PM નરેન્દ્ર મોદીના 'વિકસિત ભારત @ 2047'ના વિઝનને સાકાર કરવા તરફ, ગુજરાતે રોકાણ અને ઔદ્યોગિક વિકાસના ક્ષેત્રમાં વધુ એક મોટી ઉપલબ્ધી પ્રાપ્ત કરી છે. નીતિ આયોગ દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા દેશના પ્રથમ 'રોકાણ મિત્રતા સૂચકાંક 2026'માં, ગુજરાતે 56.6ના સૌથી વધુ સ્કોર સાથે મોટા રાજ્યોમાં પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું છે. મૂલ્યાંકન કરાયેલા 17 મુખ્ય રાજ્યોમાં, ગુજરાતે મહારાષ્ટ્ર (53.7) અને તમિલનાડુ (53.3)ને પાછળ છોડીને દેશમાં સૌથી વધુ રોકાણ-મૈત્રીપૂર્ણ રાજ્ય તરીકેની પોતાની સ્થિતિ વધુ મજબૂત કરી છે.
CM ભૂપેન્દ્ર પટેલના નેતૃત્વમાં રાજ્ય સરકારની ઉદ્યોગ-મૈત્રીપૂર્ણ નીતિઓ, અસરકારક વહીવટી વ્યવસ્થા અને રોકાણ-મૈત્રીપૂર્ણ સુધારાઓને આ રાષ્ટ્રીય રેન્કિંગ દ્વારા સારી માન્યતા મળી છે. આ નીતિ આયોગ સૂચકાંક 84 સૂચકાંકો અને 8 મુખ્ય સ્તંભોના આધારે રાજ્યોનું મૂલ્યાંકન કરે છે.
આ અહેવાલમાં ગુજરાતની નીતિગત સ્થિરતા અને રોકાણકારો માટે અનુકૂળ વ્યવસાયિક વાતાવરણને મુખ્ય શક્તિઓ તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યું છે. રાજ્યનો ઔદ્યોગિક વિસ્તરણ બ્યુરો (INDEXTb) રોકાણકારોને સિંગલ-વિન્ડો ક્લિયરન્સ સાથે એન્ડ-ટુ-એન્ડ સપોર્ટ પૂરો પાડે છે, જે રોકાણ પ્રક્રિયાને ઝડપી, પારદર્શક અને સરળ બનાવે છે. આ ઉપરાંત, વ્યવસાયો માટે વાજબી ખર્ચે અને સમયસર NOC (નો ઓબ્જેક્શન સર્ટિફિકેટ) મેળવવા માટે ખૂબ જ સુવ્યવસ્થિત અને પારદર્શક પ્રક્રિયા છે, જે વ્યવસાય કરવાની સરળતાને પ્રોત્સાહન આપે છે.
અહેવાલમાં એ પણ પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું છે કે, આવશ્યક સેવાઓ માટે હડતાલ પર સરકારના પ્રતિબંધને કારણે, રાજ્યમાં મજૂર વિક્ષેપોની અસર નહિવત્ છે. આ વ્યવસાયોને ખૂબ જ સુરક્ષિત અને સ્થિર શ્રમ વાતાવરણ પૂરું પાડે છે.
અહેવાલ મુજબ, ગુજરાતનું મજબૂત ઔદ્યોગિક માળખાગત સુવિધા રોકાણકારોના વિશ્વાસ માટે મુખ્ય આધાર છે. ધોલેરા SIR, GIFT સિટી, સાણંદ, દહેજ, ઝગડિયા અને સાયણ જેવા આધુનિક ઔદ્યોગિક ક્લસ્ટરો રોકાણકારોને વિશ્વસ્તરીય પ્લગ-એન્ડ-પ્લે સુવિધાઓ પૂરી પાડી રહ્યા છે, જેનાથી ઉદ્યોગોની સ્થાપના અને સંચાલન ઝડપી અને વધુ અનુકૂળ બને છે. આ મજબૂત ઇકોસિસ્ટમ પર નિર્માણ કરીને, રાજ્યનું દ્વિવાર્ષિક 'વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત સમિટ' સ્થાનિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય રોકાણકારો તરફથી ખુબ મોટી રોકાણ પ્રતિબદ્ધતાઓને આકર્ષવામાં ખૂબ જ સફળ રહ્યું છે.
ગુજરાતે લોજિસ્ટિક્સ અને કનેક્ટિવિટીમાં પણ શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કર્યું છે. રાજ્ય દેશના કુલ રાજ્ય ધોરીમાર્ગ નેટવર્કના આશરે 10 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે, જે રાષ્ટ્રીય સરેરાશ કરતા લગભગ ચાર ગણો છે. ગુજરાતમાં રાષ્ટ્રીય એક્સપ્રેસવેની સૌથી મોટી અંદાજિત લંબાઈ (635 કિલોમીટર) છે, જ્યારે દેશના કુલ રેલ્વે નેટવર્કનો 7 ટકા ભાગ પણ રાજ્યમાં સ્થિત છે. અહેવાલ મુજબ, ટૂંકા ટર્નઅરાઉન્ડ સમય અને સુધારેલ લોજિસ્ટિક્સ કાર્યક્ષમતાએ સપ્લાય ચેઇનને વધુ સ્પર્ધાત્મક બનાવી છે.
અહેવાલમાં ગુજરાતના વીજ ક્ષેત્રને રોકાણ આકર્ષવામાં મુખ્ય પરિબળ તરીકે પણ પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું છે. રાજ્યમાં ઔદ્યોગિક ગ્રાહકો માટે વીજળીનો ખર્ચ રાષ્ટ્રીય સરેરાશ કરતા આશરે 29 ટકા ઓછો છે. જ્યારે, દરરોજ સરેરાશ 23.8 કલાક વીજળી પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરવામાં આવે છે, જે મોટા રાજ્યોની સરેરાશ કરતા વધારે છે. સ્પર્ધાત્મક વીજળી દરો અને વિશ્વસનીય પુરવઠાએ રાજ્યને ઉદ્યોગો માટે વધુ આકર્ષક બનાવ્યું છે.
અહેવાલ મુજબ, ગુજરાતના મજબૂત આર્થિક મૂળભૂત સિદ્ધાંતો પણ રોકાણકારોના વિશ્વાસનું મુખ્ય કારણ છે. ભારતના કુલ વેપારી નિકાસમાં આ રાજ્યનો હિસ્સો 31 ટકા છે, જ્યારે નાણાકીય વર્ષ 2019-24 દરમિયાન ગુજરાતનો GSDP વૃદ્ધિ દર દેશમાં ત્રીજા ક્રમે છે. રાજ્યનો માથાદીઠ GSDP રૂ. 2,64,232 છે, જે મોટા રાજ્યોની સરેરાશ કરતા 67 ટકા વધારે છે. આ ઉપરાંત, ગુજરાતના MSME બેઝમાં સૂક્ષ્મ અને નાના ઉદ્યોગો (MSEs)નું પ્રમાણ ખૂબ જ સારું છે (જે દેશમાં ચોથા ક્રમે છે), જે રાજ્યમાં ખૂબ જ ગતિશીલ અને સ્થિતિસ્થાપક ઔદ્યોગિક ઇકોસિસ્ટમ બનાવે છે.
ગુજરાતએ નાણાકીય વ્યવસ્થાપનની દ્રષ્ટિએ પણ ઘણું સારું પ્રદર્શન કર્યું છે. નાણાકીય વર્ષ 2024માં રાજ્યની રાજકોષીય ખાધ GSDPના માત્ર 2.81 ટકા હતી, જે તમામ રાજ્યોમાં સૌથી ઓછી છે. રાજ્યની કુલ જવાબદારીઓ આશરે 18 ટકા છે, જે મોટા રાજ્યોની સરેરાશ કરતા લગભગ 40 ટકા ઓછી છે. આ મજબૂત રાજકોષીય શિસ્ત રોકાણકારો માટે લાંબા ગાળાની સ્થિરતા દર્શાવે છે.
આ અહેવાલમાં ગુજરાતના નવીનતા અને સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમને રોકાણ આકર્ષણના મુખ્ય પ્રેરક તરીકે પણ ઓળખવામાં આવ્યું છે. નાણાકીય વર્ષ 2025 સુધીમાં, રાજ્યમાં 614 અટલ ટિંકરિંગ લેબ્સ (ATLs) સ્થપાઈ ચૂકી છે. 100,000 વસ્તી દીઠ 1.24 ATLs સાથે, ગુજરાત મોટા રાજ્યો માટે સરેરાશ કરતાં લગભગ 19 ટકા આગળ છે, જેના કારણે નવીનતા-આધારિત ઉદ્યોગો અને ભાવિ ટેકનોલોજીઓ માટે મજબૂત પાયો તૈયાર થયો છે.
