જ્યારે પણ આપણને પાન વિશે ખ્યાલ આવે છે, ત્યારે આપણે ઘણીવાર શેરીના ખૂણા પર અથવા મહોલ્લાના નાકે એક નાનો પાનનો ગલ્લો હોય તેવું વિચારતા હોઈએ છીએ. પરંતુ શું કોઈ કલ્પના કરી શકે છે કે, આ પરંપરાગત પાન વ્યવસાય આધુનિક કાફે બ્રાન્ડમાં કેવી રીતે પરિવર્તિત થઈ શકે છે અને 50 કરોડ રૂપિયાનું ટર્નઓવર હાંસલ કરી શકે છે? બિહારના બક્સર જિલ્લાના રહેવાસી PN ઠાકુરે આવી જ સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. તેમણે માત્ર 2 લાખ રૂપિયાના રોકાણથી પોતાનો પાન વ્યવસાય શરૂ કર્યો હતો અને આજે તેઓ 400થી વધુ આઉટલેટ્સના માલિક બની ચુક્યા છે.
PN ઠાકુર એક સામાન્ય ખેડૂત પરિવારમાંથી આવે છે. તેમનો કોઈ પારિવારિક વ્યવસાયિક પૃષ્ઠભૂમિ મજબૂત નહોતો. તેમણે પ્રખ્યાત બનારસ હિન્દુ યુનિવર્સિટીમાંથી MBA પૂર્ણ કર્યું. તે પછી, તેમણે કોર્પોરેટ ક્ષેત્રમાં સારા પગાર પર કામ પણ કર્યું. પરંતુ તેમને હંમેશા પોતાનો વ્યવસાય શરૂ કરવાનો શોખ હતો. તેઓ એક એવું અસંગઠિત ક્ષેત્ર પસંદ કરવા માંગતા હતા જેમાં કામ કરવાની પુષ્કળ તકો હોય.
કામ કરતી વખતે, PN ઠાકુરે જોયું કે ભારતમાં પાન ખૂબ જ લોકપ્રિય છે, પરંતુ તેનું બજાર વિખેરાયેલું અને અસંગઠિત હતું. લોકો સામાન્ય રીતે મહિલાઓ અથવા બાળકો સાથે પાનની દુકાનોમાં જતા ખચકાટ અનુભવતા હતા. ઠાકુરે વિચાર્યું કે આ પરંપરાગત વ્યવસાયમાં સ્વચ્છતા, ઉત્તમ પ્રસ્તુતિ, બ્રાન્ડિંગ અને પરિવાર-મૈત્રીપૂર્ણ વાતાવરણ ઉમેરવાથી ગેમ-ચેન્જર થઈ શકે છે. આ દ્રષ્ટિકોણ સાથે, તેમણે પરંપરાગત પાનની દુકાનને 'આધુનિક પાન કાફે'માં બદલવાની યોજના બનાવી.
2016માં, PN ઠાકુરે તેમની બ્રાન્ડ 'મસ્ત બનારસી પાન'ની સ્થાપના કરી. વ્યવસાય શરૂ કરવા માટે તેમની પાસે માત્ર રૂ. 2 લાખની પ્રારંભિક મૂડી હતી. તેમની પત્ની, માયા કુમારીએ આ મુશ્કેલ પ્રવાસ દરમિયાન તેમને ટેકો આપ્યો. માયાએ તેની નોકરી છોડી દીધી અને પોતાની બચત વ્યવસાયમાં રોકાણ કરી. શરૂઆતમાં, સૌથી મોટો પડકાર લોકોની ધારણાઓ બદલવાનો હતો, કારણ કે તેઓ પાનના વ્યવસાયને ખૂબ નાનો માનતા હતા.
PN ઠાકુરે તેમના કાફેને સંપૂર્ણપણે તમાકુ-મુક્ત રાખ્યો જેથી પરિવારના દરેક સભ્ય ખચકાટ વિના મુલાકાત લઈ શકે. તેમણે પરંપરાગત બનારસી પાન સાથે મેનુમાં ઘણા નવા અને નવીન સ્વાદો પણ ઉમેર્યા. ગ્રાહકોને સ્વચ્છ વાતાવરણ, સ્વચ્છ સેવા અને અનોખો અનુભવ થવા લાગ્યો, જેના કારણે તેમના આઉટલેટ પર ઝડપથી લોકોની ભીડ ઉમટી પડી.
જ્યારે એક આઉટલેટ હિટ થયું, ત્યારે PN ઠાકુરે ફ્રેન્ચાઇઝ મોડેલ દ્વારા તેમના વ્યવસાયનો વિસ્તાર કરવાનું શરૂ કર્યું. આ મોડેલે દેશભરના ઘણા યુવા ઉદ્યોગસાહસિકોને તેમની સાથે જોડાવામાં મદદ કરી છે. આજે, મસ્ત બનારસી પાન દેશના 20થી વધુ રાજ્યો અને 320 શહેરોમાં 400થી વધુ આઉટલેટ ધરાવે છે. સૌથી ખાસ વાત એ છે કે તેમણે કોઈપણ બાહ્ય ભંડોળ વિના આટલું વિશાળ સામ્રાજ્ય ઉભું કર્યું છે.
કંપનીના ડેટા અનુસાર, આજે, તેમના બધા આઉટલેટ્સ મળીને દરરોજ આશરે 100,000 (એક લાખ) પાન પીરસે છે. જે એક સમયે ફક્ત રૂ. 2 લાખના નજીવા રોકાણથી શરૂ થયું હતું, તે હવે લગભગ રૂ. 50 કરોડના વાર્ષિક ટર્નઓવર સુધી પહોંચી ગયું છે. 400 આઉટલેટ્સને વટાવી ગયા પછી, કંપની અટકવાના મૂડમાં નથી. મસ્ત બનારસી પાનનું આગામી લક્ષ્ય આગામી બે વર્ષમાં તેના નેટવર્કને 600 આઉટલેટ્સ સુધી વિસ્તૃત કરવાનું છે. PN ઠાકુરનું સ્વપ્ન બનારસી પાનને માત્ર સ્થાનિક મુખ્ય નહીં, પરંતુ ભારતના સૌથી મોટા અને સૌથી આદરણીય ગ્રાહક બ્રાન્ડ્સમાંનું એક બનાવવાનું છે.
5.jpg)
