કેટલીક પીડાઓ એવી હોય છે જેનું શબ્દોમાં વર્ણન કરવું ખુબ મુશ્કેલ છે. જે લોકો તેમાંથી પસાર થયા છે તેઓ જ તેમને ખરેખર સમજી શકે છે. 14 ઓગસ્ટ, 1947ના રોજ, લાખો-કરોડો લોકોએ એક અકલ્પનીય પીડા સહન કરી. ભારત અને પાકિસ્તાન, બે દેશો, ધર્મના નામે રચાયા અને અલગ થયા. ભાગલા દરમિયાન બંને દેશોમાં શું થયું તે દરેક જાણે છે. પરંતુ આ વચ્ચે, એક વાર્તાનો પણ જન્મ થયો જે માનવતાની શક્તિ દ્વારા ધર્મ, જાતિ અને ભેદભાવ, આ બધી બાબતોને પાર કરી ગઈ.
પ્રખ્યાત લેખક અસગર વજાહતે ભાગલાની ઘટનાઓ પર આધારિત એક નાટક બનાવ્યું, જેનું નામ હતું 'જીસ લાહોર નઈ વેખ્યા, ઓ જમ્યા એ નઈ', જેનો અર્થ છે કે જેમણે લાહોર જોયું નથી તેઓ ક્યારેય જન્મ્યા જ નથી. આ નાટક પર આધારિત, દિગ્દર્શક રાજકુમાર સંતોષી અને આમિર ખાન તેમની ફિલ્મ 'બટવારા 1947' લઈને આવ્યા છે, જેમાં સની દેઓલ, પ્રીતિ ઝિન્ટા અને શબાના આઝમી જેવા મેગાસ્ટાર અભિનીત છે. આજે ભાગલાના દિવસે જ રિલીઝ થયેલી આ ફિલ્મ કેવી લાગી? તે અમે તમને બતાવી દઈએ....
મેરઠમાં એક પ્રિન્ટિંગ પ્રેસના માલિક સિકંદર મિર્ઝા (સની દેઓલ) પોતાના પરિવાર સાથે ભારતની સ્વતંત્રતાની ઉજવણી કરવા તૈયાર છે. શહેરમાં દરેક વ્યક્તિ તેમનું સન્માન કરે છે. જોકે, આજુ બાજુમાં ચાલી રહેલા હિન્દુ-મુસ્લિમ રમખાણોને કારણે, તેમને પોતાનો દેશ છોડીને પાકિસ્તાનના લાહોર જવાની ફરજ પડી છે. તેઓ, તેમની પત્ની હામીદા (પ્રીતિ ઝિન્ટા), પુત્ર જાવેદ (કરણ દેઓલ) અને પુત્રી તન્નુ (ખુશી હજારે) સાથે, લાહોર જતી ટ્રેનમાં બેસે છે, પરંતુ કોઈ કારણોસર, જાવેદ ત્યાં પહોંચી શકતો નથી. મિર્ઝા હવે તેમના પરિવાર સાથે લાહોર પહોંચ્યા છે, જ્યાં હબીબ અખ્તર કાઝમી (અલી ફઝલ) તેમને ઘર શોધવામાં મદદ કરે છે.
પરંતુ એક વૃદ્ધ મહિલા, દુર્ગાવતી કિશનપાલ દેવી, એટલે કે 'માઈ' (શબાના આઝમી), પહેલાથી જ આ ઘરમાં રહે છે. આ ઘર તેના પુત્ર રતનનું છે, જે તેના આખા પરિવાર સાથે ભાગલાની આગમાં મૃત્યુ પામ્યો હતો. મિર્ઝા અને તેના પરિવારને યાકુબ ખાન (અભિમન્યુ સિંહ) દ્વારા એક હિન્દુ વૃદ્ધ મહિલાને આશ્રય આપવા બદલ નિશાન બનાવવામાં આવે છે. આનાથી લાહોરની શેરીઓમાં ફરીથી ધાર્મિક દંગાઓ વધી જાય છે. યાકુબ કોઈપણ કિંમતે માઈને ઘરમાંથી બહાર કાઢવા માંગે છે. આ પ્રયાસમાં, તે મિર્ઝાના પરિવાર પર પણ હુમલો કરે છે. સિકંદર મિર્ઝા તેના પરિવાર અને તેની વૃદ્ધ માઈને આ ધર્મ દ્વારા ફેલાયેલી નફરતથી કેવી રીતે બચાવશે? તે આ ફિલ્મનો મૂળ પ્લોટ છે.
ફિલ્મની વાર્તા આમ તો કાલ્પનિક છે, એટલે કે તેનો વાસ્તવિક જીવન સાથે કોઈ સંબંધ નથી. જો કે, આ કાલ્પનિક વાર્તા કોઈપણ નફરત અથવા ઓવર-ધ-ટોપ નાટક વિના, ભાગલાની પીડાને ફરીથી જાગૃત કરે છે. તેના બદલે, તે એક સરળ વાર્તા કહેવામાં આવી છે જે માનવતા અને માતાની લાગણીઓ પર કેન્દ્રિત છે.
'બટવારા 1947' તેના દરેક પાત્રમાં છુપાયેલી લાગણીઓને સુંદર રીતે દર્શાવે છે. ભાગલા દરમિયાન સની દેઓલ અને પ્રીતિ ઝિન્ટાના પાત્રોએ જે લાગણીઓ અનુભવી હતી તે તમે અનુભવો છો. આ ઉપરાંત, શબાના આઝમીની તરફની વાર્તા પણ તમને રડાવી દે છે. તમે એક દુઃખીયારી માતાની પીડા અનુભવ કરો છો જે ફિલ્મ પૂરી થાય ત્યાં સુધી તેના બાળકની રાહ જોતી વખતે મૃત્યુ પામે છે.
ફિલ્મની એકમાત્ર કમજોરી એ છે કે તેની લંબાઈ થોડા સમય પછી અસહ્ય બની જાય છે. તેના ગીતો થિયેટર છોડ્યા પછી સાંભળવા માટે એટલા યાદગાર નથી. A.R. રહેમાનનો બેકગ્રાઉન્ડ સ્કોર સારો છે, પરંતુ આપણે હંમેશા તેમની પાસેથી વધુ સારું કરવાની અપેક્ષા રાખીએ છીએ.
આ ફિલ્મ કોઈપણ ધર્મની લાગણીઓ સાથે રમત રમતી નથી, પછી ભલે તે હિન્દુ હોય કે મુસ્લિમ. તેના બદલે, તે તમને માનવતાનો એક એવો ભાગ બતાવે છે જે કદાચ ભારતીય સિનેમામાં પહેલાં ક્યારેય જોવા મળ્યો નથી. અહીં કોઈપણ ધર્મનું અપમાન કરતું નથી; તે ફક્ત એક વાત સમજાવે છે, કોઈ ધર્મ ખરાબ નથી, સારા અને ખરાબ લોકો હોય છે.
દિગ્દર્શક રાજકુમાર સંતોષીએ એક એવી ફિલ્મ બનાવી છે જેને જોવી ખરેખર એક અદ્ભુત અનુભવ છે, જે આજના સમયને અનુરૂપ છે. એવા સમયમાં જ્યાં નફરત અને નકારાત્મકતા ફેલાયેલી છે, આ ફિલ્મ સકારાત્મકતાની ભાવના પ્રદાન કરે છે. ફિલ્મમાં ઘણી એવી ક્ષણો છે જે તમને વિચારવા મજબૂર કરશે કે રાજકીય હેતુઓ માટે ધર્મનો ઉપયોગ કરવો યોગ્ય છે કે નહીં.
જે કોઈને લાગતું હતું કે આ ફિલ્મ પહેલાંની જેવી સની દેઓલની બીજી 'ગદર' પ્રકારની ફિલ્મ છે, તે સંપૂર્ણપણે ખોટો છે. 'બટવારા 1947'માં, સની એક સંપૂર્ણપણે અલગ પાત્ર ભજવે છે. તેની એક્શન એટલી જ છે જે તમે ટીઝર અને ટ્રેલરમાં જોય. બાકીની ફિલ્મ તેના પાત્રો, મિર્ઝા અને માઈની લાગણીઓની આસપાસ ફરે છે. સનીએ તેના હૃદય અને આત્માને તેના પાત્રમાં રેડી દીધો છે, અને આ ખરેખર તેની કારકિર્દીના શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શનમાંનો એક છે.
શબાના આઝમીની વાત કરીએ તો, તે ખરેખર આ ફિલ્મની આત્મા છે. તેમણે તેના પાત્રમાં સંપૂર્ણ પ્રામાણિકતા લાવી. એક ક્ષણ માટે, તમને એવું લાગશે કે તે ખરેખર કોઈની મા છે. શબાનાએ પોતાના અનુભવથી માતાના દુ:ખનું ચિત્રણ કર્યું છે. અંતે, તે તમને ખૂબ રડાવશે, તેથી તેના માટે પણ તૈયાર રહેજો.
પ્રીતિ ઝિન્ટાની વાત કરીએ તો, આ તેનું પરફેક્ટ બોલિવૂડ કમબેક ગણી શકાય. તેણે પણ હામીદાનું પાત્ર સુંદર રીતે ભજવ્યું છે. લાંબા સમય પછી તેને મોટા પડદા પર જોઈને રાહતની લાગણી થાય છે. કરણ દેઓલ પણ ફિલ્મમાં છે, પરંતુ તેનો અભિનય કોઈ અસર છોડતો નથી. સનીના દીકરાને તેના હાવભાવ પર ગંભીરતાથી કામ કરવાની જરૂર લાગે છે.
આ ફિલ્મમાં અલી ફઝલની પણ ખાસ ભૂમિકા છે. તે સ્ક્રીન પર જેટલા સમય માટે આવે છે, એક છાપ છોડી જાય છે. અભિમન્યુ સિંહ 'બટવારા 1947'માં મુખ્ય ખલનાયકની ભૂમિકા ભજવે છે. તેમનું કામ પણ ઉત્તમ છે, તે ફિલ્મમાં ભયની ભાવના પેદા કરવાનું ઉત્તમ કામ કરે છે. એકંદરે, જો તમે ભારે ભાવનાત્મક ફિલ્મ જોવા માંગતા હો અને માનવતામાં વિશ્વાસ કરવા માંગતા હો, તો સનીની નવી ફિલ્મ તમારા માટે બનાવવામાં આવી છે. આશા છે કે, તે નફરતને દૂર કરશે અને માનવતા માટે નવી આશા પ્રેરિત કરશે.
3.jpg)
