મોંઘી કેન્સરની દવાઓ પર સરકારનો મોટો નિર્ણય, 137 એન્ટી-કેન્સર દવાઓના ભાવ ઘટાડ્યા; 70% સુધી સસ્તી થશે, 9 નવેમ્બરથી લાગૂ

કેન્સરની મોંઘી સારવારનો ખર્ચ ઉઠાવવા મજબૂર દર્દીઓ માટે રાહતની આશા વધી ગઈ છે. કેન્દ્ર સરકારે કેન્સરની 137 દવાઓની કિંમતો પર નિયંત્રણ લાવવા માટે અંતિમ આદેશ જારી કરી દીધો છે. નેશનલ ફાર્માસ્યુટિકલ પ્રાઇસિંગ ઓથોરિટી (NPPA) દ્વારા 17 ઓક્ટોબરે જારી કરવામાં આવેલી ગેઝેટ નોટિફિકેશન અનુસાર, આ દવાઓના વેચાણ પર કંપનીઓ, વિતરકો અને રિટેલર્સનું કુલ ટ્રેડ માર્જિન મહત્તમ 30 ટકા સુધી મર્યાદિત રહેશે.

નવી કિંમતો 9 નવેમ્બર 2026થી લાગુ થશે. સરકારના આ પગલાથી કેટલીક દવાઓની મહત્તમ છૂટક કિંમત (MRP)માં 70 ટકા સુધીનો ઘટાડો થવાની અપેક્ષા છે. આનાથી દર્દીઓને વાર્ષિક અંદાજે 2,500 કરોડ રૂપિયાની બચત થવાનો અંદાજ છે. 8 ઓક્ટોબરે આ નિર્ણયની જાહેરાત કર્યા બાદ, હવે અંતિમ આદેશ જારી થવાથી નવી કિંમતો લાગુ કરવાની પ્રક્રિયા સ્પષ્ટ થઈ ગઈ છે. આનો ઉદ્દેશ્ય કેન્સરની મોંઘી દવાઓ પર વધુ નફો કમાવવા પર રોક લગાવવાનો અને દર્દીઓને ઓછી કિંમતે દવાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવાનો છે.

આ નવી વ્યવસ્થા માત્ર મેડિકલ સ્ટોર પૂરતી મર્યાદિત રહેશે નહીં. હોસ્પિટલોએ પણ કેન્સરની સંબંધિત દવાઓ નક્કી કરેલી કિંમતે જ ઉપલબ્ધ કરાવવી પડશે.

જો દવા કંપની સીધી હોસ્પિટલને દવા વેચે છે, તો હોસ્પિટલને જ જથ્થાબંધ ખરીદનાર (હોલસેલ બાયર) માનીને કિંમત નક્કી કરવામાં આવશે. હોસ્પિટલોએ પોતાની ફાર્મસીમાં દવાઓની નવી પ્રાઇસ લિસ્ટ (ભાવની સૂચિ) પ્રદર્શિત કરવી પડશે.

દવા કંપનીઓએ પણ નવી કિંમતોની જાણકારી NPPA અને રાજ્યના ડ્રગ કંટ્રોલરને આપવી પડશે. આ માટે ગેઝેટમાં આદેશ પ્રકાશિત થયાના 7 દિવસનો સમય નક્કી કરવામાં આવ્યો છે.

આ યાદીમાં પેમ્બ્રોલિઝુમાબ, નિવોલુમાબ, ઓસિમર્ટિનિબ, ઇમેટિનિબ, એબિરાટેરોન અને લેનાલિડોમાઇડ જેવી કેન્સરની દવાઓ સામેલ છે. આનો ઉપયોગ કેન્સરના અલગ-અલગ પ્રકારની સારવારમાં થાય છે. આ નવી વ્યવસ્થા સંબંધિત દવાઓના અલગ-અલગ ડોઝ (ખોરાક/માત્રા) અને સ્વરૂપો પર પણ લાગુ થશે. પેટન્ટ વાળી દવાઓ પણ આના દાયરામાં રહેશે, જ્યાં સુધી તેમને નિયમો હેઠળ છૂટ મળી ન હોય.

સરકારે કંપનીઓને આ દવાઓનું હાલનું ઉત્પાદન જાળવી રાખવાનો આદેશ આપ્યો છે. ઉત્પાદન ઘટાડવા માટે NPPAની મંજૂરી લેવી પડશે, જ્યારે ઉત્પાદન સંપૂર્ણપણે બંધ કરવાના 6 મહિના અગાઉ સૂચના આપવી પડશે. આનો ઉદ્દેશ્ય એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે કિંમતો ઘટ્યા પછી બજારમાં દવાઓની અછત ન સર્જાય. નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરવા પર કે દર્દીઓ પાસેથી નક્કી કરેલી કિંમત કરતા વધુ રકમ વસૂલવા પર સંબંધિત કંપની સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.