સરકાર તેના બફર સ્ટોકમાંથી ભલે ડુંગળી રૂ. 35 પ્રતિ કિલો વેચી રહી હશે. જોકે, દેશના ઘણા ભાગોમાં, લોકો હજુ પણ રૂ. 60-રૂ. 70 પ્રતિ કિલો ચૂકવી રહ્યા છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં તો ભાવ તેનાથી પણ વધુ હોઈ શકે છે.
મીડિયા સૂત્રોના એક અહેવાલમાં ગ્રાહક બાબતોના વિભાગનો ઉલ્લેખ કરીને કહેવામાં આવ્યું છે કે, 16 સપ્ટેમ્બરના રોજ ડુંગળીનો અખિલ ભારતીય સરેરાશ છૂટક ભાવ રૂ. 53.84 પ્રતિ કિલો હતો, જે એક વર્ષ પહેલા રૂ. 27.71થી લગભગ 94 ટકા વધુ છે. આ સમયગાળા દરમિયાન ડુંગળીનો સરેરાશ જથ્થાબંધ ભાવ રૂ. 45.65 પ્રતિ કિલો હતો.
સરકારે 24 ઓગસ્ટથી તેના ભાવ સ્થિર કરવાના સ્ટોકમાંથી ડુંગળી રિલીઝ કરવાનું શરૂ કર્યું. તે NCCF, NAFED, કેન્દ્રીય અનામત અને મોબાઇલ વાનનો ઉપયોગ કરીને રૂ. 35 પ્રતિ કિલોના ભાવે ડુંગળી વેચી રહી છે. ઉત્પાદક વિસ્તારોમાંથી મુખ્ય વપરાશ કેન્દ્રો સુધી પુરવઠો પહોંચાડવા માટે ટ્રેનો અને ટ્રકનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
સરકાર કહે છે કે, આ પહેલની અસર કેટલાક બજારોમાં પહેલાથી જ દેખાઈ રહી છે. તેથી, ડુંગળીનો બફર સ્ટોક 19 શહેરોમાં વિસ્તૃત કરવામાં આવ્યો છે. કાંદા એક્સપ્રેસ રેલ્વે સેવા અને ડુંગળીના પરિવહન માટે 30થી વધુ ટ્રકનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. જોકે, ભાવ હજુ પણ ઘટવામાં નિષ્ફળ રહ્યા છે.
સરકાર કહે છે કે આ સંક્રમણ સમયગાળાને કારણે થઇ રહ્યું છે. સંક્રમણ સમયગાળો એ હોય છે જ્યારે નવો પાક આવવાનો હોય છે અને જૂનો સ્ટોક ખાલી થવાનો હોય છે. રવિ પાકના ડુંગળીનો સ્ટોક આગામી પાકના આગમન પહેલાં ધીમે ધીમે ખાલી થઈ જાય છે, જેના કારણે પુરવઠામાં કામચલાઉ અછત સર્જાય છે.
સરકારની પોતાની માર્ગદર્શિકા જણાવે છે કે, ભાવ પોષણક્ષમ રાખવા માટે સપ્ટેમ્બરથી ડિસેમ્બર સુધીની નબળી ઋતુ દરમિયાન વધારાની ડુંગળી રિલીઝ કરવામાં આવે છે.
આ વર્ષે, કેટલાક મુખ્ય ઉત્પાદક વિસ્તારોમાં ખરીફ વાવણીમાં વિલંબને કારણે આ પ્રક્રિયા જટિલ બની છે. જુલાઈમાં, સરકારે જણાવ્યું હતું કે, નાસિક ક્ષેત્રમાં ખરીફ વાવણી સમયપત્રક કરતાં લગભગ 15 દિવસ મોડી ચાલી રહી હતી, જ્યારે કર્ણાટકના ચિત્રદુર્ગ-ચલકેરે ક્ષેત્રમાં વાવણી સામાન્ય સ્તરના લગભગ 60 ટકા જેટલી હોવાનો અંદાજ હતો.
હવામાનના કારણે અનિશ્ચિતતામાં વધારો થયો છે. સરકારે પહેલાથી જ ચોમાસામાં વિલંબની અસર અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું હતું કે, કેટલાક વેપારીઓ દ્વારા કરવામાં આવેલી સટ્ટાકીય ખરીદી ડુંગળીના ભાવ પર દબાણ લાવી શકે છે.
જોકે, સરકારનું માનવું છે કે, ભારતમાં ડુંગળીની કોઈ અછત નથી. નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માટે તેનો ઉત્પાદન અંદાજ 307.37 લાખ ટન છે, જે ગયા વર્ષના 307.67 લાખ ટન જેટલો જ છે. પરિસ્થિતિના જુલાઈના મૂલ્યાંકનમાં, સરકારે એમ પણ જણાવ્યું હતું કે, મહારાષ્ટ્ર, મધ્યપ્રદેશ અને ગુજરાતમાં ડુંગળીનો સ્ટોક પૂરતો હતો.
તેણે 2026-27 બફર માટે 2 લાખ ટન રવી ડુંગળી ખરીદવાનો લક્ષ્યાંક રાખ્યો હતો અને લગભગ 1.21 લાખ ટન ખરીદી કરી હતી. આ બફરનો હેતુ ઓછી માંગના મહિનાઓ દરમિયાન પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરવાનો અને મોસમી ભાવમાં અચાનક વધારો અટકાવવાનો છે.
સરકારી હસ્તક્ષેપ પછી, સરકારી માલિકીના સ્ટોર્સમાંથી ડુંગળી ખરીદનારા પરિવારોને હવે તે રૂ. 35 પ્રતિ કિલોના ભાવે મળી રહી છે. જોકે, ખુલ્લા બજારમાંથી ડુંગળી ખરીદનારા પરિવારો લગભગ બમણા ભાવ ચૂકવી રહ્યા છે.
5.jpg)
