સંપત્તિની વિગતો જાહેર નથી કરી નો ટેન્શન.. હવે સજા નહીં, ફક્ત દંડ ભરીને છૂટી જશો; બજેટમાં જાહેરાત

મધ્યમ વર્ગ આવકવેરામાં સૌથી મોટી રાહતની અપેક્ષા રાખતો હતો. આવું થયું નહીં. જોકે, આવકવેરાના નિયમોમાં ઘણા ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે. આ ખાસ કરીને કર ફાઇલિંગ પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવા, મુકદ્દમા ઘટાડવા અને બિનજરૂરી દંડ અને જેલની સજા ટાળવા માટે છે, ખાસ કરીને એવા કિસ્સાઓમાં જ્યાં ભૂલ ઇરાદાપૂર્વક ન હોય, પરંતુ નિયમોની જટિલતા, તકનીકી ભૂલો અથવા જ્ઞાનના અભાવને કારણે થઇ હોય.

હકીકતમાં, બજેટ ભાષણ દરમિયાન, નાણામંત્રીએ જાહેરાત કરી હતી કે, નવો આવકવેરા કાયદો 2025 1 એપ્રિલ, 2026થી અમલમાં આવશે. નાણામંત્રીએ બજેટમાં એમ પણ જણાવ્યું હતું કે, NRIs માટે તેમની મિલકત વેચવાનું પહેલા કરતાં વધુ સરળ બની ગયું છે. અગાઉ, NRIsને મિલકત વેચતી વખતે TDS કાપવા અને જમા કરવા માટે એક ખાસ નંબર, TAN (ટેમ્પરરી એકાઉન્ટિંગ નંબર) મેળવવો પડતો હતો. આના કારણે લોકોને અસુવિધા થતી હતી.

પરંતુ હવે, બજેટમાં આને ખુબ જ સરળ બનાવવામાં આવ્યું છે. હવે, ફક્ત ભારતીય મિલકત ખરીદદારો જ TDS કાપશે અને તેને તેમના PAN ધરાવતા ઇન્વોઇસ દ્વારા જમા કરશે. આનાથી NRIs માટે TAN મેળવવાની જરૂરિયાત દૂર થશે.

વિદેશી આવક અથવા સંપત્તિનો ખુલાસો ન કરવો. આ ઉપરાંત, જે NRIsએ તેમની વિદેશી આવક જાહેર તો કરી છે અને તેના પર કર પણ ચૂકવ્યો છે, પરંતુ જરૂરી સંપત્તિની સંપૂર્ણ રકમ જાહેર કરવામાં નિષ્ફળ રહ્યા છે, તેમને હવે રાહત આપવામાં આવશે. તેઓ ફક્ત દંડ ભરીને તેમના કેસનો ઉકેલ લાવી શકે છે. આનો અર્થ એ છે કે જે લોકો વિદેશમાં પોતાની નાની-મોટી સંપત્તિ જાહેર કરવામાં નિષ્ફળ રહ્યા છે તેમને નોંધપાત્ર રાહત મળી છે, અને જે લોકો આવી આવક છુપાવે છે તેમને કેદની સજા ભોગવવી પડશે નહીં.

હકીકતમાં, ઘણા લોકો વિદેશમાં નાની મિલકતો ધરાવે છે પરંતુ તેમના ટેક્સ રિટર્નમાં તેનો ખુલાસો કરતા નથી. આવા વ્યક્તિઓને બજેટમાં રાહત આપવામાં આવી છે. હવે, જેમની વિદેશમાં બિન-સ્થાવર મિલકત રૂ. 20 લાખથી ઓછી કિંમતની છે, ભલે તેમણે તેનો ખુલાસો ન કર્યો હોય, તેમને કોઈ કાર્યવાહીનો સામનો કરવો પડશે નહીં. આનો અર્થ એ છે કે તેમને દંડ કરવામાં આવશે નહીં. જેમણે વિદેશી આવક જાહેર કરી છે પરંતુ સંપત્તિ જાહેર કરવામાં નિષ્ફળ રહ્યા છે તેમને કોઈ દંડનો સામનો કરવો પડશે નહીં. 1 ઓક્ટોબર, 2024થી, રૂ. 20 લાખથી ઓછી કિંમતની વિદેશી સ્થાવર મિલકત જાહેર કરવામાં નિષ્ફળ રહેવા બદલ કોઈ દંડ કે કાર્યવાહી થશે નહીં.

એવા NRIs કે જેમણે તેમની વિદેશી આવક અથવા સંપત્તિની જાણકારી આપી નથી આવા કરદાતાઓ માટે મર્યાદા રૂ. 1 કરોડ નક્કી કરવામાં આવી છે, તેમણે તેમની અઘોષિત આવક અથવા સંપત્તિના મૂલ્યના 30 ટકા અને વધારાના 30 ટકા ચૂકવવા પડશે. આ મર્યાદા ચૂકવવાથી તેઓ કોઈપણ દંડ અથવા કાનૂની કાર્યવાહીનો સામનો કરી શકશે નહીં.

જ્યારે, જેમણે વિદેશી આવક જાહેર કરી છે, પરંતુ તેમની સંપત્તિ જાહેર કરવામાં નિષ્ફળ રહ્યા છે, તેમના માટે મર્યાદા રૂ. 5 કરોડ સુધીની રહેશે. આવા કિસ્સાઓમાં, ફક્ત રૂ. 1 લાખની ફી ભરવાથી દંડ અને કાર્યવાહી બંનેમાંથી સંપૂર્ણ રાહત મળી જશે.

નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે બજેટ ડાયરેક્ટ ટેક્સ સિસ્ટમમાં દંડ અને કાર્યવાહીને સરળ અને તર્કસંગત બનાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. કર મૂલ્યાંકન અને દંડની કાર્યવાહી હવે એક જ, સામાન્ય ક્રમ દ્વારા ઉકેલવામાં આવશે, જેનાથી ડુપ્લિકેશન ઓછું થશે. અપીલ સમયગાળા દરમિયાન દંડની રકમ પર કોઈ વ્યાજ નહીં મળે.

અપીલ માટે પ્રારંભિક ડિપોઝિટ 20 ટકાથી ઘટાડીને 10 ટકા કરવામાં આવી છે. મુકદ્દમા ઘટાડવા માટે, કરદાતાઓને ફરીથી મૂલ્યાંકન પછી પણ તેમના રિટર્ન અપડેટ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે, જેમાં લાગુ કર ઉપરાંત વધારાનો 10 ટકા કર ચૂકવવો પડશે. ખોટી રજૂઆતના કિસ્સાઓમાં, વધારાના કરના 100 ટકા, કર અને વ્યાજ સાથે ચૂકવવાથી દંડ અથવા કાનૂની કાર્યવાહીમાંથી રાહત મળશે.

એકાઉન્ટ્સનું ઓડિટ ન કરાવવું, ટ્રાન્સફર પ્રાઇસિંગ રિપોર્ટ સબમિટ કરવામાં નિષ્ફળ રહેવું, અથવા નાણાકીય માહિતી આપવામાં નિષ્ફળ રહેવું, જેવી ટેકનિકલ ભૂલોમાં હવે દંડ થવાને બદલે નજીવી ફી વસૂલવામાં આવશે. એકાઉન્ટિંગ બુક્સ અથવા દસ્તાવેજો પૂરા પાડવામાં નિષ્ફળ રહેવું, અથવા વસ્તુમાં ચૂકવણી પર TDS કાપવામાં નિષ્ફળ રહેવું, હવે ગુનો ગણવામાં આવશે નહીં.

સરકારે આવકવેરા કાયદાને ગુનાહિત વર્ગમાંથી બહાર નીકાળવા માટે એક મોટું પગલું ભર્યું છે. નવા નિયમો અનુસાર, જો કોઈ કરદાતાને તેમની આવકમાં અથવા છુપાવેલા કરમાં વિસંગતતા જોવા મળે છે, તો તેમને હવે જેલની સજાનો સામનો કરવો પડશે નહીં. ફક્ત દંડ ભરીને કેસનું સમાધાન કરી શકાય છે. આ નવો ફેરફાર 'નવા આવકવેરા કાયદા'નો ભાગ હશે, જે 1 એપ્રિલ, 2026થી અમલમાં આવશે.

નાના કેસોમાં, ફક્ત દંડ કરવામાં આવશે, અને ગંભીર કિસ્સાઓમાં પણ, મહત્તમ સજા ઘટાડીને 2 વર્ષની કરવામાં આવી છે, જેને કોર્ટ દંડમાં રૂપાંતરિત કરી શકે છે. આ અગાઉ, આવકવેરા કાયદા હેઠળ, ગંભીર કેસોમાં મહત્તમ સજા 7 વર્ષ સુધીની થઇ શકતી હતી, કેટલાક કિસ્સાઓમાં તે 3 વર્ષની મર્યાદા હતી.

નવા નિયમ મુજબ, ITR-1 અને ITR-2 ફાઇલ કરવાની અંતિમ તારીખ 31 જુલાઈ જ રહેશે. ઓડિટ ન કરાયેલ વ્યવસાયિક સંસ્થાઓ અને ટ્રસ્ટો પાસે તેમના રિટર્ન ફાઇલ કરવા માટે 31 ઓગસ્ટ સુધીનો સમય મળશે.