ભારત સરકારે મુકેશ અંબાણીની આગેવાની હેઠળની રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ અને BP પાસેથી 30 અબજ ડૉલર (આશરે 2.6 લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુ)નું વળતર માંગ્યું છે. કેન્દ્ર સરકારનો આરોપ છે કે, આ કંપનીઓએ કૃષ્ણા ગોદાવરી બેસિનમાં ઓફશોર ફિલ્ડમાંથી કહ્યા મુજબ ગેસનું ઉત્પાદન કર્યું નથી.
કૃષ્ણા ગોદાવરી બેસિનમાં સેક્ટરોમાંથી ઉત્પાદિત ગેસના જથ્થા અંગેનો આ દાવો ભારત સરકાર દ્વારા કોઈપણ કોર્પોરેશન સામે દાખલ કરાયેલો સૌથી મોટો દાવો માનવામાં આવે છે. આ સાથે એવું પણ બહાર આવ્યું છે કે, ગેરવહીવટને કારણે સેક્ટર D1 અને D3માં નોંધપાત્ર ભંડાર સંપૂર્ણપણે નાશ પામ્યા હતા. અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે, ટ્રિબ્યુનલ 2016થી આ વિવાદની સુનાવણી કરી રહ્યું છે.
એક સમાચાર એજન્સી પાસેથી મળતા અહેવાલ મુજબ, આ બાબતથી પરિચિત લોકોનો ઉલ્લેખ કરીને જણાવાયું છે કે, વિવાદમાં અંતિમ દલીલો 7 નવેમ્બરના રોજ પૂર્ણ થઈ હતી, અને 2026ના મધ્ય સુધીમાં નિર્ણય આવવાની અપેક્ષા છે. જો કે, કેટલાક નિષ્ણાતો એમ પણ કહી રહ્યા છે કે, આ નિર્ણયને ભારતીય અદાલતોમાં પડકારવામાં આવી શકે છે.
આ વિવાદની આસપાસના પ્રોજેક્ટની ચર્ચા કરવી પણ મહત્વપૂર્ણ છે. અહીં તમને બતાવી દઈએ કે, ભારતના પ્રથમ મુખ્ય ઊંડા પાણીના ગેસ પ્રોજેક્ટ તરીકે શરૂ કરાયેલા, D-1 અને D-3 ક્ષેત્રો શરૂઆતમાં દેશની ઉર્જા સ્વનિર્ભરતાને વેગ આપશે તેવી અપેક્ષા હતી. જોકે, આ પ્રોજેક્ટમાં પાણીના લીકેજથી લઈને જળાશયના દબાણ અને ખર્ચ-વસૂલીના મુદ્દાઓ સહિત અનેક ગંભીર ઉત્પાદન-સંબંધિત સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.
અહેવાલ મુજબ, 2012માં, તેલ મંત્રાલયે સંસદને જાણ કરી હતી કે, D6 ગેસ બ્લોક પર કામ શરૂ કરતા પહેલા, રિલાયન્સે D-1 અને D-3 ક્ષેત્રોમાંથી ઉત્પાદનક્ષમ ભંડારનો અંદાજ 10.3 ટ્રિલિયન ક્યુબિક ફૂટ (TCF) રાખ્યો હતો, જેને પાછળથી સુધારીને 3.1 TCF કરવામાં આવ્યો હતો.
અહેવાલ મુજબ, આ બાબતથી પરિચિત બે સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે, સરકારનો દાવો છે કે રિલાયન્સ અને BPએ જે ગેસનું ઉત્પાદન કરી શકાતું નથી તેના મૂલ્ય જેટલું વળતર ચૂકવવું જોઈએ. જોકે, રિલાયન્સ અને BP બંનેએ સરકારના દાવાને નકારી કાઢ્યો છે અને કહ્યું છે કે તેમને કોઈ પણ પ્રકારનું વળતર ચૂકવવાની જરૂર નથી.
રિલાયન્સના પ્રવક્તાએ આ બાબતે ટિપ્પણી કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો, એમ કહીને કે મધ્યસ્થી ગુપ્ત છે. અહીં તમને જણાવી દઈએ કે 2011માં, RILએ D-6 બ્લોક અને અન્ય કોન્ટ્રાક્ટમાં તેનો 30 ટકા હિસ્સો BPને 7.2 બિલિયન ડૉલરમાં વેચી દીધો હતો.
