મધ્યપ્રદેશની રાજધાની ભોપાલમાં અમલદારો દ્વારા સત્તાનો કથિત દુરુપયોગ કરી મિલકત બનાવવાના એક મોટા કિસ્સાએ ચકચાર મચાવી છે. વર્ષ 2022 માં દેશભરના લગભગ 50 જેટલા IAS અને IPS અધિકારીઓએ ભોપાલના બહારના વિસ્તારમાં એક જ દિવસે પાંચ એકર જમીન ખરીદી હતી. નવાઈની વાત એ છે કે, આ ખરીદીના બે વર્ષથી પણ ઓછા સમયમાં સરકારી બાયપાસ પ્રોજેક્ટ અને જમીન વપરાશમાં ફેરફાર (NA) ને કારણે આ જમીનનું બજાર મૂલ્ય 5.5 કરોડ રૂપિયાથી વધીને 60 કરોડ રૂપિયાને પાર કરી ગયું છે.
દૈનિક ભાસ્કરના અહેવાલ અને IAS અધિકારીઓ દ્વારા ફાઈલ કરવામાં આવેલ ઇમ્યુવેબલ પ્રોપર્ટી રિટર્ન્સ (IPR) મુજબ, આ રોકાણ ભોપાલના કોલાર વિસ્તાર નજીક આવેલા ગુરાડી ઘાટ ગામમાં કરવામાં આવ્યું હતું.
બાયપાસ પ્રોજેક્ટ અને કિંમતમાં વિસ્ફોટક ઉછાળો
જમીન ખરીદ્યાના માત્ર 16 મહિના પછી, ઓગસ્ટ 2023માં મધ્યપ્રદેશ કેબિનેટે ₹3,200 કરોડના વેસ્ટર્ન બાયપાસ પ્રોજેક્ટને મંજૂરી આપી હતી. આ પ્રસ્તાવિત બાયપાસ અધિકારીઓની જમીનથી માત્ર 500 મીટર દૂરથી પસાર થાય છે. બાયપાસને મંજૂરી મળ્યાના 10 મહિનાની અંદર જ આ ખેતીની જમીનને રહેણાંક (Residential) વિસ્તારમાં ફેરવી દેવામાં આવી હતી.
દિલ્હી સ્થિત ઈકોનોમિક્સના આસિસ્ટન્ટ પ્રોફેસર મનીષા કાદ્યાને આ ઘટનાને 'સત્તા અને પદનો ક્લાસિક દુરુપયોગ' ગણાવ્યો છે. તેમણે X (ટ્વિટર) પર પોસ્ટ કરતા લખ્યું કે રાજકારણીઓએ દર પાંચ વર્ષે ચૂંટણીનો સામનો કરવો પડે છે, પરંતુ અમલદારો આજીવન સત્તા ભોગવે છે અને તેમની કોઈ જવાબદારી નથી. દેશસેવા માટે સિવિલ સર્વિસમાં જોડાવા જેવી વાતો સૌથી મોટું સ્કેમ છે. તેઓ દેશની નહીં પણ પોતાની સેવા કરે છે.
અહેવાલ મુજબ, આ જમીન રજીસ્ટ્રેશનમાં રોકાણને સમાન વિચારધારા ધરાવતા અધિકારીઓ (Like-minded officers) દ્વારા હસ્તગત કરેલી સંપત્તિ તરીકે દર્શાવવામાં આવી છે. અત્યાર સુધી આ સાઇટ પર કોઈ હાઉસિંગ સોસાયટી વિકસાવવામાં આવી નથી, તેમ છતાં તેને રહેણાંકમાં ફેરવી દેવામાં આવી છે. સામાન્ય રીતે સોસાયટી રજીસ્ટર થયા પછી જ જમીન ટ્રાન્સફર થતી હોય છે, પરંતુ અહીં કાયદાકીય પ્રક્રિયા અને પ્રોજેક્ટના ટાઇમિંગને લઈને ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. આ કિસ્સો ફરી એકવાર અમલદારશાહીમાં ઇનસાઇડર ટ્રેડિંગ અને સરકારી પ્રોજેક્ટ્સની માહિતીનો અંગત લાભ માટે ઉપયોગ થતો હોવાની ચર્ચાને વેગ આપી રહ્યો છે.
