં, રાષ્ટ્રગાનનો સમયગાળો 52 સેકન્ડ છે. હવે, ચાલો સમજીએ કે નિયમોમાં રાષ્ટ્રગીત ક્યાં ફરજિયાત કરવામાં આવ્યું છે અને ક્યારે તેના સમ્માનમાં ઉભા રહેવું જરૂરી છે. તો, ચાલો જાણી લઈએ રાષ્ટ્રગીત સંબંધિત બધા નિયમો.
જ્યારે કોઈ કાર્યક્રમમાં રાષ્ટ્રગીત અને રાષ્ટ્રગાન બંને ગાવાના હોય, ત્યારે રાષ્ટ્રગીત પહેલા ગાવામાં આવશે અથવા વગાડવામાં આવશે. રાષ્ટ્રગીત પછી જ જન ગણ મન વગાડવામાં આવશે.
સરકાર દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા એક સત્તાવાર જાહેરનામા અનુસાર, નાગરિક સન્માન સમારોહ (પદ્મ પુરસ્કારો), સત્તાવાર સરકારી કાર્યક્રમો અને અન્ય સરકારી આયોજિત કાર્યક્રમોમાં રાષ્ટ્રપતિના આગમન અને પ્રસ્થાન સમયે વંદે માતરમ ગાવાનું અથવા વગાડવાનું ફરજિયાત રહેશે. આ ઉપરાંત, ઓલ ઈન્ડિયા રેડિયો અને દૂરદર્શન પર રાષ્ટ્રપતિના રાષ્ટ્રને સંબોધન પહેલાં અને પછી રાષ્ટ્રગીત વગાડવાનું ફરજીયાત રહેશે.
જ્યારે રાજ્યપાલ/લેફ્ટનન્ટ ગવર્નરના તેમના સંબંધિત રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં સરકારી કાર્યક્રમોમાં આગમન અને પ્રસ્થાન સમયે રાષ્ટ્રગીત વગાડવામાં આવશે. જ્યારે પણ પરેડમાં રાષ્ટ્રધ્વજ પ્રદર્શિત કરવામાં આવશે ત્યારે પણ રાષ્ટ્રગીત વગાડવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, જ્યારે પણ સરકાર દ્વારા કોઈ ખાસ આદેશ બહાર પાડવામાં આવશે, ત્યારે પણ રાષ્ટ્રગીત વગાડવામાં આવશે.
મંત્રીઓ વગેરેની હાજરીને કારણે મહત્વપૂર્ણ એવા બિન-ઔપચારિક પ્રસંગોએ પણ રાષ્ટ્રગીત ગવાશે. તે એવા પ્રસંગોએ પણ વગાડી શકાય છે જ્યાં રાષ્ટ્રગીત અલગથી વગાડી શકાય છે. આ ઉપરાંત, શાળાઓમાં દરરોજ સવારે રાષ્ટ્રગીત વગાડવું જોઈએ, આના માટે શાળાઓએ અલગ વ્યવસ્થા કરવી પડશે.
રાષ્ટ્રગીત વગાડવા અંગેના નિયમો શું હશે?:- જ્યારે પણ રાષ્ટ્રગીત વગાડવામાં આવે છે, ત્યારે શ્રોતાઓને રાષ્ટ્રગીત શરૂ થવાનું છે તેની ચેતવણી આપવા માટે પહેલા મૃદંગમ વગાડવું જોઈએ. માર્ચિંગ ડ્રીલ દરમિયાન સાત બીટ્સ વગાડવામાં આવશે, જે ધીમે ધીમે તેના અવાજમાં વધારો કરશે અને ધીમે ધીમે તેના અવાજમાં ઘટાડો કરશે.
જ્યારે પણ રાષ્ટ્રગીત ગવાતું હોય અથવા વગાડવામાં આવતું હોય ત્યારે, દરેક વ્યક્તિએ ઉભા રહેવું જોઈએ.
જો કોઈ સમાચાર વાંચતી વખતે અથવા ફિલ્મમાં રાષ્ટ્રગીત વગાડવામાં આવે છે, તો પ્રેક્ષકોએ ઉભા રહેવાની જરૂર નથી. ઉભા રહેવાથી ફિલ્મના પ્રદર્શનમાં દખલ ન થવી જોઈએ.
સરકાર જે છ શ્લોકો ગાવાની ભલામણ કરી રહી છે તે નીચે આપેલ છે.
