- Tech and Auto
- બિલ ગેટ્સે કહ્યું, AI એક એલિયન જેવું છે, દુનિયા તૈયાર નથી, સરકારો પાસે કોઈ યોજના નથી...; દરેક દેશે સ...
બિલ ગેટ્સે કહ્યું, AI એક એલિયન જેવું છે, દુનિયા તૈયાર નથી, સરકારો પાસે કોઈ યોજના નથી...; દરેક દેશે સાથે મળીને તેને નિયંત્રિત કરવું જોઈએ
આજે દુનિયાભરમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજેન્સ અંગે એક પ્રકારનો હોબાળો મચી રહ્યો છે. દરરોજ, AI વિશે એવા દાવાઓ થઈ રહ્યા છે જે સામાન્ય માણસને ડરાવી દે છે. એક તરફ, OpenAI અને Anthropicના વડાઓ કહી રહ્યા છે કે, AIને નિયંત્રિત કરવું જોઈએ, જ્યારે બીજી તરફ, US પ્રમુખ ટ્રમ્પ કહી રહ્યા છે કે આપણે AIને રોકી શકતા નથી, કારણ કે ચીન આપણને પાછળ છોડી દેશે. આ દરમિયાન, માઇક્રોસોફ્ટના સહ-સ્થાપક બિલ ગેટ્સે પણ કંઇક કહ્યું છે. ચાલો આપણે તે જાણી લઈએ...
એક નવા ઇન્ટરવ્યુમાં, બિલ ગેટ્સે ચેતવણી આપી હતી કે, AI સમાજમાં લાવી શકે તેવા મોટા ફેરફારો માટે વિશ્વની કોઈ પણ સરકાર સંપૂર્ણપણે તૈયાર નથી. તેમનું કહેવું છે કે AI નોકરીઓને અસર કરી શકે છે, સાયબર હુમલાઓનું જોખમ વધારી શકે છે અને લોકોને AI સાથે વાતચીત કરવા માટેની લત પણ લાગી શકે છે. એટલે કે લોકો AIના વ્યસની બની શકે છે.
ગેટ્સની ચેતવણી એવા સમયે આવી છે, જ્યારે AI વિશે વૈશ્વિક ચર્ચા તીવ્ર બની છે. જ્યારે કંપનીઓ વધુ શક્તિશાળી AI વિકસાવવા માટે દોડધામ કરી રહી છે, ત્યારે વૈજ્ઞાનિકો અને ટેક ઉદ્યોગના અગ્રણી વ્યક્તિઓ તેના જોખમો વિશે ચેતવણી આપી રહ્યા છે. આ દરમિયાન, ગેટ્સે જણાવ્યું છે કે સરકારોએ હવે ફક્ત તેના ફાયદાઓ જ નહીં, પણ AIની અસરોનો સામનો કરવા માટેની તૈયારી પણ કરવી જોઈએ. જો કે, અહીં એ સમજવું પણ મહત્વપૂર્ણ છે કે, ભલે AI કંપનીઓના CEO સ્લોડાઉન થવાની વાત કરી રહ્યા હોય, પરંતુ ખરેખર કોઈ તેને ધીમું કરવાનો પ્રયાસ નથી કરી રહ્યું.
એક સમાચાર એજન્સી સાથેની એક મુલાકાતમાં, બિલ ગેટ્સે જણાવ્યું હતું કે, AI દ્વારા લાવવામાં આવતા ફેરફારો માટે કોઈ પણ સરકાર જેટલી તૈયારી કરવી જોઈએ તેટલી તૈયારી કરી રહી નથી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ સંદર્ભમાં સરકારોની તૈયારી ઘણી પાછળ છે.
ગેટ્સે અગાઉ AI વિશે ખૂબ આશાવાદ વ્યક્ત કર્યો હતો. તેમનું માનવું હતું કે તે આરોગ્યસંભાળ, શિક્ષણ અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રોમાં મોટા ફેરફારો લાવી શકે છે. પરંતુ હવે તેઓ કહે છે કે તેની ઝડપી ગતિ સાથે, કેટલાક જોખમો પણ બહાર આવી રહ્યા છે, જેના માટે વિશ્વ હજુ તૈયાર નથી.
સૌથી મોટી ચિંતા નોકરીઓ વિશે છે. AIએ પહેલાથી જ ઘણા કાર્યો કરવાનું શરૂ કરી દીધું છે જે, થોડા વર્ષો પહેલા સુધી, ફક્ત માનવો પર આધારિત હતા. ભવિષ્યમાં, જેમ જેમ AI વધુ પ્રચલિત થશે, ઘણી નોકરીઓ બદલાઈ શકે છે, અને કેટલીક નોકરીની જરૂરિયાત ઓછી પણ થઈ શકે છે.
ગેટ્સે સાયબર હુમલાઓ અને AI-આધારિત ધમકીઓ વિશે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે AI વાતચીત સાથે ડિજિટલ સાથીઓની વધતી જતી લોકપ્રિયતા સામે પણ ચેતવણી આપી, એમને ડર છે કે, લોકો તેમની સાથે વધુ પડતા જોડાયેલા થઈ શકે છે.
ગેટ્સે AI રેસમાં ચીનની પ્રગતિની પણ પ્રશંસા કરી. તેમણે કહ્યું કે અમેરિકા અને ચીન બંને પાસે વિશ્વના શ્રેષ્ઠ AI મોડેલો વિકસાવવા માટે સક્ષમ અસંખ્ય સંસ્થાઓ છે. અહીં તમને બતાવી દઈએ કે, ગઈકાલે, 14 સપ્ટેમ્બરના રોજ, ટ્રમ્પે એક પોસ્ટમાં કહ્યું હતું કે, AI ધીમું પડી શકતું નથી, કારણ કે ચીન તે જ ઇચ્છે છે.
ગેટ્સના મતે, બંને દેશોના શ્રેષ્ઠ AI મોડેલો વચ્ચેનો તફાવત ખૂબ મહત્વપૂર્ણ નથી. તેમણે તેને અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે એક પ્રકારની મોટી AI સ્પર્ધા તરીકે વર્ણવ્યું. US રાષ્ટ્રપતિ અને તેની AI કંપનીઓને પણ ડર છે કે ચીનનું AI અમેરિકા કરતાં આગળ નીકળી શકે છે. તેથી જ ટ્રમ્પે તેમની પોસ્ટમાં જણાવ્યું હતું કે, જે આગળ રહ્યું તે જ વિજેતા છે, અને AIમાં અમેરિકા ચીનથી ઘણું આગળ છે.
આ પણ મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે US AIમાં પોતાને આગળ રાખવા માટે સતત પ્રયત્નશીલ છે, જ્યારે ચીન ઝડપથી પોતાની AI ટેકનોલોજીનો વિકાસ કરી રહ્યું છે. પરિણામે, બંને દેશો વચ્ચે AI સ્પર્ધા ફક્ત ટેકનોલોજી સુધી મર્યાદિત નથી. તે વ્યવસાય, સુરક્ષા, નોકરીઓ અને વૈશ્વિક રાજકારણને પણ અસર કરી શકે છે.
ગેટ્સ માને છે કે, આ સ્પર્ધાના ફાયદા ફક્ત અમેરિકા અને ચીન સુધી મર્યાદિત ન હોવા જોઈએ. તેમનું કહેવું છે કે AI ગરીબ દેશો અને જેમની પાસે પૂરતી આરોગ્યસંભાળ અને શિક્ષણની પહોંચ નથી તે લોકો સુધી પણ પહોંચવું જોઈએ.
બિલ ગેટ્સની ચેતવણી સાથે, ગેટ્સ ફાઉન્ડેશને AI અંગે એક મોટી જાહેરાત કરી છે. ફાઉન્ડેશન આગામી બે વર્ષમાં ઓછામાં ઓછા 1 અરબ ડૉલર, એટલે કે આશરે રૂ. 8,000 કરોડ ખર્ચવાની યોજના ધરાવે છે.
આ નાણાંનો ઉપયોગ આરોગ્ય, શિક્ષણ અને કૃષિ જેવા ક્ષેત્રોમાં AIની પહોંચને વધારવા માટે કરવામાં આવશે. ફાઉન્ડેશનનો ધ્યેય એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે, AIના ફાયદા ફક્ત શ્રીમંત દેશો અને મોટી કંપનીઓ સુધી મર્યાદિત ન રહે.
ફાઉન્ડેશન ખાસ કરીને એવી ભાષાઓ અને પ્રદેશો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા માંગે છે, જે વર્તમાન AI મોડેલો સારી રીતે સમજી શકતા નથી. આનો અર્થ એ છે કે, સ્થાનિક ભાષાઓ માટે વધુ સારા AI મોડેલો અને ડેટા વિકસાવવામાં આ પૈસાનું રોકાણ કરવામાં આવશે.
ગેટ્સ કહે છે કે AIને ફક્ત એક ખતરા તરીકે જોવું જોઈએ નહીં. જો યોગ્ય રીતે તેનો ઉપયોગ કરવામાં આવે તો, તે વિશ્વના ગરીબો માટે પુષ્કળ ફાયદા લાવી શકે છે.
આરોગ્ય ક્ષેત્રમાં, AI ડોકટરો અને આરોગ્ય કર્મચારીઓની અછતને દૂર કરવામાં મદદ કરી શકે છે. તે રોગ નિદાન, સારવાર અને નવી દવાઓ અને રસીઓની શોધમાં મદદ કરી શકે છે.
શિક્ષણમાં, AI એવા વિદ્યાર્થીઓને વધુ સારું શિક્ષણ પૂરું પાડી શકે છે જ્યાં સારા શિક્ષકો ઉપલબ્ધ નથી. કૃષિમાં, તે ખેડૂતોને હવામાન, પાક અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ માહિતીમાં મદદ કરી શકે છે.
બિલ ગેટ્સે AIના ભવિષ્યને સમજાવવા માટે એક રસપ્રદ ઉદાહરણ આપ્યું. તેમણે કહ્યું કે ફિલ્મોમાં ઘણીવાર એલિયન્સ પૃથ્વી પર હુમલો કરતા દર્શાવવામાં આવે છે, અને પછી US, ચીન અને અન્ય દેશો તેમના મતભેદો ભૂલીને એક સાથે આવે છે.
ગેટ્સના મતે, AI પણ એવી જ પ્રકારની તકનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. તેઓ કહે છે કે AI આપણી સમક્ષ આવી ગયું છે અને વિશ્વએ તેની સાથે મળીને કામ કરવાની જરૂર છે.
આનો સીધો અર્થ એ છે કે, AI અંગે અમેરિકા, ચીન અને અન્ય દેશો વચ્ચે સ્પર્ધા ન હોવી જોઈએ. કેટલાક કિસ્સાઓમાં, તેઓએ AIના દુરુપયોગને રોકવા માટે નિયમો બનાવવા માટે સાથે મળીને કામ કરવું પડશે.
આ સમગ્ર ચર્ચાનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્ન આ જ છે. AI એટલી ઝડપથી વિકાસ પામી રહ્યું છે કે, સરકારો નવા નિયમો બનાવી શકે છે તે ગતિ અને AI વિકસાવવામાં આવતી ગતિ વચ્ચે મોટો તફાવત છે.
હાલમાં વૈશ્વિક સ્તરે AI માટે નિયમો બનાવવાના પ્રયાસો ચાલી રહ્યા છે, પરંતુ દેશો આ નિયમો કેટલા કડક હોવા જોઈએ તે અંગે અસંમત છે. અમેરિકા અને ચીન વચ્ચેની AI સ્પર્ધા આ મુદ્દાને વધુ જટિલ બનાવે છે, કારણ કે કોઈ પણ દેશ એવા પ્રતિબંધો ઇચ્છતો નથી, જે તેને બીજા દેશ કરતા પાછળ પાડી દે.

