ઈરાને પર્શિયન ગલ્ફમાં અન્ડર સી ઈન્ટરનેટ કેબલ્સ કાપી નાખવાની ધમકી આપી, ભારત સહિત વિશ્વ પર ખતરો

ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સ (IRGC) એ પર્શિયન ગલ્ફ અને ખાસ કરીને સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાંથી પસાર થતા દરિયાઈ ડેટા કેબલ્સને લઈને ગંભીર ચેતવણી આપી છે. ઈરાની સમાચાર એજન્સી 'તસ્નીમ' ના અહેવાલ મુજબ, IRGC એ સંકેત આપ્યો છે કે આ કેબલ્સ અકસ્માતે અથવા જાણી જોઈને કરવામાં આવતી કાર્યવાહી સામે અત્યંત સંવેદનશીલ છે.

તસ્નીમ ન્યૂઝ એજન્સીએ બુધવારે પ્રકાશિત કરેલા અહેવાલમાં જણાવ્યું છે કે, "જો એકસાથે અનેક મુખ્ય કેબલ્સને નુકસાન થાય—પછી તે અકસ્માત હોય કે જાણી જોઈને લેવાયેલું પગલું—તો તેનાથી સમગ્ર પર્શિયન ગલ્ફમાં ઈન્ટરનેટ સેવાઓ ખોરવાઈ શકે છે."

હોર્મુઝની સામુદ્રધુની અત્યાર સુધી માત્ર ખનિજ તેલના પરિવહન માટે જ મહત્વની માનવામાં આવતી હતી, પરંતુ તે વૈશ્વિક સંચાર પ્રણાલી માટે પણ એક મહત્વપૂર્ણ 'ડિજિટલ ધમની' છે. તેના પાણીની નીચે ફાઈબર-ઓપ્ટિક કેબલ્સનું ગૂંચવાયેલું જાળું છે જે વૈશ્વિક સંદેશાવ્યવહારની કરોડરજ્જુ સમાન છે.

જો આ કેબલ્સને નુકસાન પહોંચે, તો તેની અસર માત્ર મધ્ય પૂર્વ પૂરતી મર્યાદિત નહીં રહે, પરંતુ સમગ્ર વિશ્વમાં વર્તાશે.  આ લાઈનો એશિયા, યુરોપ અને મધ્ય પૂર્વને જોડતી હોવાથી આ પ્રદેશના અંદાજે 17% થી 30% ઈન્ટરનેટ ટ્રાફિકનું વહન કરે છે.  સાઉદી અરેબિયા અને UAE માં Amazon, Microsoft અને Google જેવા દિગ્ગજો દ્વારા સ્થાપિત મોટા AI હબ્સ આ કેબલ્સ પર નિર્ભર છે. ગ્લોબલ ફાઈનાન્શિયલ ટ્રાન્ઝેક્શન્સ, ક્લાઉડ સર્વિસ, ઈમેલ અને વીડિયો કોલ્સ જેવી તમામ સેવાઓ આ નેટવર્ક પર ટકેલી છે.

ડેટાના સૌથી મોટા વપરાશકર્તા તરીકે ભારતની ડિજિટલ અર્થવ્યવસ્થા આ કનેક્શન પર ખૂબ જ નિર્ભર છે. જો આ કેબલ્સ કપાય, તો ઈન્ટરનેટની ઝડપમાં ધરખમ ઘટાડો થઈ શકે છે. ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમ અને ક્લાઉડ સેવાઓ બિનભરોસાપાત્ર બની શકે છે. ભારતના IT અને AI ક્ષેત્રને મોટું આર્થિક નુકસાન થઈ શકે છે.

આ તણાવની વચ્ચે દરિયાઈ કેબલ બિછાવતી ફ્રેન્ચ કંપની Alcatel Submarine Networks એ તેના ગ્રાહકોને 'ફોર્સ મેજ્યુર' (Force Majeure) નોટિસ પાઠવી છે. આનો અર્થ એ છે કે અણધાર્યા સંજોગોને કારણે કંપની તેની કરારબદ્ધ જવાબદારીઓ પૂરી કરવામાં અસમર્થ છે.

વધુમાં, બ્લૂમબર્ગના અહેવાલ મુજબ કંપનીનું કેબલ ઇન્સ્ટોલેશન જહાજ, Ile De Batz, સાઉદી અરેબિયાના દમ્મામ કિનારે અટવાયું છે. ટેક જાયન્ટ Meta (ફેસબુક) એ પણ અન્ડરસી કેબલ્સ પરનું કામ અટકાવી દીધું હોવાના અહેવાલ છે. ઓમાન, UAE અને પાકિસ્તાન જેવા દેશો કે જે હાલમાં સંઘર્ષ ક્ષેત્રની નજીક છે, ત્યાં આ કેબલ્સના લેન્ડિંગ સ્ટેશન આવેલા છે. ઈરાનની આ ચેતવણીએ વૈશ્વિક ડિજિટલ સુરક્ષા સામે મોટો પ્રશ્નાર્થ ચિન્હ મૂકી દીધો છે.