(ઉત્કર્ષ પટેલ)
ગુજરાતની પવિત્ર ભૂમિ પર સ્થિત સોમનાથ મંદિર માત્ર એક ધાર્મિક સ્થળ નથી પરંતુ તે આપણી સનાતન સંસ્કૃતિનું અમર આસ્થા કેન્દ્ર છે. આ મંદિરની કથા વીરતા, ત્યાગ અને અડગ વિશ્વાસની છે જે સદીઓથી આપણા હૃદયમાં ગર્વની લાગણી સાથે વસે છે. આજે જ્યારે આપણે સોમનાથ પર થયેલા પ્રથમ આક્રમણના એક હજાર વર્ષ પૂર્ણ થવાના અવસર પર 'સોમનાથ સ્વાભિમાન પર્વ' મનાવી રહ્યા છીએ ત્યારે આ ગર્વાનુભવ વધુ ગાઢ બને છે. આ પર્વ જે 9 જાન્યુઆરીથી 11 જાન્યુઆરી સુધી ચાલશે આપણને યાદ અપાવે છે કે આપણો વારસો કેટલો ગર્વાનુભવ આપનારો છે.
સોમનાથની ઇતિહાસિક કથા 1026માં શરૂ થાય છે જ્યારે મહમૂદ ગઝનવીએ તેના પર આક્રમણ કર્યું હતું. તે વખતે મંદિરમાં અપાર સંપત્તિ હતી અને આસ્થાનું કેન્દ્ર હતું પરંતુ આક્રમણકારીઓએ તેને વિનાશ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો. તેમ છતાં ભારતીય આસ્થા ક્યારેય ડગમગી નહીં. સદીઓમાં અનેક આક્રમણો થયા અલાઉદ્દીન ખિલજી, મુઝફ્ફર શાહ અને ઔરંગઝેબ જેવા શાસકોએ તેને તોડવાના પ્રયત્નો કર્યા પરંતુ દરેક વખતે ભારતીય સનાતનીઓએ તેને પુનઃનિર્માણ કરીને પોતાની સંસ્કૃતિની રક્ષા કરી. આ મંદિર પાંચ વખત તૂટ્યું અને છ વખત બન્યું જે આપણા પૂર્વજોની ઇચ્છાશક્તિનું પ્રમાણ છે.
આજે સ્વતંત્ર ભારતમાં સોમનાથ મંદિરનું પુનઃનિર્માણ 1951માં પૂર્ણ થયું જેમાં સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ અને કે.એમ. મુન્શી જેવા મહાનુભાવોનું યોગદાન સોમનાથની અમરગાથા માં લખાયું છે. આ મંદિર આજે પણ અડગ ઊભું છે જ્યાં લાખો શ્રદ્ધાળુઓ આવીને મહાદેવના આશીર્વાદ લેતા હોય છે. તેની વાસ્તુકલા જેમાં ચાલુક્ય શૈલીની ભવ્યતા છે આપણને પ્રાચીન ભારતીય કળાની ઓળખ કરાવે છે. સમુદ્રના કિનારે આવેલું આ મંદિર પ્રકૃતિ અને આધ્યાત્મિકતાનું અનોખું મિશ્રણ છે જે આપણા હૃદયમાં ભક્તિ, શાંતિ અને ગર્વને જાળવે છે.
'સોમનાથ સ્વાભિમાન પર્વ'નું આયોજન દેશના PM નરેન્દ્ર મોદીજીના માર્ગદર્શન હેઠળ થઈ રહ્યું છે. આ પર્વ માત્ર ઉજવણી નથી પરંતુ એક સંકલ્પ છે આપણી વિરાસતને આગામી પેઢીઓ સુધી પહોંચાડવાનો. આમાં સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો, વ્યાખ્યાનો અને પ્રદર્શનો દ્વારા ઇતિહાસની વાતો કરવામાં આવશે. તે આપણને યાદ અપાવે છે કે આક્રમણકારીઓ સમયની ધૂળમાં વિલીન થઈ ગયા પરંતુ સોમનાથ આજે પણ અડગ છે. આ પર્વ આપણા રાષ્ટ્રીય એકતાનું પ્રતીક છે જેમાં ગુજરાતી તરીકે આપણે વિશેષ ગર્વ અનુભવીએ છીએ.
આજે જ્યારે વિશ્વ આપણી સંસ્કૃતિ તરફ આકર્ષિત થઈ રહ્યું છે ત્યારે સોમનાથ જેવા સનાતન ધર્મના કેન્દ્ર આપણને અનોખી ઓળખ આપે છે. આવો આપણે સૌ આ પર્વમાં જોડાઈએ, આપણા વારસા પર ગર્વ કરીએ અને એક થઈને રાષ્ટ્રના ઉત્થાનમાં યોગદાન આપી રાષ્ટ્ર અને ધર્મ પ્રત્યે જાગૃતિ દાખવી યુવા પેઢીને પ્રેરણા આપીએ.
(લેખક એક પ્રતિષ્ઠિત ઉદ્યોગપતિ, સમાજસેવક અને khabarchhe.comના સંસ્થાપક છે.)
