શું તમે પૂરતી ઊંઘ લઈ શકો છો? આ પ્રશ્નના જવાબમાં મોટાભાગના લોકો કહેશે- ના. મોટાભાગના લોકો કહે છે કે તેમને યોગ્ય ઊંઘ ક્યાંથી? ઊંઘ આવવી ખૂબ જ મુશ્કેલ હોય છે, અને પછી થોડા સમય પછી તે તૂટી જાય છે. પડખું બદલતા બદલતા ગમે તેમ રાત પસાર થાય છે. પછી સવારથી સાંજ સુધી કામ, ખાવા-પીવાનું, અને પછી રાત્રે બેડ પર જઈને કાલના કામની ચિંતા. પૂરતી ઊંઘ ન લેવી સ્વાસ્થ્યની દ્રષ્ટિએ એક મોટી ચિંતા છે. પરંતુ મોટાભાગના ભારતીયોની ઊંઘ હરામ છે. પરિણામે, બ્લડ પ્રેશર, હાઇપરટેન્શન, અનિદ્રા જેવા અનેક રોગો ઝડપથી વધી રહ્યા છે.
લોકલ સર્કિલ્સ સર્વેએ જણાવી ઊંઘની વાર્તા
દર વર્ષે 21 માર્ચ (જ્યારે દિવસ અને રાત સમાન હોય છે) પહેલાના શુક્રવારે વિશ્વ ઊંઘ દિવસ ઉજવવામાં આવે છે. 14 માર્ચ, હોળીના દિવસે આ વખતે વિશ્વ ઊંઘ દિવસ ઉજવવામાં આવ્યો. વર્લ્ડ સ્લીપ ડે પહેલા, લોકલસર્કલસે એક સર્વે દ્વારા ભારતીયોની ઊંઘની વાર્તા કહી.
લોકલસર્કલ્સના સર્વેમાં જાણવા મળ્યું છે કે 59 ટકા ભારતીયો 6 કલાકથી ઓછી અવિરત ઊંઘ લઈ રહ્યા છે. આમાંથી 38 ટકા લોકો સપ્તાહના અંતે પણ પૂરતી ઊંઘ લઈ શકતા નથી.
348 જિલ્લાઓના 43 હજાર લોકોને પૂછવામાં આવી માહિતી
લોકલસર્કલ્સના આ સર્વેક્ષણમાં, 43,000 લોકો પાસેથી માહિતી એકત્રિત કરવામાં આવી હતી. આ બધા 43 હજાર લોકો ભારતના 348 વિવિધ જિલ્લાઓના રહેવાસી છે. આમાંથી 61 ટકા પુરુષો અને 39 ટકા સ્ત્રીઓ છે. આ લોકોને પૂછવામાં આવ્યું હતું કે છેલ્લા એક વર્ષમાં તેમણે રાત્રે કેટલા કલાક અવિરત ઊંઘ લીધી છે.
15689 લોકોએ આપ્યો જવાબ
15689 લોકોએ આ પ્રશ્નનો જવાબ આપ્યો. 39 ટકા લોકોએ 6-8 કલાકની ઊંઘ લેવાની વાત કહી. 39 ટકા લોકોએ 4-6 કલાકની ઊંઘની વાત કહી. 20 ટકા લોકોએ લગભગ 4 કલાક ઊંઘની વાત કહી. જ્યારે બે ટકા લોકોએ 8-10 કલાકની ઊંઘ લેવાની વાત કહી છે. એકંદરે, 59 ટકા લોકો એવા મળ્યા જેમણે કહ્યું કે તેઓ 6 કલાકની અવિરત ઊંઘ લઈ શકતા નથી.
ઊંઘ તૂટી જવાના મુખ્ય કારણો
સર્વેમાં જાણવા મળ્યું છે કે ઊંઘમાં વારંવાર ખલેલ પડવાનું સૌથી મોટું કારણ અડધી રાત્રે બાથરૂમ જવું છે. 72% લોકોએ કહ્યું કે તેમની ઊંઘમાં ખલેલનું મુખ્ય કારણ વોશરૂમ જવું છે. આ ઉપરાંત, જો આપણે કારણો વિશે વાત કરીએ, તો અનિયમિત દિનચર્યા, અવાજ, મચ્છરની સમસ્યા અને જીવનસાથી કે બાળકોના કારણે ઊંઘમાં વિક્ષેપ મુખ્ય કારણો છે.
ઊંઘનો અભાવ અનેક રોગોને આપે છે આમંત્રણ
નિષ્ણાતોના મતે, ઊંઘનો અભાવ અનેક રોગોને આમંત્રણ આપે છે. આનાથી માત્ર થાક અને ડાર્ક સર્કલ જ નહીં, પણ લાંબા ગાળાની ગંભીર અસરો પણ થઈ શકે છે. ઊંઘ નિષ્ણાતો કહે છે કે લાંબા સમય સુધી ઊંઘનો અભાવ હૃદય રોગ, સ્થૂળતા અને ટાઇપ 2 ડાયાબિટીસ જેવા મેટાબોલિક રોગોનું જોખમ વધારી શકે છે.
ઊંઘનો અભાવ કામ પર પણ કરી રહ્યો છે અસર
નિષ્ણાતો કહે છે કે ઊંઘના અભાવે કર્મચારીઓની કાર્ય ક્ષમતા પર પણ અસર પડી રહી છે. સંશોધન દર્શાવે છે કે ઊંઘનો અભાવ ધરાવતા કર્મચારીઓ ભૂલો કરવાની શક્યતા વધુ રાખે છે, તેમની એકાગ્રતા ઓછી હોય છે અને સમસ્યાઓ ઉકેલવાની ક્ષમતા પણ ઓછી થઈ જાય છે.
ઊંઘની ગોળીઓ લેવી લાંબા સમય સુધી છે ખતરનાક
અનિદ્રાની સમસ્યાનો સામનો કરવા માટે, લોકો ઊંઘની ગોળીઓનો સહારો લે છે. આવી દવાઓ એક સરળ ઉકેલ જેવી લાગે છે, પરંતુ ડોકટરો લાંબા ગાળાના ગંભીર જોખમોને ટાંકીને યોગ્ય સલાહ વિના દવાઓનો ઉપયોગ કરવા સામે ચેતવણી આપે છે.
'ઊંઘની ગોળીઓથી મળે છે કામચલાઉ રાહત, ડૉક્ટરની સલાહ લીધા વિના તે ન લો'
ઊંઘની દવાના નિષ્ણાત ડૉ. મીર ફૈઝલે આવી દવાઓના વ્યાપક દુરુપયોગ પર ચિંતા વ્યક્ત કરી. ડૉ. ફૈઝલે વિશ્વ ઊંઘ દિવસ પર કહ્યું, “ઘણા લોકો નિષ્ણાતોની સલાહ લીધા વિના આવી દવાઓનો ઉપયોગ કરે છે. આ દવાઓ કામચલાઉ રાહત આપી શકે છે, પરંતુ શામક દવાઓની ઘણી પ્રતિકૂળ અસરો હોય છે.
ડૉ. મીર ફૈઝલે ચેતવણી આપી હતી કે આવી દવાઓની આડઅસરો શરૂઆતમાં ગંભીર હોતી નથી પરંતુ સમય જતાં આડઅસરો ગંભીર બનવા લાગે છે. તેમણે કહ્યું, “જ્યારે આપણે આનું સેવન કરીએ છીએ, ત્યારે બીજી સમસ્યા ઊભી થાય છે. જ્યારે આપણે લાંબા સમય સુધી તેનું સેવન કરીએ છીએ, ત્યારે તેની કોઈ ખાસ અસર થતી નથી. તેથી વ્યક્તિ વધુ ને વધુ માત્રા લેતી રહે છે. અને વધુ માત્રા લેવાથી, આપણને વધુ આડઅસરો થાય છે."
સારી ઊંઘ માટે નિષ્ણાતોની સલાહ
સારી ઊંઘ માટે તમે આ સૂચનોનું પાલન કરી શકો છો.
-ઓછી કેફીનનું સેવન કરો.
-સૂવાનો એક નિશ્ચિત સમય નક્કી કરો અને તેનું પાલન કરો.
-સૂતા પહેલા મોબાઇલ, લેપટોપ અને ટીવી જેવી સ્ક્રીનનો ઉપયોગ કરશો નહીં.
-આરામદાયક ગાદલ ઉપર ખર્ચ કરો. આ પૈસા તમારી ઊંઘમાં રોકાણ જેવા હશે.
નિષ્ણાતો કહે છે કે આ નાના ફેરફારો અપનાવીને, લોકો તેમની ઊંઘની ગુણવત્તા સુધારી શકે છે અને આનાથી તેમના સ્વાસ્થ્ય અને ઉત્પાદકતામાં સુધારો થઈ શકે છે.
