વીડિયો રેકોર્ડિંગ તો તમારે આપવું જ પડશે, નહીં તો... સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશ ચૂંટણી પંચ પર કેમ ભડકી ગયા?

બુધવારે (14 ઓક્ટોબર), સુપ્રીમ કોર્ટે 2023ની કર્ણાટક વિધાનસભા ચૂંટણી દરમિયાન શ્રૃંગેરી વિધાનસભા મતવિસ્તારમાં મત ગણતરીનું વીડિયો રેકોર્ડિંગ ન મળવા બદલ ભારતીય ચૂંટણી પંચ (ECI)ને સખત ઠપકો આપ્યો. કોર્ટ કોંગ્રેસના નેતા TD રાજેગૌડા અને BJPના ઉમેદવાર DN જીવરાજ વચ્ચેના ચૂંટણી વિવાદ સંબંધિત કેસની સુનાવણી કરી રહી હતી. રાજેગૌડાએ 2023ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં શ્રૃંગેરી વિધાનસભા મતવિસ્તારમાંથી 201 મતોના નજીવા માર્જિનથી જીત મેળવી હતી, પરંતુ તાજેતરમાં થયેલી પુનઃગણતરી બાદ જીવરાજને વધુ મત મળ્યા હોવાનું બહાર આવતા કોંગ્રેસના ઉમેદવારને પદ પરથી હટાવી દેવામાં આવ્યા હતા.

જોકે, મે મહિનામાં, સુપ્રીમ કોર્ટે રાજેગૌડાને રાહત આપી હતી, અને તેમની અરજીની સુનાવણી પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી તેમને વિધાનસભાના સભ્ય (MLA) રહેવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો. આજે આ જ અરજી પર, ન્યાયાધીશ સંજય કુમાર અને સંજીવ સચદેવાની બેન્ચે ભારતીય ચૂંટણી પંચ (ECI)એ જણાવ્યું કે તે 2023ની મત ગણતરીના વિડિયો રેકોર્ડિંગ શોધી શક્યું નથી ત્યારે આશ્ચર્ય વ્યક્ત કર્યું. પંચને ઠપકો આપતા કોર્ટે કહ્યું, 'ભારતીય ચૂંટણી પંચ (ECI) એવું કેવી રીતે કહી શકે કે, તેના રેકોર્ડ ખોવાઈ ગયા છે? તમારું મુખ્ય કામ ચૂંટણી કરાવવાનું છે. તમારી પાસે દસ્તાવેજો હોવા જ જોઈએ. 'હા, અમે તેને શોધવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છીએ' એમ કહેવાનો પ્રશ્ન જ ક્યાં ઉભો થાય છે? તમે તેને ચૂંટાયેલા ઉમેદવારને સોંપી દીધો. રેકોર્ડનો કોઈ કબજો નથી. આગામી તારીખે તમારી પાસે જે કંઈ છે તે રજૂ કરો. નહિંતર, અમારે તમારી વિરુદ્ધ પ્રતિકૂળ નિષ્કર્ષ કાઢવા પડશે. અમે આવા ખોટા બહાનાઓને સહન કરીશું નહીં.'

મીડિયા સૂત્રોના અહેવાલ મુજબ, સુનાવણી દરમિયાન, કોર્ટે નોંધ્યું કે કોંગ્રેસના ધારાસભ્યો નિરીક્ષકનો અહેવાલ અને મૂળ મત ગણતરી અને તાજેતરના પુનઃગણતરીના વિડિયો રેકોર્ડિંગ જોવા માંગે છે. જ્યારે કોર્ટે કહ્યું કે તે ECIને આ દસ્તાવેજો અને વીડિયો રેકોર્ડિંગ રજૂ કરવાનો નિર્દેશ આપશે, ત્યારે ECIનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા વરિષ્ઠ વકીલ શેષાદ્રિ નાયડુએ જણાવ્યું કે તેઓ 2023નો વીડિયો મેળવી શક્યા નથી. જોકે, કોર્ટ તેમની દલીલ સાથે સહમત ન હતી.

ત્યારપછી કોર્ટે 15 ફેબ્રુઆરી, 2027ના રોજ સુનાવણી નક્કી કરી, જેમાં કહ્યું, 'તમારી પાસે જે કંઈ છે, તે આગામી સુનાવણીની તારીખે રજૂ કરો. નહિંતર, અમારે તમારી વિરુદ્ધ પ્રતિકૂળ નિષ્કર્ષ કાઢવા પડશે.' આ અગાઉ, BJPના D.N. જીવરાજે કર્ણાટક હાઈકોર્ટમાં રાજેગૌડાની ચૂંટણી જીતને પડકારતી ચૂંટણી અરજી દાખલ કરી હતી. 6 એપ્રિલના રોજ, હાઈકોર્ટે પોસ્ટલ બેલેટ મતોની પુનઃ ચકાસણીનો આદેશ આપ્યો હતો, જેમાં 279 નકારાયેલા પોસ્ટલ બેલેટની પુનઃ ચકાસણીનો પણ સમાવેશ થાય છે.

3 મે, 2026ના રોજ, રિટર્નિંગ ઓફિસરે ઔપચારિક રીતે સુધારેલા પરિણામોની જાહેરાત કરી, જેમાં રાજેગૌડાના મતોની સંખ્યામાં 255નો ઘટાડો થયો અને જીવરાજને વિજેતા ઉમેદવાર જાહેર કરવામાં આવ્યા. ત્યારપછી રાજેગૌડાએ આ ઘટનાક્રમને સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકાર્યો. સુપ્રીમ કોર્ટમાં કરેલી અરજીમાં, રાજેગૌડાએ દલીલ કરી હતી કે હાઈકોર્ટે ફક્ત 279 રદ કરાયેલા પોસ્ટલ મતપત્રોની ફરીથી ચકાસણી કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો, જ્યારે રિટર્નિંગ ઓફિસરે રાજેગૌડાના પક્ષમાં આવેલા 562 માન્ય પોસ્ટલ મતપત્રો પર ગેરકાયદેસર રીતે ફરીથી વિચાર કર્યો હતો.

તેમણે હાઈકોર્ટના નિર્ણયને પણ પડકાર્યો હતો અને ફરીથી ગણતરી કરવાની જરૂરિયાત પર પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો હતો, જોકે કોર્ટે જીવરાજ દ્વારા તેમના પર લગાવવામાં આવેલા ભ્રષ્ટાચારના આરોપો અંગે તેમના પક્ષમાં નિર્ણય લીધો હતો. અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે જીવરાજ પોસ્ટલ મતપત્રો સાથે છેડછાડ કરવા બદલ ફોજદારી કેસનો સામનો કરી રહ્યા છે. જોકે, કર્ણાટક હાઈકોર્ટે આ વર્ષે મે મહિનામાં તેમની સામેના કેસ પર સ્ટે મૂક્યો હતો.