થાઈલેન્ડના રાજાને 'રામ' કેમ કહેવામાં આવે છે, ત્યાંની અયોધ્યાની શું છે વાર્તા

પીએમ મોદી 3 એપ્રિલે થાઇલેન્ડની બે દિવસની મુલાકાતે પહોંચ્યા છે. થાઇલેન્ડ, જેને સિયામ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે તેની અનોખી સંસ્કૃતિ, સમૃદ્ધ ઇતિહાસ અને મજબૂત રાજાશાહી પરંપરાઓ માટે પ્રખ્યાત છે. પણ એક પ્રશ્ન જે વારંવાર ઉદ્ભવે છે. પ્રશ્ન એ છે કે થાઇલેન્ડના દરેક રાજાને 'રામ'નું બિરુદ કેમ આપવામાં આવે છે? શું આ માત્ર એક સંયોગ છે, કે પછી તેની પાછળ કોઈ ઐતિહાસિક અને ધાર્મિક કારણ પણ છે? આવી સ્થિતિમાં, ચાલો તમને જણાવીએ આ પરંપરાની આખી વાર્તા.

થાઈલેન્ડના રાજાને રામનું બિરુદ કેમ?

થાઇલેન્ડ અને ભારત વચ્ચેના સંબંધો માત્ર વેપારની દ્રષ્ટિએ જ નહીં, પરંતુ ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક રીતે પણ ખૂબ જ ઊંડા રહ્યા છે. દક્ષિણપૂર્વ એશિયાના ઘણા દેશોની જેમ, થાઇલેન્ડમાં પણ હિન્દુ અને બૌદ્ધ પરંપરાઓનો પ્રભાવ જોવા મળે છે. થાઈ સમાજમાં, રામાયણ, જેને રામકીયન કહેવામાં આવે છે, તે ફક્ત એક મહાકાવ્ય નથી પરંતુ રાષ્ટ્રીય ગૌરવનું પ્રતીક છે. તે ન માત્ર થાઈ કલા, નાટક અને સાહિત્યનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ, પરંતુ તે તેમના શાસનના માળખામાં પણ સંકલિત છે. આ ઘટના 1782 ની છે જ્યારે ચક્રી રાજવંશની સ્થાપના થઈ હતી. અગાઉ, રાજા પુત્થયોત્ફા ચાલુલોકે તેમના બિરુદ તરીકે 'ફાન દિન ટોન' ઉમેર્યું હતું, જેનો અર્થ 'મૂળ શાસક' થાય છે. હવે આ શીર્ષકની પોતાની સમસ્યાઓ હતી. હકીકતમાં, જો આ પદવી ચાલુ રાખવામાં આવે, તો બીજા રાજાનું પદવી 'મધ્યમ' બની જશે અને ત્રીજા શાસકનું પદવી 'છેલ્લો શાસક' બની જશે. ઘણા સમય પછી, થાઈલેન્ડના ચક્રી રાજવંશના છઠ્ઠા રાજા વજીરવુધે પોતાને અંગ્રેજીમાં 'રામ છઠ્ઠો' કહ્યો, અને આ પછી થાઈ રાજાઓના પદવીઓમાં સંખ્યાઓ ઉમેરવાની પ્રથા શરૂ થઈ. હાલમાં થાઇલેન્ડના રાજાનું બિરુદ 'રામ દશમ' છે. રામ દશમ થાઈલેન્ડમાં 'ફૂટબોલ પ્રિન્સ' તરીકે પણ પ્રખ્યાત છે. તેમને વિશ્વના સૌથી ધનિક શાસક માનવામાં આવે છે.

ચક્રી રાજવંશે 200 વર્ષથી વધુ સમયથી આ પરંપરા જાળવી રાખી છે, અને આજે પણ થાઇલેન્ડમાં રાજવી પરિવારને ખૂબ માન આપવામાં આવે છે. જોકે સમય જતાં રાજકારણ અને સમાજમાં પરિવર્તનો આવી રહ્યા છે, પરંતુ રામનું આ બિરુદ હજુ પણ રાજાઓની ઓળખ છે. થાઇલેન્ડના રાજાઓને 'રામ' કહેવાની પરંપરા કોઈ સંયોગ નથી, પરંતુ તે ઊંડા ઐતિહાસિક, ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક મહત્વ સાથે જોડાયેલી છે. તે ફક્ત એક નામ નથી, પરંતુ થાઇલેન્ડની રાષ્ટ્રીય ઓળખ અને આધ્યાત્મિક માન્યતાનો એક ભાગ છે. ભલે સમય બદલાઈ શકે, આ પરંપરા દર્શાવે છે કે ભારત અને થાઈલેન્ડ વચ્ચેનો સાંસ્કૃતિક સંબંધ કેટલો મજબૂત અને જૂનો છે અને કદાચ તેથી જ થાઈલેન્ડના દરેક રાજાનું નામ 'રામ' થી શરૂ થાય છે અને 'રામ' થી સમાપ્ત થાય છે. હવે એક નજર થાઇલેન્ડના અયોધ્યા નગરી પર .

થાઇલેન્ડનું અયોધ્યા

અયોધ્યા... આ નામ સાંભળતા જ ભગવાન રામની નગરીનું દ્રશ્ય આપણી નજર સામે આવી જાય છે. પણ શું તમે જાણો છો કે થાઈલેન્ડમાં પણ એક અયોધ્યા છે. તેને આજે આપણે અયુત્થયા તરીકે ઓળખીએ છીએ. થાઇલેન્ડનું આ પ્રાચીન શહેર ફક્ત તેના ભવ્ય ભૂતકાળ માટે જ પ્રખ્યાત નથી, પરંતુ તે ભારત અને થાઇલેન્ડ વચ્ચેના ઊંડા સાંસ્કૃતિક સંબંધોનું પ્રતીક પણ છે. આયુત્થયાની સ્થાપના 1351 ઈસ્વીમાં થઈ હતી, જ્યારે તેને સ્યામ એટલે કે પ્રાચીન થાઈલેન્ડના શાસકોની રાજધાની બનાવવામાં આવી હતી. તેનું નામ સંસ્કૃત શબ્દ અયોધ્યા પરથી ઉતરી આવ્યું છે, જેને વાલ્મીકિ રામાયણમાં ભગવાન રામની રાજધાની તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યું છે. અયુત્થયામાં, રામાયણના પાત્રોની વાર્તાઓ મંદિરો, શિલ્પો અને ચિત્રોમાં દર્શાવવામાં આવી છે. અહીંની રાજાશાહી પરંપરામાં પણ ભારતીય સંસ્કૃતિની ઝલક જોઈ શકાય છે.