ઈરાન સામે US-ઇઝરાયલ યુદ્ધ બીજા મહિનામાં પ્રવેશી રહ્યું છે, અને વિશ્વ એક એવી કટોકટીમાં ફસાતું જઈ રહ્યું છે જેને બહાર નીકળવા માટે યુદ્ધ સમાપ્ત થયા પછી પણ મહિનાઓ લાગી શકે છે. વિશ્વભરના દેશો તેલ અને ગેસની અછતનો સામનો કરી રહ્યા છે, અને પુરવઠામાં વિક્ષેપોના કારણે કિંમતો આસમાને પહોંચી રહી છે. આ દરમિયાન, ખાડી દેશો પાસેથી તેલ અને ગેસ ખરીદતા પાકિસ્તાનને પણ ખુબ મોટું નુકસાન થઈ રહ્યું છે.
ઈરાને તાજેતરમાં પાકિસ્તાનને ખાતરી આપી હતી કે, તેના 20 જહાજો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી સુરક્ષિત રીતે પસાર થઈ શકે છે, જે વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠા માટે એક મહત્વપૂર્ણ કડી છે. આ ખાતરી મળ્યા પછી, પાકિસ્તાને કુવૈત પાસેથી ડીઝલ અને જેટ ઇંધણની વિનંતી કરી. પાકિસ્તાને પુરવઠાના પરિવહન માટે પોતાના જહાજો પણ લાવવાનું વચન આપ્યું હતું, જેના પછી કુવૈતે સંમતિ આપી હતી.
US અને ઇઝરાયલ સાથેના સંઘર્ષ વચ્ચે, ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ, એક મહત્વપૂર્ણ તેલ પુરવઠો માર્ગ બંધ કરી દીધો છે, અને ફક્ત પસંદગીના દેશોના જહાજોને જ પસાર થવા દે છે.
કુવૈત પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશન (KPC) પાકિસ્તાન સ્ટેટ ઓઇલ સાથેના કરાર હેઠળ નિયમિતપણે પાકિસ્તાનમાં તેલ મોકલતું રહ્યું છે. જોકે, અમેરિકા અને ઇઝરાયલ સાથે યુદ્ધ શરૂ થયા પછી ઇરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ કરી દીધું છે, જેના કારણે તેલનો પુરવઠો ખોરવાઈ ગયો છે.
પાકિસ્તાનના એક અખબાર સાથે વાત કરતા, એક અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, 'પાકિસ્તાને હવે કુવૈતને જાણ કરી છે કે ઇરાને શિપમેન્ટ માટેનો માર્ગ સાફ કરી દીધો છે, જેનાથી પાકિસ્તાની જહાજો ખાડી દેશમાંથી તેલ લાવી શકે છે. તેના જવાબમાં, કુવૈત પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશને તેની સંમતિ આપી છે.'
સોમવારે, પાકિસ્તાનના પેટ્રોલિયમ બાબતોના મંત્રી પરવેઝ મલિકે કુવૈતી રાજદૂત નાસેર અબ્દુલરહેમાન જાસેર અલમુતૈરી સાથે મુલાકાત કરી, જેમાં દ્વિપક્ષીય સંબંધો, ઉર્જા સહયોગ અને પ્રાદેશિક પરિસ્થિતિ અંગે ચર્ચા કરવામાં આવી.
બેઠક દરમિયાન, અલી પરવેઝે કુવૈત પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશનની પ્રશંસા કરતા કહ્યું કે, તેણે પાકિસ્તાની જહાજોને કુવૈતથી ડીઝલ અને જેટ ઇંધણની સંપૂર્ણ પહોંચની ખાતરી આપી છે.
પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા સંઘર્ષ વચ્ચે, ઇરાનની સંસદીય સુરક્ષા સમિતિએ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર વધુ નિયંત્રણ સ્થાપિત કરવાની યોજનાને મંજૂરી આપી છે. એક અંગ્રેજી અખબારના અહેવાલ મુજબ, આ યોજનામાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા જહાજો પર ટોલ લાદવા અને અમેરિકન અને ઇઝરાયલી જહાજોના પ્રવેશ પર પ્રતિબંધ મૂકવા જેવી જોગવાઈઓ શામેલ છે.
યોજનાની જાહેરાત કરતા, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા આયોગના સભ્યએ જણાવ્યું હતું કે, આ યોજનાનો હેતુ સુરક્ષાને મજબૂત બનાવવા, જહાજ સલામતી માટેના પ્રોટોકોલ, પર્યાવરણીય સંરક્ષણ પગલાં અને ટોલ સિસ્ટમ લાગુ કરવાનો છે.
US અને ઇઝરાયલ ઉપરાંત, આ યોજનાનો હેતુ એવા તમામ દેશોના જહાજોને અવરોધિત કરવાનો પણ છે જેમણે ઇરાન સામે એકપક્ષીય પ્રતિબંધો લાદ્યા છે.
28 ફેબ્રુઆરીના રોજ યુદ્ધ ફાટી નીકળ્યા પછી, ઇરાનના ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ સ્ટ્રેટને આંશિક રીતે બંધ કરવાની જાહેરાત કરી.
આ પગલાથી વૈશ્વિક ઉર્જા સંકટ સર્જાયું, કારણ કે સ્ટ્રેટ વિશ્વના સૌથી વ્યસ્ત તેલ પરિવહન માર્ગોમાંનો એક છે. વિશ્વના તેલ અને LNG પુરવઠાનો આશરે 20 ટકા ભાગ તેમાંથી પસાર થાય છે. આ બંધ થવાથી વૈશ્વિક તેલ અને ગેસના ભાવમાં વધારો થયો, જેના કારણે ઘણા દેશો પ્રભાવિત થયા.
તેની અસર ભારત પર પણ પડી, જ્યાં લગભગ 90 ટકા LPG આયાત આ માર્ગ દ્વારા થાય છે. પુરવઠાની અછતથી નાના દુકાનદારોથી લઈને રેસ્ટોરન્ટ માલિકો સુધી મોટા ભાગના લોકોને અસર થઈ છે.
જોકે, સમય જતાં પરિસ્થિતિમાં સુધારો થયો, અને ઈરાને 'નંદા દેવી' અને 'શિવાલિક' સહિત અનેક જહાજોને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થવાની મંજૂરી આપી. આ જહાજો થોડા અઠવાડિયા પહેલા જ ભારત પહોંચ્યા હતા.
27.jpg)
