- Politics
- ગુજરાતમાં વિપક્ષ માટે તક ક્યાં છે?
ગુજરાતમાં વિપક્ષ માટે તક ક્યાં છે?
રાજ્યમાં સુરત અને નર્મદાનાં ચૂંટણી પરિણામો બાજુબાજુ મૂકીએ તો ગુજરાતના વિપક્ષની મુશ્કેલી પણ સમજાય અને તેની તક પણ દેખાય. સુરત મહાનગરપાલિકામાં આમ આદમી પાર્ટીએ 2021માં 27 બેઠકો જીતી હતી. એપ્રિલ 2026માં તેની પાસે ચાર બેઠકો રહી. એ જ ચૂંટણીમાં નર્મદા જિલ્લા પંચાયતની 22માંથી 15 બેઠકો જીતીને પક્ષે ત્યાં સત્તા મેળવી. રાજ્યની તમામ 15 મહાનગરપાલિકાઓ અને 34માંથી 33 જિલ્લા પંચાયતોમાં ભાજપની જીત થઈ. એટલે ગુજરાતમાં ભાજપ સામે વ્યાપક નારાજગી છે એવું તારણ કાઢવું ભૂલભરેલું છે. છતાં નર્મદાનો ચુકાદો બતાવે છે કે મતદારને પોતાના વિસ્તારમાં ભરોસાપાત્ર આગેવાન મળે તો તે વિપક્ષને વહીવટ સોંપવા તૈયાર છે.

જ્યાં જીત મળી છે ત્યાં બીજી હરોળ ઊભી કરવાની તક
કોંગ્રેસ માટે બનાસકાંઠા આવો જ એક વિસ્તાર છે. 2024ની લોકસભા ચૂંટણીમાં ગુજરાતની 26માંથી 25 બેઠકો ભાજપે જીતી હતી. બનાસકાંઠામાં ગેનીબેન ઠાકોર જીત્યાં. તેમની જીતથી કોંગ્રેસને ઉત્તર ગુજરાતમાં એવો બુલંદ અવાજ મળ્યો જે સંસદ સુધી લોકોની વાત પહોંચાડી શકે. હવે ધારો કે કોઈ ગામમાં પીવાના પાણીની તકલીફ છે. ગ્રામજનોને દરેક વખતે સાંસદ સુધી જવું પડે તો ગેનીબેન સાથેનો તેમનો સંબંધ ટકી શકે. પણ તાલુકાનો કાર્યકર અરજી લઈને જાય અને અધિકારી પાસેથી જવાબ મેળવીને ગામમાં પાછો આવે તો લોકો તેને પણ ઓળખતા થાય. નબળા સંગઠનને મજબૂત કરવાનો રસ્તો આવા નાના કામમાંથી જ નીકળે છે.
નર્મદામાં ડેડિયાપાડાના ધારાસભ્ય ચૈતર વસાવાની લોકપ્રિયતાનો લાભ આમ આદમી પાર્ટીને મળ્યો. હવે પક્ષ પાસે જિલ્લા પંચાયત છે એટલે લોકોના સવાલ બદલાશે. ગામનો રસ્તો ક્યારે બનશે? પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્રની તકલીફ કોને જણાવવી? પંચાયત પાસે કેટલા પૈસા છે અને કયા કામને પહેલાં હાથ ધરાશે? ચૂંટાયેલો સભ્ય આ વાત ગ્રામસભામાં સમજાવી શકે તો લોકો તેને પોતાની રીતે ઓળખશે. જે કામ તેના અધિકારમાં આવતું નથી તે ક્યાં અટક્યું છે એટલી સાચી વાત કહેવાની હિંમત પણ વિશ્વાસ ઊભો કરે છે. નર્મદામાં પક્ષને એવી તક મળી છે જે સુરતમાં વિપક્ષની પાટલીએ બેસીને મળે તેના કરતાં જુદી છે.
સૌરાષ્ટ્રમાં પાકની ખરીદી અને સુરતમાં કામના દિવસો
સૌરાષ્ટ્રમાં ખેડૂતની મુશ્કેલી સમજવા માટે પાક ખરીદી કેન્દ્ર સુધી જવું પડે. 2025માં કમોસમી વરસાદને કારણે મગફળી સહિતના પાકની ટેકાના ભાવે ખરીદી મુલતવી રહી હતી. સરકારે નુકસાનનો અંદાજ લેવા સૂચના આપી હતી. પાક તૈયાર હોય અને વેચાણની તારીખ બદલાય ત્યારે ખેડૂત સામે તેને સાચવવાનો ખર્ચ ઊભો થાય છે. કોઈ ખેતરની નોંધ લેવાની રહી ગઈ હોય તો ખેડૂતને એ પણ જાણવું હોય કે હવે કોને મળવું. સ્થાનિક આગેવાન ખેડૂતો સાથે ખરીદી કેન્દ્રે જાય તો તેને ખબર પડે કે મુશ્કેલી સરકારી નિયમમાં છે કે તેના અમલમાં. વિધાનસભામાં સવાલ પૂછતી વખતે એ ફરક સમજતો પ્રતિનિધિ ખેડૂતની વાત વધુ અસરકારક રીતે મૂકી શકે.

સુરતના હીરા અને કાપડ ઉદ્યોગમાં રોજગારનો સવાલ પણ ઋતુ અને બજાર પ્રમાણે બદલાય છે. માર્ચ 2026માં હીરાનાં કેટલાંક નાનાં કારખાનાંમાં કામના કલાકો ઘટ્યા હતા. દિવાળી સુધીમાં નવા ઑર્ડર મળતાં કેટલાક હીરા કારીગરો વહેલા કામે પાછા ફર્યા. કાપડના કેટલાક કામદારોની રજા લાંબી ચાલી. એટલે સુરતની હાલત વિશે એક જ વાક્ય બોલવાથી બંનેની વાત સમજાતી નથી. કારીગર માટે સીધો હિસાબ છે કે મહિને કેટલા દિવસ કામ મળ્યું અને ઘરે કેટલા રૂપિયા આવ્યા. નાના કારખાનેદાર માટે સવાલ એ છે કે નવા કામની રાહ જોતાં પોતાના કારીગરોને કેવી રીતે જાળવવા. બંને બાજુ બેસીને વાત સાંભળનારને રોજગાર વિશે બોલવાનો અધિકાર લોકો પોતે આપે છે.
નવા ચહેરાને જવાબદારી ક્યારે મળશે?
કોંગ્રેસ અને આમ આદમી પાર્ટી બંને માટે નવા ચહેરાનો અર્થ માત્ર નાની ઉંમરનો ઉમેદવાર કરવો એ ભૂલ થશે. ગામની સહકારી મંડળીમાં વર્ષોથી હિસાબ સંભાળતી મહિલા પહેલી વાર ચૂંટણી લડે તો તે પક્ષ માટે નવો ચહેરો છે. ગામ માટે તો તેનું કામ જાણીતું છે. એવી જ રીતે ભરતીની રાહ જોતા યુવાનોને સાથે રાખીને તેમની રજૂઆત કરતો યુવાન પણ આગેવાન બની શકે. સવાલ એ છે કે ઉમેદવારી માટે આવા લોકોનો વિચાર ચૂંટણી જાહેર થાય ત્યારે જ થશે કે તેમને અગાઉથી કામ સોંપાશે. કોંગ્રેસે 2025માં જિલ્લા અને શહેર પ્રમુખોની નવી નિમણૂકો કરી હતી. એ ફેરફારનો અનુભવ તાલુકાના કાર્યકરને ક્યારે થાય? જ્યારે તેની વાત સાંભળીને જિલ્લામાં નિર્ણય લેવાય અને એ નિર્ણયની જવાબદારી તેને પણ મળે.

રાહુલ ગાંધી અને અરવિંદ કેજરીવાલ પર કેટલો ભરોસો?
ગુજરાતના કેટલા મતદારો આ બંને નેતાઓમાં વ્યક્તિગત વિશ્વાસ મૂકે છે તેનો ચોક્કસ જવાબ ચૂંટણીનાં પરિણામો આપતાં નથી. રાહુલ ગાંધીએ મોડાસાથી ગુજરાતમાં કોંગ્રેસનું સંગઠન મજબૂત કરવાની ઝુંબેશ શરૂ કરી હતી. તેમના માટે પ્રશ્ન એ છે કે ગુજરાતના આગેવાનોને પોતાના વિસ્તારની વાત પોતાની રીતે કહેવાની કેટલી છૂટ મળે છે. બનાસકાંઠાના મતદારે ગેનીબેનને આપેલો મત પૂરેપૂરો રાહુલ ગાંધીની લોકપ્રિયતાને ફાળવી શકાય નહીં. એ જ રીતે બીજી બેઠકો પર કોંગ્રેસ હારી તેનું એકમાત્ર કારણ પણ રાહુલ ગાંધીને ગણી શકાય નહીં. જોકે તેઓ જે આગેવાનો પર ભરોસો મૂકે છે તેમની કામગીરી પરથી ગુજરાતના મતદારો રાહુલ ગાંધીના નિર્ણયને પણ તોલશે.
અરવિંદ કેજરીવાલ માટે વિસાવદરનો અનુભવ ધ્યાન ખેંચનારો છે. 2025ની પેટાચૂંટણીમાં તેઓ ગોપાલ ઇટાલિયાના પ્રચારમાં આવ્યા હતા. ઇટાલિયા 17,554 મતથી જીત્યા. ત્યાં આમ આદમી પાર્ટી અગાઉ પણ જીતી હતી. એટલે જીતમાં કેજરીવાલના પ્રચારનું કેટલું વજન હતું અને ઇટાલિયાની પોતાની ઓળખનું કેટલું હતું તે અલગ પાડવું થોડું મુશ્કેલ છે. સુરતમાં પક્ષે ગુમાવેલી બેઠકો બીજો સવાલ ઊભો કરે છે. મતદાર પહેલી વખત તક આપે પછી બીજી વખત મત માગવા જનાર પાસે પાંચ વર્ષના કામનો હિસાબ હોવો જોઈએ. કેજરીવાલની જનસભાઓ ધ્યાન ખેંચી શકે છે પણ એ સભામાં આપેલા વચન વિશે મહોલ્લામાં જવાબ તો સ્થાનિક પ્રતિનિધિએ આપવો પડે.

2027 પહેલાં કોંગ્રેસ અને આમ આદમી પાર્ટી માટે સૌથી નજીકની તક એ વિસ્તારોમાં છે જ્યાં તેમના કોઈ પ્રતિનિધિએ પહેલેથી લોકોનો વિશ્વાસ મેળવ્યો છે. ત્યાંથી આગળ વધવા એક જ લોકપ્રિય નેતા પરનો આધાર ઓછો કરવો પડશે. ખેડૂતની રહી ગયેલી અરજીનો નિકાલ કરાવનાર કાર્યકર કે પંચાયતનો ખર્ચ ગામ સામે સમજાવનાર સભ્ય પોતાની ઓળખ આવી રીતે જ મેળવે છે. આવા લોકોને પક્ષમાં કેટલું સ્થાન મળે છે તેના પરથી મતદાર નક્કી કરશે કે પોતાના વિસ્તારનો વહીવટ આ પક્ષને સોંપી શકાય કે કેમ. ગુજરાતના વિપક્ષ માટે ચૂંટણીની ખરી તૈયારી ત્યાંથી શરૂ થાય છે.

