ભારતની પ્રથમ ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ માસ-માર્કેટ કાર ખૂબ મોટા દાવાઓ સાથે લોન્ચ કરવામાં આવી હતી, પરંતુ પ્રારંભિક ડેટાએ ઘણા પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે. લોન્ચ થયાના લગભગ 3 અઠવાડિયા પછી, મારુતિ Wagon R બાયોફ્લેક્સના ફક્ત 3 યુનિટ જ નોંધાયા છે. પ્રથમ નજરમાં, આ ફ્લોપ લાગે છે, પરંતુ વાસ્તવિક વાર્તા વેચાણના આંકડાઓથી ઘણી આગળ છે. સવાલ કાર વિશે નથી, પરંતુ તેની સિસ્ટમ વિશે છે, જ્યાં દેશભરમાં ફક્ત થોડા પેટ્રોલ પંપ જ E85 ઇંધણ આપે છે. તો, શું ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ ટેકનોલોજી સમય પહેલા આવી ગઈ છે, કે ભારતનું ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર તેના માટે તૈયાર નથી? આ વાર્તામાં આ જ સૌથી મોટો સવાલ છે.
મારુતિ સુઝુકીએ 4 જૂને ખૂબ જ ધામધૂમથી Wagon R બાયોફ્લેક્સ લોન્ચ કર્યું હતું, જ્યારે ડિલિવરી 17 જૂને શરૂ થઈ હતી. આ દેશની પ્રથમ માસ-માર્કેટ પેસેન્જર કાર છે, જે E20 થી E100 સુધીના પેટ્રોલ-ઇથેનોલ મિશ્રણો પર ચાલી શકે છે. કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રી નીતિન ગડકરીએ કારનું અનાવરણ કર્યું હતું.
વર્તમાન નિયમો હેઠળ, મારુતિ Wagon Rના આ ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વર્ઝનને E85 ઇંધણ માટે સમકક્ષ બનાવવામાં આવ્યું છે. તેની કિંમત રૂ. 7.24 લાખ (એક્સ-શોરૂમ) છે, જે ટોચના પેટ્રોલ વેરિઅન્ટ કરતાં આશરે રૂ. 74,000 વધુ છે. વાહન ડેટા અનુસાર, 29 જૂન સુધીમાં આ કારના ફક્ત 3 યુનિટ જ રજીસ્ટર થયા હતા.
મારુતિ Wagon R હંમેશા ભારતીય બજારમાં લોકપ્રિય રહી છે. તે સૌપ્રથમ 1999માં રજૂ કરવામાં આવી હતી. લગભગ 27 વર્ષથી, તે બજારમાં ઘણું સારું પ્રદર્શન કરી રહી છે. અત્યાર સુધીમાં 34 લાખથી વધુ યુનિટ વેચાયા છે. પરિણામે, આ ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વર્ઝન માટે ઘણી આશાઓ છે. ઓછા વેચાણનું સૌથી મોટું કારણ E85 ઇંધણની મર્યાદિત ઉપલબ્ધતા હોવાનું માનવામાં આવે છે. હાલમાં, સમગ્ર ભારતમાં ફક્ત 48 પેટ્રોલ પંપ છે જે E85 ઇંધણ ઓફર કરે છે. આમાંથી મોટાભાગના દિલ્હી-NCR અને મુંબઈની આસપાસ સ્થિત છે. તેથી, અન્ય રાજ્યોના ગ્રાહકો માટે આ કાર ખરીદવી એટલી અસરકારક નથી.
કાગળ પર, E85 ઇંધણ ખૂબ જ આશાસ્પદ લાગે છે. દિલ્હીમાં તેની કિંમત રૂ. 81.12 પ્રતિ લિટર છે, જે નિયમિત E20 પેટ્રોલ (રૂ. 102.12) કરતા લગભગ રૂ. 20 સસ્તી છે. ભલે ઇંધણ સસ્તું છે, પરંતુ, તેમાં વધારેલા ઇથેનોલનું પ્રમાણ તેના પ્રદર્શનને અસર કરે છે. ઇથેનોલમાં પેટ્રોલ કરતા ઓછી ઉર્જા હોવાથી, વધુ ઇથેનોલ સામગ્રીવાળા ઇંધણ પર ચાલતા વાહનો ઓછી માઇલેજ આપે છે.
જોકે, મારુતિ સુઝુકીએ E85 ઇંધણ પર Wagon R બાયોફ્લેક્સના માઇલેજ અંગે કોઈ માહિતી શેર કરી નથી. આનાથી ગ્રાહકોમાં વાસ્તવિક ચાલી રહેલ ખર્ચ વિશે પ્રશ્નો ઉભા થાય છે. Wagon R હંમેશા મધ્યમ વર્ગના પરિવારોનું પ્રિય રહ્યું છે. તેનું નિયમિત પેટ્રોલ મોડેલ 24 Km/L માઇલેજનો દાવો કરે છે, અને તેનું CNG વેરિઅન્ટ 34 Km/Kg માઇલેજનો દાવો કરે છે. તેથી, ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વેરિઅન્ટના માઇલેજને જાહેર ન કરવું તેના ઓછા વેચાણનું મુખ્ય કારણ છે.
ભારતમાં ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ સફર ખૂબ વહેલા શરૂ થઈ ચુકી છે. 2019ની શરૂઆતમાં, TVS મોટર્સે તેના લોકપ્રિય અપાચેનું ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વર્ઝન લોન્ચ કર્યું હતું, જે ખાસ કરીને 100 ટકા ઇથેનોલ મિશ્રિત ઇંધણ માટે રચાયેલ છે. જોકે, વ્યાપક E100 ફ્યુઅલ નેટવર્કના અભાવે, TVSનો પ્રોજેક્ટ લગભગ નિષ્ફળ ગયો હતો.
બીજી બાજુ, હોન્ડાએ ઓક્ટોબર 2024માં તેની CB 300 F ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ બાઇક લોન્ચ કરી હતી. આ મોડેલના માંડ 30 યુનિટ વેચાયા હતા. આ ઉપરાંત, સુઝુકીએ 2025ની શરૂઆતમાં ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ સ્વરૂપમાં Gixxer SF લોન્ચ કર્યું હતું, પરંતુ હજુ સુધી એક પણ યુનિટ વેચાયું નથી.
હવે, હીરો મોટોકોર્પે પણ મોટી તૈયારી કરી લીધી છે. કંપનીએ તેની બે બાઇક, હીરો સ્પ્લેન્ડર અને હીરો HF ડિલક્સના ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ મોડેલ રજૂ કર્યા છે. કંપનીએ તેમની કિંમતો પણ જાહેર કરી દીધી છે, જેની કિંમત અનુક્રમે રૂ. 82,710 અને રૂ. 72,792 છે. નવી ટેકનોલોજીને ટેકો આપવા માટે કંપનીએ ECU અને ફ્યુઅલ સિસ્ટમમાં પણ ફેરફાર કર્યા છે. એવી અપેક્ષા છે કે, આ બે બાઇક તેમની બજાર સફળતા દર્શાવી શકશે, અને ડિલિવરી ટૂંક સમયમાં શરૂ થઈ શકે છે.
ભારત સરકાર ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ ટેકનોલોજીને પ્રોત્સાહન આપીને ક્રૂડ ઓઇલની આયાત ઘટાડવા, ખેડૂતોની આવક વધારવા અને પ્રદૂષણ ઘટાડવાનો હેતુ ધરાવે છે. દેશભરમાં E20 પેટ્રોલની ઉપલબ્ધતા પછી, આગળનું પગલું E85 અને ઉચ્ચ ઇથેનોલ મિશ્રણોવાળા વાહનોને પ્રોત્સાહન આપવાનું છે. પરંતુ નિષ્ણાતો માને છે કે, વાહનો બજારમાં પ્રવેશતા પહેલા, ગ્રાઉન્ડ-લેવલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર તૈયાર રાખવું અને લોકોના મનમાં ઉઠી રહેલા સવાલોના જવાબ આપવા ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
હાલનું E20 ઇંધણ પહેલેથી જ ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે. ઉદ્યોગ નિષ્ણાતો અને તેલ કંપનીના અધિકારીઓએ પણ જણાવ્યું છે કે, પેટ્રોલમાં ઇથેનોલનું પ્રમાણ વધવાથી ઇંધણ માઇલેજમાં ઘટાડો થશે. તેથી, આ નવા ઇંધણ માટે કાર ખરીદદારોને મનાવવા ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
3.jpg)
