મુંબઈમાં મતદાર યાદીમાં એક અનોખી અને હેરાન કરી દેનારી સ્થિતિ સામે આવી છે. મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના મતે, એક જ વ્યક્તિનું નામ 2-3 વખત નહીં, પરંતુ 103 વખત નોંધાયેલું જોવા મળ્યું છે. આ બાબત ચૂંટણી અને વહીવટી પ્રક્રિયાઓની ચોકસાઈ પર પ્રશ્ન ઉઠાવે છે.
મુંબઈ મહાનગરપાલિકાના ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીના ડેટા અનુસાર, શહેરમાં કુલ 1.3 કરોડ મતદારો છે. તેમાંથી આશરે 4 લાખ 33 હજાર લોકો એક કરતા વધુ વાર નોંધાયેલા છે. વારંવાર નોંધણીને કારણે ડુપ્લિકેટ મતદારોની કુલ સંખ્યા આશરે 11 લાખ સુધી પહોંચી ગઈ છે. જોકે, આ ડુપ્લિકેટ યાદીઓમાં દરેક વ્યક્તિનું નામ કેટલી વાર દેખાય છે તે સ્પષ્ટ નથી, કારણ કે વહીવટીતંત્ર પાસે આ અંગે સચોટ માહિતી નથી.
મુંબઈ મહાનગરપાલિકાએ જણાવ્યું હતું કે, જો કોઈ વ્યક્તિનું નામ યાદીમાં 103 વાર નોંધાય તો પણ મતદાન માત્ર એક જ વાર કરી શકાય છે. આ નિયમ મતદાર ઓળખ અને મતદાન પ્રક્રિયાની નિષ્પક્ષતા સુનિશ્ચિત કરે છે. આ નામ 227 વોર્ડમાં નોંધાયું છે અને વહીવટીતંત્રએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ વ્યક્તિ માત્ર એક જ જગ્યાએ મતદાન કરી શકે છે.
ડુપ્લિકેટ મતદારોના નામો દૂર કરવા માટે મ્યુનિસિપલ વહીવટીતંત્રએ એક ખાસ અભિયાન ચલાવવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ અભિયાન 23 નવેમ્બરથી 5 ડિસેમ્બર સુધી ચાલશે. આ અભિયાન હેઠળ, સહાયક કમિશનર અને સંબંધિત અધિકારીઓ 24 વોર્ડના ચૂંટણી કાર્યાલયો દ્વારા ડુપ્લિકેટ નામો ઓળખીને દૂર કરશે. વહીવટીતંત્રનો ઉદ્દેશ્ય મતદાર યાદીને સાફ કરવાનો અને ડુપ્લિકેટ નામો ઓળખીને યાદીમાં માત્ર એક જ નામ રહે તે સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. તેની સાથે જ ભવિષ્યની ચૂંટણીઓમાં કોઈપણ વિસંગતતા અને મતદાર ઓળખના મુદ્દાઓને અટકાવશે.
આ સમગ્ર ઘટનાએ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે, મતદાર યાદીમાં સુધારો અને નિયમિત સમીક્ષા કરવાવી કેટલી જરૂરી છે. મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનનું માનવું છે કે ડુપ્લિકેટ નામો દૂર કરવાથી ચૂંટણી પ્રક્રિયાની પારદર્શિતા વધશે અને મતદાન પ્રણાલી વધુ વિશ્વસનીય બનશે. વહીવટીતંત્રએ નાગરિકોને આ અભિયાનમાં સહયોગ કરવા અને સંબંધિત કચેરીઓને ડુપ્લિકેટ નામોની જાણ કરવા અપીલ કરી છે. મુંબઈ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનની આ પહેલ સચોટ અને નિષ્પક્ષ મતદાર યાદી સુનિશ્ચિત કરવા તરફ એક મહત્ત્વપૂર્ણ પગલું સાબિત થશે.
