US-ઇઝરાયલી હુમલાઓને કારણે ઈરાનમાં થયેલા વિસ્ફોટોએ ફરી એકવાર પશ્ચિમ એશિયાને યુદ્ધમાં ધકેલી દીધું છે. આ સંયુક્ત હુમલાઓએ પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો છે કે, શું આ કાર્યવાહી ફક્ત લશ્કરી દબાણ છે કે ઈરાનમાં શાસન પરિવર્તનની શરૂઆત છે. કરવામાં આવેલા આ હુમલાઓ પરથી તમને શું સંકેતો મળે છે?
US અને ઇઝરાયલીના આ મોટા હુમલાઓ અને છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયાથી આ પ્રદેશમાં જહાજો અને સૈનિકોની હાજરી દ્વારા, US રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને તેમનું વહીવટીતંત્ર ઈરાનમાં શાસન પરિવર્તનનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. વિશ્લેષકો આગાહી કરે છે કે, આગામી થોડા દિવસોમાં વધુ હુમલાઓ થઈ શકે છે. શરૂઆતમાં, તેઓ લશ્કરની કમાન્ડ અને નિયંત્રણ પ્રણાલી, એટલે કે, લશ્કરી નિયંત્રણના મુખ્ય કેન્દ્રોને નિશાન બનાવવાની પોતાની પરંપરાગત વ્યૂહરચનાનો ઉપયોગ કરશે.
મીડિયા આવી રહેલા અહેવાલો પરથી માહિતી મળી છે કે, ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા, અયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીના નિવાસસ્થાન પર હુમલો કરવામાં આવ્યો છે. શાસન પરિવર્તન કરવું સરળ રહેશે નહીં. ટ્રમ્પે ઈરાની લોકોને સરકાર ઉથલાવી દેવાની અપીલ કરી છે, પરંતુ આ ખૂબ જ મુશ્કેલ કામ છે. શસ્ત્રો વિના, લોકો માટે કડક રીતે નિયંત્રિત અને ભારે સશસ્ત્ર ધરાવતા શાસનને ઉથલાવી નાખવું મુશ્કેલ બનશે.
એક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો એ છે કે, આ ક્ષેત્રમાં અમેરિકાનો ઇતિહાસ આ મામલે નબળો રહ્યો છે. 1990-91ના ગલ્ફ વોર દરમિયાન, અમેરિકાએ ઇરાકી લોકોને બળવો કરવા માટે પ્રેરણા આપી હતી, પરંતુ પાછળથી બગદાદ પર હુમલો ન કરવાનો નિર્ણય લીધો અને તેઓ ત્યાં જ અટકી ગયા.
ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા તરીકે, ખામેનીએ ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા તરીકે દાયકાઓ વિતાવ્યા, ધાર્મિક સત્તા સ્થાપિત કરવા અને દેશને પ્રાદેશિક મહાસત્તા બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો. ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ અંગે તેમનો ઈઝરાયલ અને અમેરિકા સાથે સંઘર્ષ થયો અને દેશમાં લોકશાહી તરફી વિરોધીઓને દબાવવાનો પણ આરોપ મૂકવામાં આવ્યો. ખામેનીની ઇઝરાયલી અને અમેરિકાના હુમલામાં હત્યા કરવામાં આવી હતી.
1989માં ઈરાનના ભૂતપૂર્વ સર્વોચ્ચ નેતા, અયાતુલ્લાહ રુહોલ્લાહ ખોમેનીના મૃત્યુ પછી, ખામેનીએ સત્તા સંભાળી અને ઇસ્લામિક રિપબ્લિકને સંપૂર્ણપણે ફરીથી આકાર આપ્યો. ખોમેની એક ઉત્સાહી અને પ્રભાવશાળી વિચારક હતા, જેમણે શાહને સત્તા પરથી હાંકી કાઢ્યા અને શિયા મુસ્લિમ ધર્મગુરુઓનું શાસન સ્થાપિત કર્યું.
