ક્યારેક, એકદમ સરળ માહિતીથી પણ મોટામાં મોટો ગુનો ઉકેલાઈ જતો હોય છે. ગાઝિયાબાદમાં આ નકલી પાસપોર્ટ કેસ આવો જ એક કિસ્સો છે. એક જ સરનામે વારંવાર મોકલવામાં આવતા પાસપોર્ટ અને તેમાં પણ એક જ મોબાઇલ નંબરના ઉપયોગથી આખી સિસ્ટમની ઊંઘ ઉડી ગઈ હતી, પરંતુ જ્યારે એક પછી એક ભેદ ઉકેલાતા ગયા, ત્યારે જાણવા મળ્યું કે જે ઘરોના સરનામે 22થી વધુ પાસપોર્ટ મોકલવામાં આવ્યા હતા ત્યાં કોઈ રહેતું નહોતું, કે તે ન તો પાસપોર્ટમાં લખેલા નામો ધરાવતું કોઈ પણ વ્યક્તિ ક્યારેય ત્યાં જોવા મળ્યું હતું.
ગાઝિયાબાદ પોલીસે આ સંગઠિત રેકેટનો પર્દાફાશ કર્યો છે અને એક પોસ્ટમેન સહિત પાંચ લોકોની ધરપકડ કરી છે. આ નેટવર્કમાં કુલ 26 લોકો સંડોવાયેલા હોવાનું કહેવાય છે, જેમની સામે FIR નોંધવામાં આવી છે. તપાસ એજન્સીઓ માને છે કે, આ મામલો ફક્ત નકલી સરનામાં પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ તેના મૂળ ઘણા ઊંડા હોઈ શકે છે.
એક સમાચાર એજન્સીના જણાવ્યા અનુસાર, ગયા વર્ષે ડિસેમ્બરમાં, દિલ્હી પાસપોર્ટ ઓફિસના પ્રાદેશિક પાસપોર્ટ અધિકારીએ ગાઝિયાબાદ પોલીસને પત્ર લખ્યો ત્યારે આ સમગ્ર મામલો પ્રકાશમાં આવ્યો હતો. પત્રમાં કેટલીક અરજીઓને શંકાસ્પદ ગણાવવામાં આવી હતી, જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે, એક જ સરનામે ઘણા બધા પાસપોર્ટ મોકલવામાં આવી રહ્યા હતા. એટલું જ નહીં, આ બધી અરજીઓમાં એક જ મોબાઇલ નંબર વારંવાર દાખલ કરવામાં આવ્યો હતો. પાસપોર્ટ જેવા સંવેદનશીલ દસ્તાવેજમાં આવી સમાનતા અધિકારીઓને શંકાસ્પદ લાગવા લાગી. પ્રાદેશિક પાસપોર્ટ અધિકારીની ફરિયાદ પછી, ગાઝિયાબાદ પોલીસે આ બાબતની તપાસ શરૂ કરી. પ્રારંભિક તપાસમાં અનેક ચોંકાવનારા તથ્યો બહાર આવવા લાગ્યા.
જ્યારે પોલીસ ટીમ પાસપોર્ટમાં લખેલા સરનામાંઓ પર પહોંચી, ત્યારે તેઓ ત્યાંનું દ્રશ્ય જોઈને આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા. જે ઘરોના સરનામે પાસપોર્ટ મોકલવામાં આવ્યા હતા, ત્યાં કોઈને અરજદારોના નામની ખબર નહોતી, અને ન તો તેઓ ક્યારેય ત્યાં રહેતા હતા તે સાબિત કરવા માટે કોઈ પુરાવા હતા. ગ્રામીણ વિસ્તારના ડેપ્યુટી પોલીસ કમિશનર સુરેન્દ્ર નાથ તિવારીના જણાવ્યા અનુસાર, તપાસમાં બહાર આવ્યું કે બધા સરનામાં નકલી હતા. અરજદારો ક્યારેય તે સરનામે રહેતા નહોતા. આ જાણ થતાં, પોલીસને ખાતરી થઈ ગઈ કે આ એક સંગઠિત ગેંગનું કામ છે, જે પાસપોર્ટ જેવી મહત્વપૂર્ણ સરકારી ઓળખનો પોતાના ફાયદા માટે ઉપયોગ કરી રહી હતી.
જેમ જેમ તપાસ આગળ વધતી ગઈ, પોલીસે એક એવા માણસ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું જે આ સમગ્ર છેતરપિંડીમાં મુખ્ય કડી સાબિત થયો. તે અરુણ કુમાર હતો, જે સ્થાનિક પોસ્ટ ઓફિસમાં પોસ્ટમેન હતો. પોલીસના જણાવ્યા મુજબ, અરુણ કુમારે પોતાના પદ અને જવાબદારીઓનો દુરુપયોગ કર્યો હતો. એવો આરોપ છે કે દસ્તાવેજો નિર્ધારિત સરનામે પહોંચાડવાને બદલે, અરુણ કુમાર દરેક પાસપોર્ટ માટે 2,000 રૂપિયા વસૂલતો હતો અને સીધા ગેંગના સભ્યોને આપતો હતો. આમ, પાસપોર્ટ ડિલિવરીના અંતિમ અને સૌથી મહત્વપૂર્ણ તબક્કો પણ ગેંગના નિયંત્રણમાં આવી ગયો.
પૂછપરછ દરમિયાન, અરુણ કુમારે અનેક મહત્વપૂર્ણ ખુલાસા કર્યા. તેણે ખુલાસો કર્યો કે લગભગ પાંચ મહિના પહેલા પ્રકાશ સુબ્બા અને વિવેક નામના બે વ્યક્તિઓએ તેનો સંપર્ક કર્યો હતો. તેઓએ તેને દરેક પાસપોર્ટ માટે 2,000 રૂપિયાની ઓફર કરી હતી. એકમાત્ર શરત એ હતી કે પાસપોર્ટ આવતાની સાથે જ તે તેમને નિર્ધારિત સરનામે પહોંચાડવાને બદલે સીધા તેમને સોંપી દે. શરૂઆતમાં, અરુણ કુમારને આ કામ સરળ અને જોખમ વગરનું લાગ્યું. ધીમે ધીમે, તે આ નેટવર્કનો ભાગ બનતો ગયો. પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, આ મિલીભગતને કારણે, કોઈ પણ સમસ્યા વિના એક જ સરનામે ડઝનબંધ પાસપોર્ટ મોકલવામાં આવ્યા.
પોલીસે આ કેસમાં એક મહિલા સહિત 26 લોકો સામે FIR નોંધી છે. આમાં તે લોકોનો પણ સમાવેશ થાય છે જેમના નામે પાસપોર્ટ બનાવવામાં આવ્યા હતા અને જેમણે છેતરપિંડી કરવામાં મદદ કરી હતી. અત્યાર સુધીમાં પોસ્ટમેન અરુણ કુમાર સહિત પાંચ આરોપીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. બાકીના આરોપીઓને શોધવા માટે પોલીસ ટીમો સતત દરોડા પાડી રહી છે. અધિકારીઓનું કહેવું છે કે ઘણા આરોપીઓ શહેરની બહાર પણ હોઈ શકે છે.
કેસની ગંભીરતાને જોતાં, ગુપ્તચર એજન્સીઓ પણ સક્રિય થઈ ગઈ છે. ડેપ્યુટી કમિશનર ઓફ પોલીસ સુરેન્દ્ર નાથ તિવારીએ જણાવ્યું હતું કે, આ છેતરપિંડી કોઈ મોટા નેટવર્ક અથવા રાષ્ટ્ર વિરોધી પ્રવૃત્તિઓ સાથે જોડાયેલી છે કે કેમ તે નક્કી કરવા માટે તપાસ ચાલી રહી છે. પાસપોર્ટ એક આંતરરાષ્ટ્રીય ઓળખ કાર્ડ છે. જો તે ખોટા હાથમાં આવી જાય, તો તેનો ઉપયોગ ગેરકાયદેસર મુસાફરી, માનવ તસ્કરી, આર્થિક ગુનાઓ અથવા રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સંબંધિત બાબતો માટે પણ થઈ શકે છે. આ ચિંતાને ધ્યાનમાં રાખીને, અનેક સ્તરે તપાસ હાથ ધરવામાં આવી રહી છે.
આ સમગ્ર મામલાએ પાસપોર્ટ ચકાસણી અને ડિલિવરી પ્રક્રિયા અંગે પણ ઘણા પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે. એક જ સરનામે 22થી વધુ પાસપોર્ટ મોકલવા, અને કોઈ પણ જગ્યાએ તે અંગે વાંધો ઉઠાવવામાં ન આવ્યો, તે સિસ્ટમની નબળાઈઓને છતી કરે છે. પોલીસ અને વહીવટી અધિકારીઓનું કહેવું છે કે, ભવિષ્યમાં આવી ઘટનાઓને રોકવા માટે ચકાસણી પ્રક્રિયાને વધુ કડક બનાવવામાં આવશે. પોસ્ટલ ડિલિવરીથી લઈને પોલીસ ચકાસણી સુધીના દરેક પગલાની ફરીથી તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.
પોલીસ હાલમાં એ બાબતની તપાસ કરી રહી છે કે આ છેતરપિંડી દ્વારા કેટલા પાસપોર્ટ બહાર પાડવામાં આવ્યા છે અને તેનો ઉપયોગ ક્યાં કરવામાં આવ્યો છે. તેઓ આ રેકેટના માસ્ટરમાઇન્ડ અને તેના વ્યાપક નેટવર્કની પણ તપાસ કરી રહ્યા છે. ગાઝિયાબાદ પોલીસનું કહેવું છે કે, તપાસ સંપૂર્ણપણે પારદર્શક રહેશે અને ગુનેગારોને કોઈપણ કિંમતે છોડવામાં આવશે નહીં. આગામી દિવસોમાં આ કેસમાં વધુ ધરપકડ થવાની શક્યતા દેખાઈ રહી છે.
14.jpg)
