તહેવારોના દિવસોમાં ફ્લાઇટ ભાડામાં ખૂબ જ વધારો થયો! જાણો એરલાઇન્સ માટે તેમના ભાડા વધારવાની લિમિટ શું છે?

ભારતમાં ઉજવાતા મુખ્ય તહેવારો દિવાળી અને છઠના દિવસો દરમિયાન વિમાન ભાડામાં ખુબ મોટો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. મુસાફરો સોશિયલ મીડિયા પર આ અંગે ફરિયાદ પણ કરી રહ્યા છે. આ સાથે જ, ફ્લાઇટ ટિકિટ ભાડા પર કોઈ મર્યાદા છે કે કેમ તે અંગે પ્રશ્નો ઉભા થઈ રહ્યા છે. તો ચાલો આપણે તેનો જવાબ શોધી લઈએ. શું વિમાનો માટે મહત્તમ હવાઈ ભાડું નક્કી કરી શકાય છે?

ભારતમાં એરલાઇન્સ પાસે સામાન્ય દિવસો માટે કાયમી, નિશ્ચિત મહત્તમ ભાડા મર્યાદા નથી. તેના બદલે, તેઓ કેરિયર ઓપરેટિંગ ખર્ચ, માંગ, સીટ ઉપલબ્ધતા અને બજારની સ્થિતિના આધારે તેમની ટિકિટ કિંમતોને સમય સંજોગોને આધારે વધઘટ કરે છે.

એરલાઇન્સ સામાન્ય રીતે માંગ, સીટ ઉપલબ્ધતા, બુકિંગ સમય અને વિવિધ વર્ગો માટે ભાડાના આધારે ભાવ નક્કી કરે છે. મહત્તમ ભાડાની કોઈ મર્યાદા નક્કી નથી. જો કે, ચોક્કસ સંજોગો અને કટોકટીમાં, સરકાર એરલાઇન ભાડામાં હસ્તક્ષેપ કરી શકે છે.

આ વર્ષના ફેબ્રુઆરીમાં, નાગરિક ઉડ્ડયન રાજ્યમંત્રીએ સંસદમાં એક પ્રશ્નના જવાબમાં આ મુદ્દા પર વિગતવાર વાત કરી હતી. તેમના જવાબ મુજબ, હવાઈ ભાડા સરકારી નિયમનને આધીન નથી. એરલાઇન્સ એરક્રાફ્ટ રૂલ્સ, 1937ના નિયમ 135ને અનુસરીને, તેમની કાર્યકારી જરૂરિયાતોના આધારે હવાઈ ભાડા નક્કી કરવા માટે સ્વતંત્ર છે.

હવાઈ ભાડામાં પુરવઠો અને માંગ જેવા આર્થિક પરિબળોના આધારે વધઘટ થાય છે. વર્તમાન સીટ ઉપલબ્ધતા, ઇંધણ ખર્ચ, વિમાન ક્ષમતા, મોસમી ફેરફારો અને અન્ય સંબંધિત પરિબળો ટિકિટના ભાવને ઘણી રીતે પ્રભાવિત કરે છે. આ ઉપરાંત, બજાર સ્પર્ધા જાળવવા માટે, સરકાર સામાન્ય રીતે હવાઈ ભાડાનું નિયમન કરતી નથી.

જોકે, સરકાર પરિસ્થિતિ પર નજર રાખે છે અને રોગચાળા, મહા કુંભ મેળો અથવા પહેલગામ હુમલો જેવા અપવાદરૂપ સંજોગોમાં હસ્તક્ષેપ કરે છે, જેથી ખાતરી કરી શકાય કે હવાઈ મુસાફરી મુસાફરો માટે સસ્તી રહે. ઉદાહરણ તરીકે, ડિસેમ્બર 2025ની શરૂઆતમાં, સ્થાનિક એરલાઇન ફ્લાઇટ્સમાં મોટા વિક્ષેપો અને અતિશય હવાઈ ભાડા વધારાને પગલે, સરકારે 6 ડિસેમ્બર, 2025ના રોજના આદેશ દ્વારા, અંતરના આધારે સ્થાનિક એરલાઇન્સ દ્વારા વસૂલવામાં આવતા મહત્તમ ભાડાને અસ્થાયી રૂપે મર્યાદિત કરી દીધી.

આ ઉપરાંત, હવાઈ ભાડામાં પારદર્શિતા લાવવા માટે, DGCAએ ટેરિફ મોનિટરિંગ યુનિટ (TMU)ની પણ સ્થાપના કરી છે. આ યુનિટ દર મહિને એરલાઇન વેબસાઇટ્સ દ્વારા 78 પસંદ કરેલા રૂટ પર રેન્ડમ હવાઈ ભાડાની તપાસ કરે છે. આનો હેતુ એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે એરલાઇન્સ તેમની જાહેર કરેલી ભાડા મર્યાદાને ઓળંગે નહીં, જેમ કે એરક્રાફ્ટ રૂલ્સ, 1937ના નિયમ 135ના પેટા-નિયમ (2)માં જોગવાઈ છે.

જ્યારે સરકારે ડિસેમ્બર 2025માં ઘરેલુ હવાઈ ભાડા પર કટોકટી મર્યાદા લાદી હતી, ત્યારે 500 Km સુધીના રૂટ પર એકતરફી ભાડું રૂ. 7,500થી વધુ ન હોવું જોઈએ. જ્યારે, 1000થી 1500 Km વચ્ચેના રૂટ માટે, જેમ કે દિલ્હી-મુંબઈ, મહત્તમ ભાડું રૂ. 15,000 નક્કી કરવામાં આવ્યું હતું.

હવે, સરકારે ભારતીય વિમાન નિયમો, 2026ને સૂચિત કર્યું છે, જે 1 જાન્યુઆરી, 2027થી અમલમાં આવશે. નવા નિયમો હેઠળ પણ, સામાન્ય સમયમાં હવાઈ ભાડા પર કોઈ મહત્તમ મર્યાદા નથી. એરલાઇન્સ ઓપરેશનલ ખર્ચ અને અન્ય સંબંધિત પરિબળોના આધારે ભાડા નક્કી કરશે અને નાગરિક ઉડ્ડયન મહાનિર્દેશાલય (DGCA)ને આની જાણ કરશે.

DGCAઆ ભાડાઓનું નિરીક્ષણ કરશે. જો કે, અપવાદરૂપ પરિસ્થિતિઓમાં, કેન્દ્ર સરકાર જાહેર હિતમાં હસ્તક્ષેપ કરી શકે છે. નવા નિયમોમાં ટિકિટ બુકિંગ દરમિયાન ભાડું, કર, ફી અને રદ કરવાના ચાર્જની અલગથી જાહેરાત કરવાની પણ જરૂર છે.