1960માં, એક વૈજ્ઞાનિકે એક ચોંકાવનારી આગાહી કરી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે, પૃથ્વી પર માનવ સભ્યતા 13 નવેમ્બર, 2026ના રોજ સમાપ્ત થઈ શકે છે. આ કોઈ ધાર્મિક કે અંધશ્રદ્ધાથી કહેલી ભવિષ્યવાણી નહોતી, તે સંપૂર્ણપણે ગણિત અને વિજ્ઞાન પર આધારિત હતી. અમેરિકન ભૌતિકશાસ્ત્રી હેઇન્ઝ વોન ફોર્સ્ટરે તેમની ટીમ સાથે મળીને આ અભ્યાસ હાથ ધર્યો હતો અને તેને એક પ્રખ્યાત વિજ્ઞાન જર્નલમાં પ્રકાશિત કર્યો હતો.
હેઇન્ઝ વોન ફોર્સ્ટરે વિશ્વની વસ્તી વૃદ્ધિની ગણતરી કરી હતી. તેમણે જોયું કે માનવ વસ્તી ઝડપથી વધી રહી છે. તેમણે એક ગાણિતિક સૂત્ર વિકસાવ્યું હતું અને આગાહી કરી હતી કે, જો વસ્તી આ દરે વધતી રહેશે, તો 13 નવેમ્બર, 2026 સુધીમાં તે એટલી બધી ઉચ્ચ સ્તરે પહોંચી જશે કે, પૃથ્વી તેનો ભાર સહન નહીં કરી શકશે.
તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે, આટલી વધુ પડતી જનસંખ્યા ખાવાની વસ્તુઓ, પાણી, રહેવાની જગ્યા અને સંસાધનોની અછત તરફ દોરી જશે. આનાથી ભયંકર યુદ્ધો, દુષ્કાળ, રોગ અને પર્યાવરણીય વિનાશ થઈ શકે છે. તેમણે તેને પ્રલયનો દિવસ કહ્યો હતો.
વોન ફોર્સ્ટરે દલીલ કરી હતી કે, વસ્તી વૃદ્ધિ વિનાશક દરે વધી રહી છે. પહેલાં, તે ધીમે ધીમે વધતી હતી, પરંતુ 20મી સદીમાં, દવા, આરોગ્યસંભાળ અને ખાદ્ય ઉત્પાદનમાં સુધારો થવાને કારણે વસ્તી ઝડપથી વધી હતી. તેમણે ગણતરી કરી હતી કે, જો આ જ પ્રમાણે વૃદ્ધિનો દર ચાલુ રહેશે, તો એક દિવસ પૃથ્વી તેનો ભાર સહન કરવાની ક્ષમતા ગુમાવી દેશે.
પૃથ્વી પર જેટલા લોકો રહી શકે છે તેના કરતા વસ્તી વધારે થઇ જશે તો, પરિણામે માનવ સંસાધનોનો ઘટાડો થશે અને વ્યાપક વિનાશ થશે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, તેમણે જે પ્રલયની આગાહી કરી હતી તે શુક્રવાર, 13 નવેમ્બર, 2026 છે. ઘણા લોકો આને અશુભ માને છે. જોકે, વૈજ્ઞાનિકે આ તારીખની ગણતરી ગણિતના આધારે કરી હતી, અંધશ્રદ્ધાના આધારે નહીં.
જ્યારે હવે, 13 નવેમ્બર, 2026, થોડા જ મહિના દૂર છે. વિશ્વની વસ્તી 8 અબજને વટાવી ગઈ છે. વૈજ્ઞાનિકો કહે છે કે, વોન ફોર્સ્ટરની ચોક્કસ તારીખ ખોટી હોઈ શકે છે, પરંતુ તેમની ચેતવણી મહત્વપૂર્ણ છે. આજે, આપણે આબોહવા પરિવર્તન, ગ્લોબલ વોર્મિંગ, પ્રદૂષણ, પાણીની અછત અને ખાદ્ય સુરક્ષાની સમસ્યાઓનો સામનો કરી રહ્યા છીએ. ઘણા દેશોમાં દુષ્કાળ, પૂર અને ભૂખમરો વધી રહ્યો છે. વોન ફોર્સ્ટરે 66 વર્ષ પહેલાં આ જ ચેતવણી આપી હતી.
આધુનિક નિષ્ણાતો કહે છે કે, 2026માં દુનિયા અચાનક ખતમ થવાની શક્યતા ખૂબ જ ઓછી છે. પરંતુ, જો આપણે ઝડપથી સુધારો નહીં કરીએ, તો આવનારા વર્ષોમાં મોટી કટોકટી આવી શકે છે. જો વસ્તી નિયંત્રણ, પર્યાવરણીય સંરક્ષણ, ટકાઉ વિકાસ અને યોગ્ય સંસાધનોના ઉપયોગ પર ધ્યાન આપવામાં નહીં આવે, તો વોન ફોર્સ્ટરની કેટલીક આગાહીઓ સાચી પડી શકે છે. મોટા પાયે યુદ્ધો, દુષ્કાળ અથવા કુદરતી આફતો આવી શકે છે.
વોન ફોર્સ્ટરના સમયમાં પણ, કેટલાક લોકોએ મોટા પરિવારો પર કર લાદવાનું, કુટુંબ નિયોજનને પ્રોત્સાહન આપવાનું અને પર્યાવરણના રક્ષણ માટે કડક પગલાં લેવાનું સૂચન કર્યું હતું. આ જ વિચારોની આજે પણ ચર્ચા થઈ રહી છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર અને ઘણા દેશો આબોહવા પરિવર્તનને કાબુમાં લેવા, ગ્રીન એનર્જી અપનાવવા અને વસ્તી સંતુલિત કરવા માટે કોશિશ કરી રહ્યા છે.
2026 વોન ફોર્સ્ટરની ચોક્કસ તારીખ હોય કે નહીં, પણ હજુ આપણી પાસે વિચાર કરવાની તક છે. આપણે આપણી આદતો બદલવી પડશે. આપણે વધુ બાળકો પેદા કરવાથી, પ્રકૃતિનું શોષણ કરવાથી અને પ્રદૂષણ કરવાથી દૂર રહેવું જોઈએ. જો આપણે સાવચેતી રાખીએ, તો 2026 આપત્તિ નહીં, પણ સુધારાનું વર્ષ બની શકે છે. પરંતુ જો આપણે તેમને અવગણતા રહીશું, તો આવનારા વર્ષો ખૂબ મુશ્કેલ બની શકે એમ છે.
