'મારા છોકરાએ 'મુકદ્દર કા સિકંદર' બનવું જોઈએ', જસ્ટિસ ગવઈની માતા કમલાતાઈએ કહ્યું

14 મેના રોજ દેશના 52મા મુખ્ય ન્યાયાધીશ તરીકે શપથ ગ્રહણ કરનારા જસ્ટિસ B.R. ગવઈ બીજા અનુસૂચિત જાતિ અને પ્રથમ બૌદ્ધ ન્યાયાધીશ હશે. જસ્ટિસ B.R. ગવઈની માતા કમલાતાઈ અમરાવતીના કોંગ્રેસ નગર વિસ્તારમાં તેમના ઘરે તેમના સંસ્મરણો યાદ કરે છે. તેઓ મજાકમાં પૂછે છે, 'મારા છોકરાએ 'મુકદ્દર કા સિકંદર' બનવું જ જોઈએ', જસ્ટિસ ગવઈ સમક્ષ પ્રશ્ન એ છે કે શું તેઓ દિલ્હીમાં શપથ ગ્રહણ સમારોહમાં હાજરી આપશે કે નહીં.

મીડિયા સૂત્રોના અહેવાલ મુજબ, જસ્ટિસ B.R. ગવઈની માતાના હાથમાં એક જૂની ફાઇલ અને તેમના પુત્રના કેટલાક ફોટોગ્રાફ્સ છે. આ તેમના પુત્રના જન્મથી લઈને સુપ્રીમ કોર્ટના ઉચ્ચ પદ સુધી પહોંચવા સુધીની સફર છે. જસ્ટિસ ગવઈ દલિત સમુદાયના બીજા વ્યક્તિ હશે જે ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ બનશે. ભૂતપૂર્વ CJI K.G. બાલકૃષ્ણન 2007માં પ્રથમ દલિત CJI બન્યા અને ત્રણ વર્ષ સુધી સેવા આપી. જસ્ટિસ ગવઈનો છ મહિનાનો કાર્યકાળ 23 નવેમ્બરના રોજ સમાપ્ત થશે.

1950થી, સુપ્રીમ કોર્ટમાં SC અથવા ST શ્રેણીના ફક્ત સાત જ જજ રહ્યા છે. 24 નવેમ્બર, 1960ના રોજ જન્મેલા જસ્ટિસ ગવઈ ત્રણ ભાઈ-બહેનોમાં સૌથી મોટા છે. તેમના પિતા રામકૃષ્ણ સૂર્યભાન ગવઈ (1929-2015) આંબેડકરવાદી સંગઠન રિપબ્લિકન પાર્ટી ઓફ ઈન્ડિયાના સ્થાપક હતા. અમરાવતીના લોકસભા સાંસદ રામકૃષ્ણ સૂર્યભાન ગવઈએ 2006થી 2011 દરમિયાન બિહાર, સિક્કિમ અને કેરળના રાજ્યપાલ તરીકે સેવા આપી હતી. તે સમયે કોંગ્રેસની આગેવાની હેઠળની UPA કેન્દ્રમાં સત્તામાં હતી.

સામાજિક કાર્યને કારણે, જસ્ટિસ B.R. ગવઈના પિતાને લાંબા સમય સુધી દૂર રહેવું પડ્યું. તેમને ચિંતા હતી કે તેમના બાળકો રાજકારણીઓના બાળકો તરીકે ભટકી જશે. કમલાતાઈએ કામ સંભાળ્યું અને નક્કી કર્યું કે જસ્ટિસ ગવઈ તેમને ઘરના કામકાજમાં મદદ કરશે. આમાં રસોઈ બનાવવી, વાસણો ધોવા, ભોજન પીરસવું અને પછી ખેતી કરવી અને મોડી રાત્રે બોરવેલમાંથી પાણી ખેંચવું શામેલ છે. જસ્ટિસ ગવઈની માતાએ મીડિયા સૂત્રને જણાવ્યું, '1971ના બાંગ્લાદેશ યુદ્ધ દરમિયાન, અમારી આર્થિક સ્થિતિ ખરાબ હોવા છતાં, સૈનિકો ફ્રેઝરપુરા વિસ્તારમાં અમારા નાના ઘરમાં ભોજન કરતા હતા અને ભૂષણ મને ઘણા કાર્યોમાં મદદ કરતા હતા.'

ન્યાયાધીશ ગવઈએ તેમનું મોટાભાગનું બાળપણ અમરાવતીના ફ્રીઝરપુરા યહૂદી વસ્તીમાં વિતાવ્યું. અહીં તેમણે મ્યુનિસિપલ મરાઠી-માધ્યમ શાળામાં 7મા ધોરણ સુધી અભ્યાસ કર્યો. આ પછી તેમણે મુંબઈ, નાગપુર અને અમરાવતીમાં સમય વિતાવ્યો. અમરાવતીના એક ઉદ્યોગપતિ રૂપચંદ ખંડેલવાલ મ્યુનિસિપલ સ્કૂલમાં તેમના સહાધ્યાયી હતા. તેઓ કહે છે, 'તે સમયે તેમની પાસે એક નાની ઝૂંપડી હતી, જે પાછળથી ફરીથી બનાવવામાં આવી અને પરિવારે તેને વેચી દીધી. ઝૂંપડપટ્ટીમાં વિવિધ જાતિ અને ધર્મના કામદારો રહેતા હતા. અમારી શાળામાં બેન્ચ નહોતી અને અમે જમીન પર બેસતા હતા. ભૂષણ ગરીબો પ્રત્યે મદદરૂપ, નમ્ર અને દયાળુ હતા.'