બજેટમાં કોને શું મળ્યું, જાણી લો તમામ માહિતી

કેન્દ્રિય નાણાંમંત્રી નિર્મલા સીતારમણે આજે દેશનું કેન્દ્રિય બજેટ 2026-27 લોકસભામાં રજૂ કર્યું. આ તેમનું નવમું બજેટ હતું અને વિશેષ વાત એ રહી કે પ્રથમ વખત રવિવારે બજેટ રજૂ થયું. આ બજેટમાં આર્થિક વિકાસ, આત્મનિર્ભર ભારત, સમાવેશિતા, નાણાકીય શિસ્ત અને દીર્ઘકાળીન સ્થિરતા પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.

બજેટની મુખ્ય હાઇલાઇટ્સ...

1. આર્થિક સ્થિતિ અને રાજકોષીય લક્ષ્યાંકો

સરકારે આર્થિક શિસ્ત અને સ્થિરતા જાળવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે:

રાજકોષીય ખાધ (Fiscal Deficit): નાણાકીય વર્ષ 2026-27 માટે જીડીપીના 4.4% અને 2027 માટે 4.3% રહેવાનો અંદાજ છે.

દેવું-જીડીપી ગુણોત્તર: આ ગુણોત્તર 55.6% રહેવાનો અંદાજ છે.

જાહેર મૂડી ખર્ચ (Public Capex): તેને વધારીને 12.2 લાખ કરોડ રૂપિયા કરવાનો પ્રસ્તાવ છે.

વિકાસ દર: આર્થિક સુધારાને કારણે દેશ આશરે 7% નો ઉચ્ચ વિકાસ દર હાંસલ કરી રહ્યો છે.

https://twitter.com/ANI/status/2017862951785668884

2. કરવેરા સુધારા અને રાહતો (Tax Reforms)

નાના કરદાતાઓ અને પ્રવાસીઓ માટે મહત્વના ફેરફારો સૂચવવામાં આવ્યા છે:

TCS દરમાં ઘટાડો: વિદેશ પ્રવાસ અને શિક્ષણ-તબીબી હેતુ માટે લિબરલાઈઝ્ડ રેમિટન્સ સ્કીમ (LRS) હેઠળ TCS દર 5% થી ઘટાડીને 2% કરવામાં આવ્યો છે.

ITR ફાઇલિંગ: રિટર્ન સુધારવાની અવધિ 31 ડિસેમ્બરથી વધારીને 31 માર્ચ કરવામાં આવી છે.

સમયમર્યાદા: ITR 1 અને 2 માટે 31 જુલાઈ, જ્યારે નોન-ઓડિટ વ્યવસાયો માટે 31 ઓગસ્ટની સમયમર્યાદા નક્કી કરાઈ છે.

નાના કરદાતાઓ: ઓછી અથવા શૂન્ય કપાત માટે સ્વચાલિત પ્રક્રિયા શરૂ કરાશે, જેથી અધિકારીઓ પાસે જવાની જરૂર રહેશે નહીં.

3. ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને કનેક્ટિવિટી

પરિવહન અને ઉદ્યોગોને વેગ આપવા માટે મોટી જાહેરાતો:

હાઈ-સ્પીડ રેલ કોરિડોર: દેશમાં 7 નવા રૂટ વિકસાવવામાં આવશે (દા.ત., મુંબઈ-પુણે, પુણે-હૈદરાબાદ, દિલ્હી-વારાણસી વગેરે).

ડેડિકેટેડ ફ્રેટ કોરિડોર: પૂર્વમાં ડાંકુનીને પશ્ચિમમાં સુરત સાથે જોડતો નવો માલવાહક કોરિડોર બનાવવામાં આવશે.

જળમાર્ગો: આગામી 5 વર્ષમાં 20 નવા જળમાર્ગો કાર્યરત થશે, જેમાં ઓડિશાના જળમાર્ગ-5 પર વિશેષ ભાર મૂકાશે.

4. ઉદ્યોગ અને ટેકનોલોજી

બાયો-ફાર્મા શક્તિ: ભારતને વૈશ્વિક હબ બનાવવા માટે 10,000 કરોડ રૂપિયાની ફાળવણી.

સેમિકન્ડક્ટર મિશન 2.0: ટેકનોલોજી અને કુશળ માનવબળ માટે નવો તબક્કો શરૂ થશે.

AVGC સેક્ટર: એનિમેશન અને ગેમિંગ ક્ષેત્રે 2030 સુધીમાં 20 લાખ નોકરીઓનું લક્ષ્ય. 15,000 શાળાઓમાં લેબ સ્થાપવામાં આવશે.

MSME ફંડ: ચેમ્પિયન ઉત્પાદકો તૈયાર કરવા 10,000 કરોડ રૂપિયાનું ફંડ.

5. શિક્ષણ, આરોગ્ય અને રમતગમત

ગર્લ્સ હોસ્ટેલ: દેશના દરેક જિલ્લામાં એક ગર્લ્સ હોસ્ટેલ બનાવવામાં આવશે.

મેડિકલ ટુરિઝમ: ભારતમાં 5 પ્રાદેશિક મેડિકલ હબ સ્થાપવામાં આવશે અને જામનગરમાં WHO ગ્લોબલ ટ્રેડિશનલ મેડિસીન સેન્ટરને અપગ્રેડ કરાશે.

ખેલો ઈન્ડિયા મિશન: આગામી દાયકા માટે રમતગમતના વ્યવસ્થિત વિકાસ માટે નવું મિશન.

6. કૃષિ અને પર્યાવરણ

ભારત વિસ્તાર: કૃષિ સંસાધનો માટે બહુભાષી AI ટૂલ લોન્ચ કરાશે.

નાળિયેર અને કાજુ: ઉત્પાદકતા વધારવા માટે વિશેષ પ્રમોશનલ યોજનાઓ.

CCUS ટેકનોલોજી: કાર્બન કેપ્ચર માટે આગામી 5 વર્ષમાં 20,000 કરોડ રૂપિયાનું રોકાણ.

ઈકોલોજીકલ ટ્રેલ્સ: હિમાચલ, ઉત્તરાખંડ અને પશ્ચિમ ઘાટમાં પર્યાવરણને અનુકૂળ પ્રવાસન રૂટ વિકસાવાશે.

7. કસ્ટમ ડ્યુટીમાં ફેરફાર (Customs Duty)

લિથિયમ-આયન બેટરી: બેટરી ઉત્પાદન માટેના કેપિટલ ગુડ્સ પર કસ્ટમ ડ્યુટીમાં મુક્તિ.

પરમાણુ ઉર્જા: પરમાણુ પ્રોજેક્ટ્સ માટે આયાતી સાધનો પરની ડ્યુટી મુક્તિ 2035 સુધી લંબાવી.

સંરક્ષણ ક્ષેત્ર: વિમાનના સ્પેરપાર્ટ્સ માટેના કાચા માલ પર બેઝિક કસ્ટમ ડ્યુટી નાબૂદ.

સીફૂડ અને ફૂટવેર: નિકાસ વધારવા માટે ઇનપુટ્સની ડ્યુટી-ફ્રી આયાત મર્યાદામાં વધારો.