ચૂંટણી કમિશનરોની નિમણૂક માટે 2023માં જે બિલ આવ્યું તેનું મેં સમર્થન કરેલું તેનો મને અફસોસ છેઃ પૂર્વ CM જગન મોહન રેડ્ડી

YSRCPના વડા અને આંધ્રપ્રદેશના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી વાય. એસ. જગન મોહન રેડ્ડીએ રવિવારે ચૂંટણી કમિશનરોની નિમણૂક પ્રક્રિયામાં સુધારા કરવાની માંગ કરી છે. તેમણે જણાવ્યું કે આ પ્રક્રિયા સત્તાધારી સરકારથી સંપૂર્ણપણે સ્વતંત્ર હોવી જોઈએ. વર્ષ 2023માં ચૂંટણી કમિશનરોની નિમણૂકને લગતા કાયદાને પોતાની પાર્ટી દ્વારા આપવામાં આવેલા સમર્થન બદલ પસ્તાવો વ્યક્ત કરતા જગને કહ્યું કે ચૂંટણીઓમાં જનતાનો વિશ્વાસ જાળવી રાખવા માટે આ વ્યવસ્થા પર પુનર્વિચાર કરવાની જરૂર છે.

સંસદમાં પોતાની પાર્ટી દ્વારા સમર્થન આપવામાં આવેલા 'મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર અને અન્ય ચૂંટણી કમિશનરો (નિમણૂક, સેવાની શરતો અને મુદત) અધિનિયમ, 2023'નો ઉલ્લેખ કરતા જગને કહ્યું, તેને મંજૂરી આપવા બદલ મને હવે પસ્તાવો થઈ રહ્યો છે.

ચૂંટણી અને પરીક્ષાઓ વચ્ચે સરખામણી કરતા તેમણે કહ્યું, પરીક્ષકની નિમણૂક વિદ્યાર્થી પોતે ન કરી શકે. તેમણે દલીલ કરી હતી કે જો નિમણૂક પ્રક્રિયા તટસ્થ ન હોય, તો પ્રામાણિક ચૂંટણી કમિશનરે પણ પોતાની નિષ્પક્ષતા પર સવાલોનો સામનો કરવો પડી શકે છે.

જગને જણાવ્યું કે વર્તમાન વ્યવસ્થા, જેમાં સત્તાધારી સરકારની ચૂંટણી કમિશનરોની નિમણૂકમાં ભૂમિકા હોય છે, તે એક માળખાકીય ખામી છે અને તેને સુધારવી જરૂરી છે. તેમણે ઉમેર્યું, જો આ ખામી દૂર કરવામાં આવે, તો આખી વ્યવસ્થા સારી રીતે ચાલી શકે છે.

પૂર્વ મુખ્યમંત્રીએ દલીલ કરી હતી કે ચૂંટણી કમિશનરોની નિમણૂક સત્તામાં રહેલા રાજકીય તંત્રના નિયંત્રણ હેઠળ ન હોવી જોઈએ. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે આ પસંદગી પ્રક્રિયા માટે એક તટસ્થ સંસ્થા જવાબદાર હોવી જોઈએ.

તેમણે રાજ્ય ચૂંટણી કમિશનરોની નિમણૂકમાં પણ આવા જ સુધારાની માંગ કરી હતી અને કહ્યું હતું કે તેમની નિમણૂક મુખ્યમંત્રી દ્વારા નહીં પરંતુ તટસ્થ પ્રક્રિયા દ્વારા થવી જોઈએ.

તેમનું આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે આંધ્રપ્રદેશમાં શાસક TDPની આગેવાની હેઠળનું NDA ગઠબંધન સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીઓ માટે વિપક્ષી ઉમેદવારોને નામાંકન ભરતા રોકવા માટે હુમલા, ધાકધમકી અને પોલીસ મશીનરીનો ઉપયોગ કરી રહ્યું હોવાના આક્ષેપો થઈ રહ્યા છે.

તાડેપલ્લી સ્થિત YSRCPના મધ્યસ્થ કાર્યાલય ખાતે પત્રકાર પરિષદને સંબોધતા જગને શાસક ગઠબંધન પર ચૂંટણીમાં હારના ડરથી અશાંતિ અને અલોકશાહી માર્ગો અપનાવવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. તેમણે આરોપ લગાવ્યો, TDP પ્રેરિત એનડીએ ગઠબંધન હુમલા, ધાકધમકી અને પોલીસ તંત્રના દુરુપયોગ દ્વારા સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીઓ માટે વિપક્ષી ઉમેદવારોને ઉમેદવારી પત્ર ભરતા રોકી રહ્યું છે.

જગને આક્ષેપ કર્યો હતો કે YSRCPના ઉમેદવારોના નામાંકન પત્રો છીનવી લેવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે પાર્ટીના કાર્યકરો અને તેમના સહયોગીઓ પર હુમલા કરવામાં આવ્યા, તેમનું અપહરણ કરવામાં આવ્યું અને તેમને ધમકાવવામાં આવ્યા. તેમણે શાસક પક્ષ પર પોલીસની કથિત જાણ હેઠળ વિપક્ષી કાર્યકરો સામે આગચંપી અને ખોટા કેસો નોંધવાનો પણ આરોપ મૂક્યો હતો.

તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે મુખ્યમંત્રી એન. ચંદ્રબાબુ નાયડુને જનતાના જનાદેશ પર ભરોસો ન હોવાથી તેઓ ચૂંટણી પ્રક્રિયાને પ્રભાવિત કરવા માટે સરકારી અધિકારીઓ, પોલીસ કર્મચારીઓ અને TDP સમર્થકોનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે.

અગાઉની સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીઓનો ઉલ્લેખ કરતા જગને કહ્યું કે જ્યારે એન. રમેશ કુમાર રાજ્ય ચૂંટણી કમિશનર હતા, જેમને તેમણે TDPના કટ્ટર સમર્થક ગણાવ્યા હતા, ત્યારે YSRCPએ 90 ટકાથી વધુ સફળતા મેળવી હતી. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે શાસક ગઠબંધન અત્યારે પણ TDP પ્રત્યે વફાદાર ચૂંટણી કમિશનર હોવા છતાં આવા જ હથકંડા અપનાવી રહ્યું છે.

જગને એવો પણ આરોપ લગાવ્યો હતો કે YSRCPના સંસદો અને પાર્ટી કાર્યકરોને કડપા, પુંગાનુર અને તિરૂપતિમાં અડચણોનો સામનો કરવો પડ્યો હતો, જ્યાં નામાંકન પત્રો કાં તો જપ્ત કરી લેવામાં આવ્યા હતા અથવા સ્વીકારવામાં આવ્યા ન હતા, વાહનો પર હુમલા કરવામાં આવ્યા હતા અને સમર્થકો સાથે મારપીટ કરવામાં આવી હતી.

પુલીવેન્દુલામાં તેમણે પોલીસ કર્મચારીઓ પર TDPની તરફેણમાં કામ કરવાનો આરોપ લગાવતા કહ્યું કે, ફોર્મ ભરવા આવેલા ઉમેદવારોને ડરાવવા માટે પોલીસે પથ્થરમારો કર્યો અને હવામાં ગોળીબાર કર્યો. તેમણે નામાંકન પ્રક્રિયા દરમિયાન થયેલા આ કથિત ગોળીબારને અભૂતપૂર્વ ગણાવ્યો હતો.

તેમણે વધુમાં આરોપ લગાવ્યો કે TDP સમર્થકોને જૂથોમાં એકઠા થવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી, જ્યારે YSRCP કાર્યકરોને નિયમો મુજબ મંજૂર થયેલા ચાર લોકો સાથે હોવા છતાં નામાંકન કેન્દ્રોમાં પ્રવેશતા રોકવામાં આવ્યા હતા.

જગને જણાવ્યું કે ઉમેદવારી નોંધાવવાના અંતિમ દિવસે પણ તિરૂપતિ, કડપા, કમલાપુરમ, રાયચોટી, પુંગાનુર, દરસી, ગુરઝાલા, દાચેપલ્લી, પીડુગુરાલ્લા, બડવેલ અને રાજમપેટ સહિત અનેક સ્થળોએ YSRCPના ઉમેદવારો નામાંકન ભરી શક્યા ન હતા.

જગને ચૂંટણી કાર્યક્રમ સમય પર સવાલ ઉઠાવતા આરોપ લગાવ્યો હતો કે અનામતની વિગતો જાહેર થયાના એક જ દિવસ પછી ચૂંટણી કાર્યક્રમની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે આનાથી વિપક્ષી પક્ષોને તૈયારી કરવા માટે ખૂબ જ ઓછો સમય મળ્યો, જ્યારે સરકાર પાસે આ માહિતી પહેલેથી જ ઉપલબ્ધ હતી.

તેમણે એવો પણ આરોપ લગાવ્યો હતો કે સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) માં 46 લાખ ખોટા (ફેક) મતદારો ઓળખાયા હોવા છતાં સરકારે સુધાર્યા વગરની મતદાર યાદી સાથે ચૂંટણી પ્રક્રિયા આગળ ધપાવવાનો નિર્ણય લીધો છે. તેમણે વધુમાં દાવો કર્યો હતો કે ડિવિઝન અને વોર્ડનું સીમાંકન (ડીલિમિટેશન) શાસક એનડીએ ગઠબંધનને ફાયદો પહોંચાડવા માટે કરવામાં આવ્યું છે.

આ સ્થિતિને ક્ષણિક ગણાવતા જગને ચેતવણી આપી હતી કે આ કથિત ગેરરીતિઓ માટે જવાબદાર લોકોને જવાબદાર ઠેરવવામાં આવશે.

તેમણે એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે YSRCPએ ફરીથી જનાદેશ માંગતા પહેલા પોતાના ઢંઢેરાના વચનો પૂરા કર્યા હતા, જ્યારે TDP તેના ચૂંટણી વચનો પાડવામાં નિષ્ફળ રહી છે. તેમણે અલોકતાંત્રિક શાસનનો વિરોધ કરનારાઓની પ્રશંસા કરી હતી. શાસક TDP તરફથી આ અંગે તાત્કાલિક કોઈ પ્રતિક્રિયા આવી ન હતી.

100 શહેરી સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થાઓની ચૂંટણી 28 ઓક્ટોબરે યોજાશે, જેના પરિણામો 30 ઓક્ટોબરે જાહેર થવાના છે. મંડલ પરિષદ પ્રાદેશિક મતવિસ્તાર (MPTC) અને જિલ્લા પરિષદ પ્રાદેશિક મતવિસ્તાર (ZPTC) ની ચૂંટણી 3 નવેમ્બરે યોજાશે અને મતગણતરી 5 નવેમ્બરે થશે. ગ્રામ પંચાયતની ચૂંટણીઓ 26 નવેમ્બર, 29 નવેમ્બર અને 2 ડિસેમ્બરે એમ ત્રણ તબક્કામાં યોજાશે. દરેક તબક્કાના પરિણામો તે જ દિવસે જાહેર કરવામાં આવશે.