કેટલાક સંબંધો નજીકના હોવા છતાં, દૂરના થઈ જાય છે, જ્યારે કેટલાક, દૂરના સબંધ હોવા છતાં, જીવનની છેલ્લી ઘડીએ પોતાની ફરજ નિભાવે છે. સોનીપતના એક વૃદ્ધાશ્રમમાં કાપડ વેપારી શિવચરણ રામ રતન ગુપ્તાના મૃત્યુ પછી આવી જ વાર્તા બહાર આવી. તેમના પિતાના મૃત્યુ પછી, તેમની 3 દીકરીઓ અંતિમ સંસ્કારમાં હાજરી આપી શકી નહીં. પહેલા, વૃદ્ધાશ્રમના સંચાલકોએ અંતિમ સંસ્કાર કર્યા, અને હવે પરિવારના એક સભ્ય અને સામાજિક કાર્યકરોએ અસ્થિ વિસર્જનની જવાબદારી પણ નિભાવી છે.
બુધવારે, શિવચરણ ગુપ્તાના અસ્થિ તેમના મોટા ભાઈ મહેન્દ્ર ગુપ્તા દ્વારા હરિદ્વારમાં વિસર્જન કરવામાં આવ્યા. રસપ્રદ વાત એ છે કે, હરિદ્વાર પહોંચતા પહેલા, મહેન્દ્ર ગુપ્તાને સોશિયલ મીડિયા દ્વારા તેમના ભાઈના મૃત્યુની જાણ થઈ. તેઓ લગભગ 10 વર્ષથી તેમના ભાઈના પરિવાર સાથે સંપર્કથી દૂર હતા. જ્યારે વૃદ્ધાશ્રમના સંચાલકોએ મૃતકની મોટી પુત્રીનો ફરીથી સંપર્ક કર્યો, ત્યારે તેણે એવી વાત જાહેર કરી જેની કોઈએ અપેક્ષા રાખી ન હતી. તેણે તેમને અસ્થિ યોગ્ય રીતે વિસર્જન કરવા વિનંતી કરી. કૃપા કરીને તમે મારા પિતાના નાના ભાઈ સમજીને બધી ધાર્મિક વિધિઓ કરો. અમને ખૂબ જ શરમ આવે છે, પરંતુ અમારી કોઈ મજબૂરી હશે. દીકરીએ એમ પણ કહ્યું કે, જો તે સ્વસ્થ હોત, તો તે પોતે હરિદ્વાર આવી હોત.
શિવચરણ ગુપ્તાના મૃત્યુ પછી, તેમની ત્રણ પુત્રીઓ તેમના અંતિમ સંસ્કારમાં હાજર ન રહી તે મુદ્દો પહેલાથી જ ચર્ચાનો વિષય બની ગયો હતો. હવે, તેમના અસ્થિ વિસર્જન દરમિયાન પણ પુત્રીઓ હરિદ્વાર પહોંચી શકી નહીં. શિવચરણ ગુપ્તાના મોટા ભાઈ મહેન્દ્ર ગુપ્તા આગળ આવ્યા. તેઓ હરિદ્વાર પહોંચ્યા અને યોગ્ય વિધિ સાથે તેમના નાના ભાઈના અસ્થિ વિસર્જન કર્યા. સામાજિક સંગઠનો સાથે સંકળાયેલા કેટલાક લોકો પણ મહેન્દ્ર ગુપ્તા સાથે હરિદ્વાર પહોંચ્યા. આ રીતે, પુત્રીઓની ગેરહાજરીને કારણે પરિવારની જે જવાબદારી અધૂરી લાગતી હતી તે તેમના મોટા ભાઈ અને સામાજિક કાર્યકરો દ્વારા પૂર્ણ કરવામાં આવી. મહેન્દ્ર ગુપ્તાએ તેમના ભાઈના અસ્થિ ગંગામાં વિસર્જન કરવાની અંતિમ વિધિ કરી.
મહેન્દ્ર ગુપ્તાના જણાવ્યા મુજબ, છેલ્લા 10 વર્ષથી તેમનો તેમના ભાઈ શિવચરણ ગુપ્તા અને તેમના પરિવાર સાથે કોઈ સંપર્ક નહોતો. તેમને તેમના ભાઈના મૃત્યુની જાણ તેમના પરિવાર પાસેથી નહીં, પરંતુ સોશિયલ મીડિયા દ્વારા થઈ હતી. તેમણે જણાવ્યું કે થોડા વર્ષો પહેલા નેપાળમાં આવેલા ભૂકંપ દરમિયાન, તેઓ માનતા હતા કે તેમના ભાઈનું મૃત્યુ થયું છે. તેમણે એવું માની લીધું કે તેઓ મૃત્યુ પામ્યા છે. ત્યાર પછી, સોશિયલ મીડિયા દ્વારા, તેમને ખબર પડી કે તેમનો ભાઈ જીવિત હતા અને વૃદ્ધાશ્રમમાં રહેતા હતા. તેમના મૃત્યુના સમાચાર મળતાં, મહેન્દ્ર ગુપ્તા હરિદ્વાર ગયા અને અંતિમ સંસ્કાર કર્યા. મહેન્દ્રએ કહ્યું કે તેમણે લગભગ 10 વર્ષ પહેલાં તેમના ભાઈને મૃત માન્યા હતા. હવે જ્યારે સત્ય પ્રકાશમાં આવ્યું છે, ત્યારે તેમના ભાઈના અસ્થિઓનું વિસર્જન કરવું તેમની ફરજ હતી.
શિવચરણ ગુપ્તા 7 ભાઈ-બહેનોમાંના એક હતા. તેમની આટલી મોટી ઉંમરે પણ, તેમના મોટા ભાઈ મહેન્દ્ર ગુપ્તાએ તેમના નાના ભાઈના અંતિમ સંસ્કાર કરવા આગળ આવ્યા. આ પરિસ્થિતિ ખાસ કરીને ભાવનાત્મક છે કારણ કે શિવચરણની 3 પુત્રીઓ અંતિમ સંસ્કારમાં હાજરી આપી શકી ન હતી, જ્યારે તેમના મોટા ભાઈ, જે લગભગ એક દાયકાથી સંપર્કથી દૂર હતા, સોશિયલ મીડિયામાંથી માહિતી મળ્યા પછી હરિદ્વાર પહોંચ્યા અને અસ્થિઓનું વિસર્જન કર્યું. મહેન્દ્ર ગુપ્તાએ તેમની પુત્રીઓની ગેરહાજરી પર કઠોર ટિપ્પણી કરવાનું ટાળ્યું, અને કહ્યું કે તેઓ કોઈ મજબૂરીમાં હશે.
વૃદ્ધાશ્રમના સંચાલકોએ મોટી દીકરી સાથે ફરી વાત કરી. વાતચીત દરમિયાન, દીકરીએ તેના પિતા પ્રત્યેની પોતાની લાગણીઓ વ્યક્ત કરી. તેણે કહ્યું કે તે અને તેની બહેનો તેમને ખૂબ પ્રેમ કરે છે. જોકે, તેણે એ પણ ઉલ્લેખ કર્યો કે તેના પિતા તેમની સાથે રહેવા તૈયાર ન હતા. તેણે પોતાની મજબૂરીનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો. તેણે કહ્યું કે જો તે સ્વસ્થ હોત, તો તે પોતે હરિદ્વાર આવી ગઈ હોત. તેણે કહ્યું કે તે તેના પિતાના અસ્થિ વિસર્જન અંગે ચિંતિત હતી અને ઇચ્છતી હતી કે તેમની આ અંતિમ વિધિ યોગ્ય રીતે થાય. તેથી, તેણે વૃદ્ધાશ્રમના સંચાલકોને વિનંતી કરી કે, અસ્થિઓને યોગ્ય રીતે વિસર્જન કરી દે અને તેને તેના પિતાના નાના ભાઈ તરીકે ગણીને તમામ ધાર્મિક વિધિઓ કરી દે.
મોટી દીકરીએ કહ્યું, 'અમે ખૂબ જ શરમ અનુભવીએ છીએ, પરંતુ અમારી કોઈ મજબૂરી હશે.' અંતિમ સંસ્કારમાં પુત્રીઓની ગેરહાજરી અંગે સતત પ્રશ્નો ઉભા થતા રહ્યા, પરંતુ પુત્રીએ તેના ખુલાસામાં તેના પિતા પ્રત્યેના તેના આદર અને ભાવનાત્મક જોડાણ વિશે વાત કરી. તેણે એમ પણ કહ્યું કે તે ઇચ્છતી હતી કે તેમના અંતિમ સંસ્કાર સંપૂર્ણ આદર સાથે કરવામાં આવે. પુત્રીઓએ અંતિમ સંસ્કાર અને અસ્થિ વિસર્જનની જવાબદારી વૃદ્ધાશ્રમના મેનેજમેન્ટ અને પરિવારના અન્ય સભ્યોને સોંપી છે. જોકે, તેઓએ તેમના પિતાના તેરમા દિવસની ધાર્મિક વિધિઓ પોતાના ઘરે જ કરવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી છે. આમ, તેમના પિતાની અંતિમ યાત્રામાં હાજરી આપી ન શકવા છતાં, પુત્રીઓ પોતાની રીતે આખરી વિધિ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. તેમના મોટા કાકા, મહેન્દ્ર ગુપ્તાએ અસ્થિ વિસર્જનની જવાબદારી સંભાળી. વૃદ્ધાશ્રમ સંચાલકોના જણાવ્યા અનુસાર, પુત્રીઓ સાથે વધુ ચર્ચા કર્યા પછી, તેમનો દ્રષ્ટિકોણ પણ પ્રગટ થયો. તેઓએ તેમના પિતા પ્રત્યેનો પ્રેમ વ્યક્ત કર્યો અને તેમના સંજોગોનો ઉલ્લેખ કર્યો.
શિવચરણ ગુપ્તાના મૃત્યુ પછી, વૃદ્ધાશ્રમ સંચાલકોએ તેમના અંતિમ સંસ્કારની જવાબદારી સ્વીકારી હતી. હવે, અસ્થિ વિસર્જન માટે હરિદ્વાર લઈ જવાની જવાબદારી સંસ્થાઓ અને સામાજિક સંગઠનો દ્વારા લેવામાં આવી છે. પરિવારના નજીકના સભ્ય તરીકે, મહેન્દ્ર ગુપ્તાએ માહિતી મળતાં, વ્યક્તિગત રીતે હરિદ્વાર પહોંચ્યા. આમ, વૃદ્ધાશ્રમ સંચાલકો, સામાજિક કાર્યકરો અને મોટા ભાઈએ અંતિમ સંસ્કારથી લઈને અસ્થિ વિસર્જન સુધીની પ્રક્રિયામાં પોતાની ભૂમિકા ભજવી.
3.jpg)
