શું રાહુલ ગાંધીના વોટ ચોર, ગદ્દી છોડ નારાની કોઇ અસર લોકો પર થઇ રહી છે. શું લોકો મોદી સરકાર પ્રત્યે નકારાત્મક થઇ રહ્યા છે. આવા સવાલોના જવાબ આપણને દુનિયાની જાણીતી પ્યુ રીસર્ચ સંસ્થાના સરવેમાંથી મળી રહે છે. આ સંસ્થા દ્વારા કરાયેલા તાજેતરના સરવેમાં ખૂબ જ ચોંકાવનારી માહિતી બહાર આવી રહી છે. તમને કદાચ વિશ્વાસ નહીં થાય કે સરવેમાં એવું જાણવા મળ્યું કે ભારતના મોટાભાગના લોકો નેતાઓને ઇમાનદાર માને છે, લોકો માને છે કે તેમના નેતાઓ ભણેલા ગણેલા અને યોગ્ય છે.
જોકે, આ સરવેમાં એક વાત લોકો માને છે કે હાલની રાજકીય સિસ્ટમમાં ફેરફારની જરૂર છે. એટલે કે સુધારા કરવાની જરૂર છે. પરંતુ તેની સાથે લોકો આશાવાદી પણ છે કે આ સુધારા થશે. આ સરવે દુનિયાના 24 દેશોમાં કરાયો હતો. આ સરવેમાં 4000થી વધુ લોકોનો સમાવેશ કરાયો હતો. જાણીને તમે ચોંકી જશો કે ભારત કરતા બીજા દેશોમાં સ્થિતિ ખરાબ છે. યૂરોપ અને અમેરિકામાં પણ લોકો નેતાઓ પ્રત્યે નકારાત્મક ભાવ ધરાવે છે. ખાસ કરીને લેટિન અમેરિકાના દેશો તો સ્થિતિ ખરાબ છે. તો ચાલો આપણે એક એક મુદ્દા પર લોકોના પ્રતિભાવ શું છે તે જોઇએ.
1. રાજકીય વ્યવસ્થામાં પરિવર્તન પ્રત્યેનો દ્રષ્ટિકોણ (Attitude Towards Political System Change)
ભારતમાં, મોટા ભાગના લોકો રાજકીય પ્રણાલીમાં ફેરફારની જરૂરિયાત પ્રત્યે આશાવાદી છે:
-59% (ઓગણસાઠ ટકા) પુખ્ત વયના લોકો માને છે કે તેમની રાજકીય સિસ્ટમમાં સંપૂર્ણ સુધારા અથવા મોટા ફેરફારોની જરૂર છે, અને તેમને વિશ્વાસ છે કે આ ફેરફારો અસરકારક રીતે થઈ શકે છે. જે લોકો પરિવર્તન ઇચ્છે છે, તેમાંના માત્ર 10 (દસ ટકા) જ એવા છે જેઓ માને છે કે ફેરફાર થઈ શકશે નહીં.
તેમની સરખામણીમાં, 25 (પચીસ ટકા) લોકો એવા છે જેઓ માને છે કે રાજકીય પ્રણાલીમાં માત્ર નાના ફેરફારોની જરૂર છે અથવા કોઈ ફેરફારની જરૂર નથી. ભારત એવા સાત દેશો પૈકીનો એક છે જ્યાં સુધારાની ઇચ્છા રાખતા લોકો નિરાશાવાદી (pessimistic) કરતાં વધુ આશાવાદી (optimistic) છે કે ફેરફાર શક્ય છે.
2. શાસક પક્ષ પ્રત્યેનો દ્રષ્ટિકોણ (Views of Governing Party)
સર્વેક્ષણ કરાયેલા 24 દેશોમાં, ભારતમાં શાસક પક્ષ પ્રત્યે મજબૂત સકારાત્મક દ્રષ્ટિકોણ જોવા મળ્યો હતો: ભારતમાં, 76 (છોત્તેર ટકા) પુખ્ત વયના લોકો શાસક પક્ષ પ્રત્યે સકારાત્મક અભિપ્રાય ધરાવે છે. સર્વેક્ષણના સમયે ભારતમાં શાસક રાજકીય પક્ષોમાં ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP), જનતા દળ (સેક્યુલર) (JD(S)), જનતા દળ (યુનાઇટેડ) (JD(U)), નેશનાલિસ્ટ કોંગ્રેસ પાર્ટી, શિવસેના અને તેલુગુ દેશમ પાર્ટી (TDP) નો સમાવેશ થતો હતો.
3. ચૂંટાયેલા નેતાઓ વિશેના મંતવ્યો (Views of Elected Officials)
જ્યારે ચૂંટાયેલા નેતાઓના ગુણોનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું, ત્યારે ભારતમાં લોકોનો દ્રષ્ટિકોણ અન્ય ઘણા દેશોની તુલનામાં ઓછો નકારાત્મક હતો (જ્યાં ત્રીજા ભાગના અથવા ઓછા લોકોએ નકારાત્મક ગુણો ન હોવાનું જણાવ્યું). ભારત, જાપાન અને નેધરલેન્ડ્સમાં, લગભગ ત્રીજા ભાગના અથવા તેનાથી ઓછા પુખ્ત વયના લોકો કહે છે કે તેમના ચૂંટાયેલા અધિકારીઓમાં સામાન્ય રીતે સકારાત્મક ગુણોનો અભાવ છે.
4-પ્રામાણિકતા (Honesty): 33% પુખ્ત વયના લોકો કહે છે કે તેમના ઓછા અથવા કોઈ પણ ચૂંટાયેલા અધિકારીઓ પ્રામાણિક નથી.
5-સામાન્ય લોકોની જરૂરિયાતો સમજવી (Understanding Needs):31 ટકા પુખ્ત વયના લોકો માને છે કે કોઈ પણ નેતાઓ સામાન્ય લોકોની જરૂરિયાતો સમજતા નથી. બીજી તરફ, કેનેડા, જર્મની, ભારત, ઇન્ડોનેશિયા, નેધરલેન્ડ્સ અને સ્વીડન જેવા દેશોમાં, એક ચતુર્થાંશ અથવા વધુ પુખ્ત વયના લોકો માને છે કે તેમના બધા અથવા મોટા ભાગના રાજકારણીઓ સામાન્ય લોકોની જરૂરિયાતો સમજે છે. ભારતમાં 17 (સત્તર ટકા) લોકો આ માને છે.
6-લાયક (Well-Qualified): લગભગ એક તૃતીયાંશ અથવા વધુ લોકો સહમત છે કે તેમના બધા અથવા મોટા ભાગના ચૂંટાયેલા નેતાઓ તેમની સ્થિતિ માટે સુયોગ્ય (well-qualified) છે.
7. મુખ્ય સમસ્યાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું (Focus on Important Problems): લગભગ ત્રીજા ભાગના લોકો (30% ની આસપાસ) કહે છે કે તેમના બધા અથવા મોટા ભાગના ચૂંટાયેલા નેતાઓ દેશની સૌથી મહત્વપૂર્ણ સમસ્યાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.
8. સંસ્થાઓમાં વિશ્વાસ (Institutional Trust)
એશિયા અને પ્રશાંત (Asia and Pacific - AP) ક્ષેત્રમાં, અને ભારતમાં લોકોનો પોલીસમાં વિશ્વાસ વધી રહ્યો છે.
