ભારતમાં LPG ગેસ સિલિન્ડરના ભાવ ફરી એકવાર વધ્યા છે; આ વખતે, ઘરેલુ સિલિન્ડર પર આ વધારાનો થયો છે, તેલ કંપનીઓએ એક જ ઝટકામાં ₹29નો વધારો કર્યો છે. આ પહેલા, કોમર્શિયલ LPG સિલિન્ડરના ભાવમાં સતત વધારો કરવામાં આવ્યો હતો. આ તાજેતરના વધારા બાદ દિલ્હીમાં 14 કિલોના ગેસ સિલિન્ડરનો ભાવ ₹913 થી વધીને ₹942 થઇ ગયો છે. સરકારે આ LPG ભાવ વધારા અંગે એક નિવેદન જાહેર કર્યું છે, જેમાં વધારા પાછળના કારણો જણાવવામાં આવ્યા છે.
મધ્ય-પૂર્વમાં તણાવને કારણે તેલ અને ગેસની અછત વચ્ચે, જ્યાં છેલ્લા કેટલાક મહિનામાં 19 કિલોના કોમર્શિયલ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવમાં વારંવાર વધારો થયો હતો, તો ઘરેલુ LPG સિલિન્ડરના ભાવ હવે ત્રણ મહિનામાં બીજી વખત વધારવામાં આવ્યા છે. પશ્ચિમ એશિયામાં સંઘર્ષને કારણે વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠામાં વિક્ષેપ અને આંતરરાષ્ટ્રીય ઇંધણના ભાવમાં વધારાને કારણે, 7 માર્ચે પ્રતિ સિલિન્ડર ₹60નો વધારો કરવામાં આવ્યો હતો.
સરકારે LPG ભાવ વધારા અંગે એક નિવેદન બહાર પાડ્યું છે, જેમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે ભારતીય ઘરો માટે રસોઈ ગેસના ભાવ વિશ્વમાં સૌથી ઓછા છે. ન માત્ર ભારતમાં સિલિન્ડરના ભાવ કોઈપણ પડોશી દેશ કરતા ઓછા છે, જ્યારે અમેરિકા, ઓસ્ટ્રેલિયા અને કેનેડા જેવા વિકસિત દેશોની તુલનામાં LPG સિલિન્ડર પણ ખૂબ ઓછા દરે મળી રહ્યા છે.
ઘણા વર્ષોથી ભારતીય ગ્રાહકોને આંતરરાષ્ટ્રીય બજાર દર કરતા ઘણા ઓછા ભાવે LPG મળી છે, અને ભારતીય પરિવારો અત્યારે પાકિસ્તાન, નેપાળ, બાંગ્લાદેશ અને શ્રીલંકાના ઘરો કરતા ઓછો ભાવ ચૂકવી રહ્યા છે.
સરકારે જણાવ્યું કે એક સિલિન્ડરના પુરવઠાનો ખર્ચ ₹1,600ને વટાવી ગયો છે, જેના પરિણામે દરેક ઘરેલુ સિલિન્ડર પર આશરે ₹700નું નુકસાન (અંડર-રિકવરી) થઇ રહ્યું છે. ફેબ્રુઆરી અને જૂન 2026ની વચ્ચે, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં સમસ્યાઓના કારણે ગલ્ફ દેશોમાંથી સપ્લાય ઓછી થઇ ગઇ, જેને કારણે LPG માટે સાઉદી CP (કોન્ટ્રાક્ટ પ્રાઇસ) બેન્ચમાર્કમાં આશરે 46%નો વધારો થયો. આનાથી 14.2 કિલોગ્રામ સિલિન્ડર માટે સપ્લાય ખર્ચમાં ખૂબ વધારો થયો, જેના પરિણામે ગ્રાહકો માટે છૂટક કિંમત ₹942 પ્રતિ સિલિન્ડર કરી દેવામાં આવી.
નોંધનીય છે કે અંડર-રિકવરી, સબસિડીથી અલગ છે; તે આંતરરાષ્ટ્રીય ખર્ચ અને નિશ્ચિત છૂટક કિંમત વચ્ચેનો તફાવત છે. ઘરેલુ LPG માટે, આ અંદાજિત આંકડો ગયા વર્ષે લગભગ ₹60,000 કરોડ સુધી પહોંચી ગઇ છે, જે પાછલા વર્ષમાં ₹41,338 કરોડ હતો.
સરકારી નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ભારત એવા થોડા દેશોમાંનો એક રહ્યો જેણે અમેરિકા-ઈરાન મડાગાંઠ વચ્ચે માર્ગ બંધ હોવા છતા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા ઊર્જા કાર્ગોની અવરજવર જાળવી રાખી હતી અને દેશમાં કોઈપણ પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનની અછત ન થઇ.
