મનુષ્ય પાસે ત્રીજી આંખ હોય છે! વૈજ્ઞાનિકોએ કરી એક મોટી શોધ

વૈજ્ઞાનિકોએ તાજેતરમાં એક ચોંકાવનારી શોધ કરી છે. અમારી પાસે, તમારી પાસે, આપણા દરેકની પાસે ત્રીજી આંખ છે, પરંતુ હવે તે એક અવશેષ છે. હવે તેનું કામ જોવાનું નથી, પરંતુ ઊંઘ અને આપણા શરીરની ઘડિયાળને નિયંત્રિત કરવાનું છે. આપણા માથાની મધ્યમાં છુપાયેલ પિનિયલ ગ્રંથિ ખરેખર પ્રાચીન 'ત્રીજી આંખ'નો અવશેષ છે.

કરંટ બાયોલોજી જર્નલમાં પ્રકાશિત થયેલા એક સંશોધન પત્ર અનુસાર, સસેક્સ યુનિવર્સિટી અને લુંડ યુનિવર્સિટીના સંશોધકો દાવો કરે છે કે, લાખો વર્ષો પહેલા, આપણા પૂર્વજોની મધ્ય આંખ હતી, જે સમય જતાં પિનિયલ ગ્રંથિમાં બદલાઈ ગઈ. આ શોધ આપણને આપણી આંખો અને શરીરની ઘડિયાળના ઉત્ક્રાંતિ વિશે એક નવી વાર્તા કહે છે.

લગભગ 500 મિલિયન વર્ષો પહેલા, આપણા પૂર્વજો સમુદ્રના કાદવવાળા અને અંધારાવાળા ઊંડાણમાં રહેતા દરિયાઈ જીવો હતા. આ જીવોની બંને બાજુની આંખોએ ધીમે ધીમે તેનું કામ કરવાનું બંધ કરી દીધું, કારણ કે તેઓ અંધારામાં નકામી બની ગઈ હતી. જો કે, તેમના માથાની મધ્યમાં એક ખાસ રચના હતી, જેને સંશોધકોએ 'સંયુક્ત પૂર્વજોની મધ્ય આંખ' નામ આપ્યું છે. આ કેન્દ્રીય આંખ પ્રકાશ શોધવા, દિવસ અને રાતનો તફાવત સમજવા અને દિશા જાણવા માટે મદદ કરતી હતી.

જ્યારે આ જીવો સુરંગોમાં રહેવા લાગ્યા, ત્યારે તેમણે તેમની બાજુની આંખો ગુમાવી દીધી, પરંતુ વચ્ચેની આંખ જાળવી રાખી, કારણ કે તે તેમની દ્રષ્ટિ માટે જરૂરી હતી. સંશોધક પ્રોફેસર ટોમ બેડેનના મતે, સમય જતાં, આ મધ્ય આંખના ભાગો બે બાજુઓ તરફ ખસી ગયા, જે આપણી વર્તમાન રેટિના બની ગયા, જ્યારે મધ્ય ભાગ પિનિયલ ગ્રંથિ બની ગયો.

આજે, પિનિયલ ગ્રંથિ આપણા મગજના મધ્યમાં સ્થિત એક નાનું અંગ છે. તે હવે પ્રકાશને સીધો અનુભવતું નથી, પરંતુ આપણી બંને આંખોમાંથી પ્રકાશ અને અંધકાર વિશે માહિતી મેળવે છે. તેની સૌથી મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા મેલાટોનિન નામનું હોર્મોન ઉત્પન્ન કરવાની છે.

જ્યારે રાત પડે છે, ત્યારે પિનિયલ ગ્રંથિ મેલાટોનિન મુક્ત કરે છે, જે શરીરને કહે છે કે હવે સૂવાનો સમય થઈ ગયો છે. આ આપણી સર્કેડિયન લય, 24 કલાકની શરીર ઘડિયાળને નિયંત્રિત કરે છે. તે માત્ર ઊંઘ જ નહીં પરંતુ પ્રજનન તંત્ર, રોગપ્રતિકારક શક્તિ, મૂડ અને શરીરના તાપમાનને પણ અસર કરે છે. દિવસ દરમિયાન, આ હોર્મોન ઓછી માત્રામાં ઉત્પન્ન થાય છે, જેનાથી આપણે જાગૃત રહી શકીએ છીએ.

સંશોધકો સૂચવે છે કે, રેટિના આંખ પહેલાં વિકસિત થઈ હતી. પ્રોફેસર ટોમ બેડેને જણાવ્યું કે ઊંડા પાણી અથવા કાદવમાં, દિવસ અને રાત વચ્ચે તફાવત કરવો અને ઉપર અને નીચે દિશાઓ નક્કી કરવી મહત્વપૂર્ણ હતી. બાજુની આંખો અદૃશ્ય થઈ ગઈ, પરંતુ મધ્ય આંખ રહી ગઈ, કારણ કે તે આ હેતુ માટે બનાવવામાં આવી હતી.

આ અભ્યાસમાં નવા પ્રયોગો કરવામાં આવ્યા ન હતા. સંશોધકોએ માછલી, લેમ્પ્રી (પ્રાચીન માછલી) અને અન્ય જીવોની આનુવંશિક માહિતી, અવશેષો અને હાલના અભ્યાસોનું વિશ્લેષણ કર્યું. પરિણામ એ આવ્યું કે, આપણી આંખો અને પિનિયલ ગ્રંથિ અલગથી વિકસિત થયા નથી, પરંતુ તે જ પ્રાચીન રચનામાંથી વિકસિત થયા છે.

આ ત્રીજી આંખ હજુ પણ કેટલાક જીવોમાં સ્પષ્ટપણે દેખાય છે. ન્યુઝીલેન્ડના સરિસૃપ જેને ટ્યુઆટારા કહેવાય છે તે એક મુખ્ય ઉદાહરણ છે. તેના માથા પર એક નાની આંખ છે, જેમાં લેન્સ અને રેટિનાનો સમાવેશ થાય છે. તે વિસ્તારથી જોઈ શકતું નથી, પરંતુ ઉપરથી પ્રકાશમાં થતા ફેરફારો શોધી કાઢે છે. આ ટ્યુઆટારાને દિવસ અને રાતનો તફાવત પારખવામાં મદદ કરે છે અને તે નક્કી કરે છે કે સૂર્યના તડકામાં બેસવું કે છુપાઈ રહેવું.

પ્રાચીન કાળથી પિનિયલ ગ્રંથિને વિશેષ મહત્વ આપવામાં આવ્યું છે. યુનાની ચિકિત્સકો હજારો વર્ષો પહેલા તેના વિશે જાણતા હતા. હિન્દુ અને યોગિક પરંપરાઓમાં, તેને આજ્ઞા ચક્ર અથવા ત્રીજી આંખ કહેવામાં આવે છે. યોગ અને ધ્યાનની પરંપરામાં તેને જાગૃત કરવાથી આંતરદૃષ્ટિ, અંતર્જ્ઞાન, ક્લેરવોયન્સ અને આધ્યાત્મિક જ્ઞાન મળવાની વાત કહેવામાં આવે છે.

જોકે, વિજ્ઞાન હજુ સુધી આ આધ્યાત્મિક શક્તિઓને સાબિત કરી શક્યું નથી. વૈજ્ઞાનિકોના મતે, આ અંગ મુખ્યત્વે જૈવિક કાર્યો માટે જવાબદાર છે, ખાસ કરીને ઊંઘ અને હોર્મોન નિયમન માટે.

આ સંશોધન આપણને જણાવે છે કે, ઉત્ક્રાંતિ હંમેશા સીધી રેખામાં નથી હોતું. કેટલીક જૂની રચનાઓ સંપૂર્ણપણે અદૃશ્ય થતી નથી, પરંતુ તેના બદલે આપણા શરીરમાં નવા સ્વરૂપોમાં રહે છે. પિનિયલ ગ્રંથિ આનો પુરાવો છે. તે ઊંઘની બીમારીઓ, હતાશા અને હોર્મોનલ સમસ્યાઓને સમજવામાં મદદ કરી શકે છે.

આપણા માથાની અંદર છુપાયેલી પિનિયલ ગ્રંથિ માત્ર એક સામાન્ય ગ્રંથિ નથી. તે 500 મિલિયન વર્ષ જૂની વાર્તાનો જીવંત પુરાવો છે, જ્યારે આપણા પૂર્વજો એક મધ્યમ આંખ સાથે અંધારા સમુદ્રમાં જીવિત રહ્યા હતા. આજે, તે આપણને ઊંઘવામાં મદદ કરે છે, આપણા મૂડને નિયંત્રિત કરે છે અને આપણા શરીરની આંતરિક ઘડિયાળને નિયંત્રણમાં રાખે છે.