ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે લોન્ચ થયું અઠવાડિયે એક જ વાર લેવાનું ઇન્સ્યુલિન, સસ્તું પણ છે

ડેનમાર્કની અગ્રણી ફાર્માસ્યુટિકલ કંપની Novo Nordisk દ્વારા બુધવારે ભારતમાં એક ક્રાંતિકારી દવાનું લોન્ચિંગ કરવામાં આવ્યું છે. કંપનીએ Awiqli અથવા insulin icodec નામનું વિશ્વનું સૌપ્રથમ એવું બેઝલ ઇન્સ્યુલિન બજારમાં મૂક્યું છે, જે ટાઇપ-1 અને ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસ ધરાવતા પુખ્ત વયના દર્દીઓ માટે અઠવાડિયામાં માત્ર એક જ વાર લેવાનું રહેશે. આ નવીનતા ડાયાબિટીસની સારવારની પદ્ધતિમાં ઘણો મોટો બદલાવ લાવશે, કારણ કે આનાથી દર્દીઓએ વર્ષમાં 365 ઇન્જેક્શન લેવાના બદલે હવે માત્ર 52 ઇન્જેક્શન જ લેવા પડશે.

ઇન્સ્યુલિન કેમ જરૂરી છે?

ઇન્સ્યુલિન એ શરીરમાં કુદરતી રીતે બનતો એક હોર્મોન છે, જે લોહીમાં રહેલા ગ્લુકોઝ (સુગર)ને શરીરના કોષો સુધી પહોંચાડવામાં મદદ કરે છે, જેથી લોહીમાં સુગરનું પ્રમાણ વધતું અટકે. ટાઇપ-1 ડાયાબિટીસ અથવા ગંભીર સ્ટેજ પર પહોંચેલા ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસના દર્દીઓએ પોતાના બ્લડ સુગરને નિયંત્રણમાં રાખવા માટે સામાન્ય રીતે રોજ એક વાર અને કેટલીકવાર દિવસમાં એકથી વધુ વખત ઇન્સ્યુલિનના ઇન્જેક્શન લેવા પડે છે.

ડાયાબિટીસ અને મોટાપા માટેની લોકપ્રિય દવા 'સેમાગ્લુટાઇડ' બનાવતી કંપની નોવો નોર્ડિસ્કે જણાવ્યું કે, ભારતમાં ડાયાબિટીસની સારવારમાં સૌથી મોટો અવરોધ રોજબરોજ ઇન્જેક્શન લેવાનો ડર છે. આ જ ડરના કારણે ભારતીય દર્દીઓ ઇન્સ્યુલિન શરૂ કરવામાં સરેરાશ 7 થી 9 વર્ષ જેટલો લાંબો વિલંબ કરે છે. આ નવી થેરાપી આ જ ડરને દૂર કરવા માટે તૈયાર કરવામાં આવી છે.

શું છે કિંમત? સામાન્ય માણસને પરવડશે?

કંપનીના જણાવ્યા અનુસાર, Awiqli નું 700 યુનિટનું પેક ₹2,611 માં મળશે, જે હિસાબે પ્રતિ યુનિટ કિંમત આશરે ₹3.73 થાય છે. હાલમાં બજારમાં મળતા રોજિંદા ઇન્સ્યુલિનની સરખામણીએ આ કિંમત લગભગ 30 થી 40 ટકા જેટલી સસ્તી છે.

સામાન્ય રીતે, ડાયાબિટીસ નિયંત્રણ માટે શરૂઆતમાં ઘણા દર્દીઓને રોજ અંદાજે 10 યુનિટ ઇન્સ્યુલિનની જરૂર પડે છે. આવા દર્દીઓને સાપ્તાહિક ઇન્સ્યુલિનના આધારે અઠવાડિયામાં 70 યુનિટની જરૂર પડશે, જેનો અઠવાડિક ખર્ચ માત્ર ₹261 ની આસપાસ થશે.

ઘણા તબીબો માટે આ દવા આટલી ઓછી કિંમતે ઉપલબ્ધ થવી એ આશ્ચર્યજનક બાબત છે. મુંબઈના મેટાબોલિક ડિસીઝ સ્પેશિયાલિસ્ટ અને ડાયાબિટીસ નિષ્ણાત ડૉ. રાજીવ કોવિલે જણાવ્યું હતું કે,

સૌથી આશ્ચર્યજનક બાબત એ છે કે એવિકલીને અત્યંત સ્પર્ધાત્મક કિંમતે લોન્ચ કરવામાં આવી છે, જે હાલના રોજિંદા બેઝલ ઇન્સ્યુલિનની કિંમતની તદ્દન નજીક છે. આના કારણે આ આધુનિક શોધ માત્ર અમુક ખાસ લોકો પૂરતી સીમિત ન રહેતા સામાન્ય દર્દીઓ માટે પણ સહેલાઈથી ઉપલબ્ધ બનશે.

તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું કે, ક્લિનિકલ ટ્રાયલ્સ (તબીબી પરીક્ષણો) માં સાબિત થયું છે કે યોગ્ય ડોઝ સેટિંગ સાથે આ દવા રોજિંદા ઇન્સ્યુલિન જેટલું જ અથવા તો તેનાથી પણ વધુ સારું બ્લડ સુગર કંટ્રોલ આપે છે.

ભારતમાં ડાયાબિટીસની સ્થિતિ ચિંતાજનક

ભારતમાં હાલમાં અંદાજે 10.1 કરોડ લોકો ડાયાબિટીસથી પીડિત છે અને આશરે 13.6 કરોડ લોકો પ્રી-ડાયાબિટીસ (ડાયાબિટીસ થવાની અગાઉની સ્થિતિ) ના સ્ટેજમાં છે. આ ઉપરાંત, દેશમાં 9 લાખથી વધુ લોકો ટાઇપ-1 ડાયાબિટીસથી પીડાય છે, જે એક ઓટોઇમ્યુન કન્ડિશન છે અને તેની સારવાર સંપૂર્ણપણે ઇન્સ્યુલિન પર જ નિર્ભર હોય છે. જ્યારે ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસ (જે સામાન્ય રીતે ખરાબ લાઈફસ્ટાઈલ અને ઇન્સ્યુલિનના અયોગ્ય ઉપયોગને કારણે થાય છે) ધરાવતા દર્દીઓમાંથી પણ લગભગ 10 ટકા દર્દીઓને ઇન્સ્યુલિન લેવાની જરૂર પડે છે.

અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે, ભારતમાં સૌથી વધુ વેચાતી ટોચની પાંચ ઇન્સ્યુલિન બ્રાન્ડ્સમાંથી ચાર (જેમાં મિક્સટાર્ડ અને રાઈઝોડેગ સામેલ છે) હાલમાં નોવો નોર્ડિસ્ક દ્વારા જ બનાવવામાં આવે છે. કંપનીએ ભારતમાં આ થેરાપીના વિતરણ  માટે એબોટ  કંપની સાથે ભાગીદારી કરી છે.

સામાન્ય ઇન્સ્યુલિનની જેમ આને રોજ લેવાની જરૂર નથી. એવિકલી ઇન્સ્યુલિનને અઠવાડિયામાં એક જ વાર 'ફ્લેક્સટચ' (FlexTouch) નામની ખાસ પેન ડિવાઇસ દ્વારા લેવાનું રહેશે. કંપનીનું માનવું છે કે આ સરળ પદ્ધતિને કારણે દર્દીઓ સમયસર ઇન્સ્યુલિન લેવાનું ચૂકશે નહીં અને જે દર્દીઓ ઇન્જેક્શનના ડરથી સારવાર શરૂ નથી કરતા, તેઓ પણ વહેલી સારવાર શરૂ કરવા પ્રેરાશે.

આ લોન્ચિંગ ભારત માટે ખૂબ મહત્વનું છે કારણ કે ભારત વિશ્વમાં ડાયાબિટીસનું સૌથી મોટું ભારણ ધરાવતા દેશોમાંનો એક છે. તાજેતરના નેશનલ ફેમિલી હેલ્થ સર્વે (NFHS-6) ના આંકડા પણ દર્શાવે છે કે શહેરી અને ગ્રામીણ બંને વિસ્તારોમાં હાઈ બ્લડ સુગરના કેસોમાં ઝડપથી વધારો થઈ રહ્યો છે.

કંપનીના 'ONWARDS-1' પ્રોગ્રામના ક્લિનિકલ ડેટા દર્શાવે છે કે, રોજ લેવાતા ઇન્સ્યુલિન 'ગ્લેરગિન U100'ની સરખામણીમાં એવિકલીએ HbA1c (લોહીમાં 3 મહિનાની સુગરની સરેરાશ માપવા માટેનો ટેસ્ટ) માં નોંધપાત્ર ઘટાડો કર્યો છે અને દર્દીઓનું સુગર લેવલ વધુ સમય માટે બરાબર રાખ્યું છે. આ સાથે જ તેની આડઅસરો  પણ સામાન્ય ઇન્સ્યુલિન જેટલી જ સુરક્ષિત જોવા મળી છે. કંપનીના જણાવ્યા અનુસાર, ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસના ઘણા દર્દીઓ અચાનક સુગર ઓછી થઈ જવાની  સમસ્યા વિના પણ તેમનું HbA1c લેવલ 7 ટકાથી નીચે લાવવામાં સફળ રહ્યા હતા.

નોવો નોર્ડિસ્ક ઇન્ડિયાના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર વિક્રાંત શ્રોત્રિયે જણાવ્યું હતું કે, આ લોન્ચિંગ દેશમાં ડાયાબિટીસની સારવારના ક્ષેત્રે એક ઐતિહાસિક ક્ષણ છે. અઠવાડિયામાં માત્ર એક જ વાર ડોઝ લેવાની પદ્ધતિથી દર્દીઓનો ઇન્સ્યુલિન પ્રત્યેનો માનસિક અને શારીરિક ડર ઓછો થશે.

નવી દિલ્હીની ઇન્દ્રપ્રસ્થ એપોલો હોસ્પિટલના એન્ડોક્રિનોલોજિસ્ટ ડૉ. એસ. કે. વાંગ્નૂએ જણાવ્યું કે, ઇન્સ્યુલિન શરૂ કરવામાં વિલંબ અને દવાઓ નિયમિત ન લેવાની ટેવના કારણે ડાયાબિટીસની સારવારના પરિણામો બગડે છે. સારવારને સરળ બનાવતી આવી નવીનતાઓ દર્દીઓમાં સ્વીકૃતિ વધારશે અને સમયસર ઇલાજ શક્ય બનશે.

ભારતમાં જ્યાં તબીબો અવારનવાર દર્દીઓ દ્વારા નિયમિત દવા ન લેવાની સમસ્યાથી ઝઝૂમે છે, અને દર્દીઓ ઇન્જેક્શનની પીડા, ડર અને સારવારની જટિલતાને કારણે ઇન્સ્યુલિન ટાળતા હોય છે, ત્યાં અઠવાડિયે એક વાર લેવાનો આ વિકલ્પ એક મોટો વળાંક સાબિત થઈ શકે છે.

ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ મેડિકલ રિસર્ચ (ICMR) દ્વારા ભંડોળ પૂરું પાડવામાં આવેલ અને મદ્રાસ ડાયાબિટીસ રિસર્ચ ફાઉન્ડેશન દ્વારા વર્ષ 2022 માં કરવામાં આવેલા એક દેશવ્યાપી અભ્યાસમાં સામે આવ્યું હતું કે, દેશમાં જે લોકોને ડાયાબિટીસ છે તેમાંથી માત્ર 3 માંથી 1 વ્યક્તિ જ પોતાના સુગર લેવલને નિયંત્રણમાં રાખી શકી છે.

દરમિયાન, વિક્રાંત શ્રોત્રિયે માહિતી આપી હતી કે હાલમાં ભારતમાં આશરે 60 લાખ લોકો ઇન્સ્યુલિન લઈ રહ્યા છે, જ્યારે વાસ્તવમાં તેનાથી બમણા લોકોને તેની જરૂર હોઈ શકે છે. તેમણે ઉમેર્યું કે,

જો આપણે આ સંખ્યાને 90 લાખ સુધી પણ લઈ જઈ શકીએ, તો તે અણસંતોષાયેલી તબીબી જરૂરિયાતોને પૂરી કરવામાં 'એવિકલી' માટે એક મોટી સફળતા અને વ્યાપારી વિજય ગણાશે.

નોવો નોર્ડિસ્ક હાલમાં અંદાજે 20 અલગ-અલગ પ્રકારના ઇન્સ્યુલિન પ્રદાન કરે છે અને શ્રોત્રિયના જણાવ્યા મુજબ, ભારતમાં ઇન્સ્યુલિન લેતી દરેક બીજી વ્યક્તિ આ ડેનિશ કંપની દ્વારા ઉત્પાદિત બ્રાન્ડનો જ ઉપયોગ કરે છે.