1972માં, પાકિસ્તાનના સિંધ પ્રાંતના તેમના પૈતૃક ગામ છાછરો છોડીને ભારત આવેલા સોઢા પરિવારે 2026માં પોતાનું વચન પૂર્ણ કર્યું. તે સમયે, આ પરિવાર પાકિસ્તાનના સૌથી શક્તિશાળી હિન્દુ પરિવારોમાંનો એક હતો. ભારત પાછા ફર્યા પછી, તેઓએ તેમના વતનમાં પોતાનું ભૂતપૂર્વ ગૌરવ પાછું લાવવાનું વચન આપ્યું. લગભગ 5 દાયકા પછી, તેમનું વચન આખરે પૂર્ણ થયું છે.
24 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ, આ જ પરિવારના 77 વર્ષીય પદમ સિંહ રાજસ્થાનના બાડમેર જિલ્લાના નવા બનેલા છાછરો ગામના પ્રથમ સરપંચ તરીકે ચૂંટાયા. તેમણે તેમના નજીકના હરીફ, ધના રામને હરાવ્યા. પદમ સિંહને 950 મત મળ્યા, જ્યારે ધના રામને 612 મત મળ્યા.
પોતાની ભૂતપૂર્વ પ્રતિષ્ઠા પાછી મેળવ્યા પછી, પદમના પુત્ર, પુષ્પેન્દ્રએ મીડિયા સૂત્રો સાથે વિજય અને 5 દાયકા પહેલા પરિવારના વચન વિશે વાત કરી. પુષ્પેન્દ્રએ મીડિયા સૂત્રને જણાવ્યું હતું કે, તેમના પરિવારને પાકિસ્તાનના સિંધ પ્રાંતમાં પ્રભાવશાળી હિન્દુ જમીન માલિક પરિવારોમાંનો એક માનવામાં આવતો હતો. પરિવારનો રાજકીય અને સામાજિક પ્રભાવ પણ ખુબ વધારે હતો.
પુષ્પેન્દ્રના જણાવ્યા મુજબ, તેમના પરદાદા, ઠાકુર અખીરાજ સિંહ સોઢા, 1937માં સિંધ વિધાનસભાના સભ્ય હતા. ત્યારપછી, અખીરાજ સિંહના પુત્ર, ઠાકુર લાલ સિંહે પણ વિધાનસભાનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું. પરિવારના એક વડીલ સભ્ય, લક્ષ્મણ સિંહ સોઢા, 1962થી 1965 સુધી તત્કાલીન રાષ્ટ્રપતિ અયુબ ખાનની લશ્કરી સરકારમાં રેલ્વેના નાયબ મંત્રી તરીકે સેવા આપી હતી. તે સમયે પાકિસ્તાનના મંત્રીમંડળમાં તેઓ એકમાત્ર હિન્દુ નેતા હતા. પશ્ચિમ પાકિસ્તાનના પ્રભાવશાળી રાજ્યપાલ મલિક અમીર મોહમ્મદ ખાન સાથે તેમના સારા સંબંધો હોવાના અહેવાલ પણ હતા.
પુષ્પેન્દ્રએ જણાવ્યું કે, 1965ના ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધ પછી પાકિસ્તાનમાં રાજકીય પરિસ્થિતિ બદલાવા લાગી. યુદ્ધ પછી, પાકિસ્તાનમાં લઘુમતી નેતાઓ પર વધતી શંકા અને બદલાતી રાજકીય ગતિશીલતાએ સરકાર સાથેના તેમના સંબંધોમાં તિરાડ પાડી. 1970માં, તત્કાલીન રાષ્ટ્રપતિ યાહ્યા ખાનના શાસનકાળ દરમિયાન, લક્ષ્મણ સિંહ સોઢાની ભારત માટે જાસૂસી કરવાના આરોપસર ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. તેમને ત્યાર પછી છોડી દેવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ પરિવારની મુશ્કેલીઓ યથાવત્ રહી હતી.
પરિવારે જણાવ્યું કે 1965ના યુદ્ધ પછી, સિંધના છાછરો વિસ્તારમાં પરિસ્થિતિ વધુ તંગ બની ગઈ હતી. પરિવારના જણાવ્યા મુજબ, 7 ડિસેમ્બર, 1971ના રોજ જ્યારે ભારતીય સેના છાછરો પહોંચી, ત્યારે લક્ષ્મણ સિંહ સોઢા અને તેમના ભાઈઓએ ભારતીય સેનાને માહિતી પૂરી પાડીને અને તેમને ભૂપ્રદેશ પર માર્ગદર્શન આપીને મદદ કરી. આ લશ્કરી કાર્યવાહીનું નેતૃત્વ જયપુરના તત્કાલીન મહારાજા સવાઈ ભવાની સિંહ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું, જે તે સમયે 10મી પેરા કમાન્ડો બટાલિયનનું કમાન્ડિંગ કરી રહ્યા હતા.
પુષ્પેન્દ્રએ મીડિયા સૂત્રને જણાવ્યું હતું કે, 1971ના યુદ્ધ દરમિયાન તેમના પરિવારના 13 સભ્યોએ અમદાવાદમાં તાલીમ પણ લીધી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે, તે સમયે આ વિસ્તારમાં વાત ફેલાઈ ગઈ હતી કે લક્ષ્મણ સિંહ સોઢા એક મોટી સેના સાથે પાછા ફરી રહ્યા છે. પરિવારે તેમના ઘરે રાષ્ટ્રધ્વજ ફરકાવ્યો હતો. જોકે, જુલાઈ 1972માં ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે થયેલા શિમલા કરાર પછી, યુદ્ધ દરમિયાન ભારતે કબજે કરેલા પશ્ચિમ પાકિસ્તાનના ઘણા વિસ્તારો પાછા આપ્યા હતા, જેમાં છાછરોનો પણ સમાવેશ થાય છે.
ભારત પાછા ફર્યા પછી, પરિવારનો સૌથી મોટો પડકાર નવેસરથી જીવન શરૂ કરવાનો હતો. તેમના પૂર્વજોના ઘરને પાકિસ્તાનમાં દુશ્મન મિલકત જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું. પુષ્પેન્દ્રએ જણાવ્યું કે, પરિવાર શરૂઆતમાં ચોહટનમાં રહેતો હતો અને પછી બાવડી કલામાં સ્થાયી થયો હતો. શરૂઆતના દિવસોમાં, તેમને તંબુઓ અને છાવણીઓમાં રહીને પોતાનું જીવન ફરીથી શરુ કરવું પડ્યું હતું. પુષ્પેન્દ્રએ જણાવ્યું કે, ભારત પાછા ફર્યા પછી, તેમને ખેડૂત તરીકેની ઓળખ અને આજીવિકા ફરીથી સ્થાપિત કરવા માટે ઘણો સંઘર્ષ કરવો પડ્યો હતો.
પુષ્પેન્દ્રએ જણાવ્યું કે 1972 થી લઈને અત્યાર સુધી સમય પસાર થતો ગયો, પરંતુ સોઢા પરિવારના મનમાં હંમેશા તેમના પૂર્વજોના ગામ, છાછરોની યાદો તાજી રહી છે. 2024માં, રાજસ્થાન સરકારે બાવડી કલાને અલગ કરીને એક નવું ગામ, છાછરો બનાવ્યું. આ ગામમાં પાકિસ્તાનમાં આવેલા છાછરોમાં મૂળ ધરાવતા મોટી સંખ્યામાં પરિવારો રહે છે. નવા ગામની રચનાથી આ પરિવારોને તેમની જૂની ઓળખ અને તેમના વતન સાથેના જોડાણને ફરીથી જાગૃત કરવાની તક મળી.
પુષ્પેન્દ્રએ જણાવ્યું કે, છાછરોની રચનાથી ગામલોકોને તેમના જૂના ગામમાં પાછા ફર્યા હોય તેવું લાગ્યું. આ વર્ષે, સોઢા પરિવારના વડા પદમ સિંહ સોઢાએ છાછરોથી પંચાયત ચૂંટણી લડવાનું નક્કી કર્યું. 24 ઓક્ટોબરની મત ગણતરીમાં, તેઓ 950 મતોથી જીત્યા, જ્યારે તેમના હરીફ ધના રામને 612 મત મળ્યા. આમ, 77 વર્ષની ઉંમરે, પદમ સિંહ ગામના પ્રથમ સરપંચ બન્યા.
મીડિયા સૂત્રો સાથેની મુલાકાતમાં, પદમ સિંહે કહ્યું કે, આ જીતથી તેમને તેમના જૂના ઘર અને જૂના દિવસોની યાદ આવી ગઈ. તેમણે કહ્યું, 'તેણે મને ઘરની યાદ અપાવી. હું છાછરોને એક સારું સ્થળ બનાવવા માંગુ છું.'
14.jpg)
5.jpg)