કેરળનું નામ બદલીને કેરળમ કરવાના કેન્દ્ર સરકારના નિર્ણય પછી, દિલ્હીનું નામ બદલીને ઇન્દ્રપ્રસ્થ કરવાની માંગે ફરી એકવાર જોર પકડ્યું છે.
દિલ્હીના ચાંદની ચોકથી BJPના સાંસદ અને કોન્ફેડરેશન ઓફ ઓલ ઇન્ડિયા ટ્રેડર્સ (CAIT)ના રાષ્ટ્રીય મહાસચિવ પ્રવીણ ખંડેલવાલે કેન્દ્ર સરકારને રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હીનું નામ બદલીને ઇન્દ્રપ્રસ્થ કરવાનું વિચારવા વિનંતી કરી છે. તેમનું કહેવું છે કે, આવા પગલાથી ભારતની રાજધાનીની ઐતિહાસિક અને સભ્યતાપૂર્ણ ઓળખ પુનઃસ્થાપિત થશે.
તેમણે એવું પણ સૂચન કર્યું કે, દિલ્હીની પ્રાચીન સાંસ્કૃતિક અને ઐતિહાસિક ઓળખને પુનર્જીવિત કરવા માટે દિલ્હીમાં યોગ્ય સ્થાન પર, સંભવતઃ જુના કિલ્લામાં પાંડવોની મૂર્તિઓ સ્થાપિત કરવામાં આવે.
એક અલગ પત્રમાં, ખંડેલવાલે દિલ્હીના CM રેખા ગુપ્તાને પણ દિલ્હીનું નામ બદલીને 'ઇન્દ્રપ્રસ્થ' રાખવા માટે દિલ્હી વિધાનસભામાં ઠરાવ પસાર કરવા વિનંતી કરી છે.
કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહને લખેલા પત્રમાં, ખંડેલવાલે જણાવ્યું હતું કે, ભારત વિશ્વની સૌથી જૂની સંસ્કૃતિઓમાંની એક છે, અને તેની રાષ્ટ્રીય રાજધાનીનું નામ તેના ઊંડા ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક મૂલ્યોને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
તેમણે જણાવ્યું હતું કે, ઐતિહાસિક સાહિત્ય, પુરાતત્વીય પુરાવા અને લાંબા સમયથી ચાલતી સભ્યતા પરંપરાઓ સ્થાપિત કરે છે કે, વર્તમાન દિલ્હી પ્રાચીન ઇન્દ્રપ્રસ્થનું સ્થળ છે, જે પાંડવો દ્વારા સ્થાપિત ભવ્ય રાજધાની છે, જેમ કે મહાકાવ્ય મહાભારતમાં વર્ણવવામાં આવ્યું છે.
મહાભારતમાં ઇન્દ્રપ્રસ્થને યમુના નદીના કિનારે સ્થિત એક સમૃદ્ધ અને ભવ્ય શહેર તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યું છે, જે હાલના દિલ્હીના ભૌગોલિક લેઆઉટ સાથે નજીકથી મેળ ખાય છે.
તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, જુના કિલ્લા ખાતે ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ દ્વારા કરવામાં આવેલા ખોદકામમાં લગભગ 1000 BCEના પ્રાચીન વસાહતોના પુરાવા મળી આવ્યા છે, જેમાં પેઇન્ટેડ ગ્રે વેર સંસ્કૃતિના અવશેષોનો સમાવેશ થાય છે, જે મહાભારત કાળ સાથે સંકળાયેલા છે. તેમના મતે, આ શોધો એ ઐતિહાસિક માન્યતાને મજબૂત બનાવે છે કે પ્રાચીન ઇન્દ્રપ્રસ્થ આજે દિલ્હી જેવા જ સ્થાને સ્થિત હતું.
ખંડેલવાલે જણાવ્યું હતું કે, 'દિલ્હી' નામનો ઉપયોગ મધ્યયુગીન સમયગાળાના અંતમાં થયો હતો, જેને ઇતિહાસકારો ઢીલ્લિકા અથવા દેહલી જેવા નામો સાથે જોડે છે. જો કે, તે તેની મૂળ અને પ્રાચીન સભ્યતા ઓળખનું પ્રતિનિધિત્વ કરતું નથી.
તેમણે જણાવ્યું હતું કે, ઇન્દ્રપ્રસ્થ રાજધાનીની મૂળ સભ્યતા ઓળખનું પ્રતીક છે, જ્યારે દિલ્હી ઇતિહાસના પછીના તબક્કાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. રાજધાની ઇન્દ્રપ્રસ્થનું નામ બદલવાથી ભારતના પ્રાચીન વારસા સાથેના જોડાણને પુનઃસ્થાપિત કરવામાં આવશે અને ભારતની સાંસ્કૃતિક સાતત્ય મજબૂત થશે.
ખંડેલવાલે એમ પણ કહ્યું હતું કે, ભારતના ઘણા શહેરોના ઐતિહાસિક નામો પુનઃસ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે, જેમાં મુંબઈ, કોલકાતા, ચેન્નાઈ અને પ્રયાગરાજ મુખ્ય ઉદાહરણો છે.
દિલ્હીમાં ઘણી અગ્રણી સંસ્થાઓ અને સ્થળોએ ઇન્દ્રપ્રસ્થ નામનો ઉપયોગ પહેલાથી જ થાય છે, જે દર્શાવે છે કે આ ઐતિહાસિક નામને સમાજમાં કુદરતી સ્વીકૃતિ છે.
તેમણે ગૃહમંત્રી અમિત શાહને ઇતિહાસકારો, પુરાતત્વવિદો અને અન્ય નિષ્ણાતો સાથે પરામર્શ કરીને આ દરખાસ્ત પર ઔપચારિક પ્રક્રિયા શરૂ કરવા વિનંતી કરી.
