રામ નવમી હિન્દુઓનો એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ અને પવિત્ર તહેવાર છે, જે ભગવાન રામના જન્મોત્સવ તરીકે ખૂબ જ ઉત્સાહથી ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસે ભક્તો ભક્તિભાવથી પૂજા કરે છે અને ભગવાન રામના આશીર્વાદ માટે પ્રાર્થના કરે છે. આ વર્ષે, રામ નવમીની તારીખ અંગે ઘણી મૂંઝવણ ફેલાયેલી છે. કેટલાક કહે છે કે રામ નવમી 26 માર્ચે ઉજવવી જોઈએ, જ્યારે અન્ય 27 તારીખ વિશે વાત કરી રહ્યા છે. ચાલો પંડિત પ્રવીણ મિશ્રા પાસેથી જાણીએ કે રામ નવમીની તારીખ શું હશે.
પંડિત પ્રવીણ મિશ્રાના મતે, વર્ષ 2026માં રામ નવમીની તારીખ અંગે કેટલાક લોકોમાં થોડી મૂંઝવણની સ્થિતિ છે. હકીકતમાં, નવમી તિથિ 26 માર્ચે સવારે 11:48 વાગ્યે શરૂ થાય છે અને 27 માર્ચે સવારે 10:06 વાગ્યે સમાપ્ત થાય છે. જો કે, ભગવાન રામનો જન્મ મધ્યાહન સમયગાળા દરમિયાન અને કર્ક લગ્ન દરમિયાન થયો હતો, જે સૌથી શુભ સમય માનવામાં આવે છે. તેથી, 26 માર્ચે રામ નવમી ઉજવવી શુભ માનવામાં આવે છે.
જોકે, જો આપણે ઉદય તિથિને ધ્યાનમાં લઈએ, તો રામ નવમી શુક્રવાર, 27 માર્ચ, 2026ના રોજ ઉજવવી જોઈએ. આનો અર્થ એ છે કે 26 માર્ચે રામ નવમી ઉજવવી એ ગૃહસ્થો માટે શુભ માનવામાં આવે છે, અને વૈષ્ણવ સંપ્રદાયના લોકો માટે, 27 માર્ચે રામ નવમી ઉજવવી શુભ રહેશે. આ દિવસે, મધ્યાહનનો શુભ સમય સવારે 11:13થી 1:41 વાગ્યા સુધીનો રહેશે, અને જન્મનો ખાસ સમય બપોરે 12:27 વાગ્યાનો માનવામાં આવે છે.
રામ નવમી પર, લોકો સવારે વહેલા ઉઠે છે, સ્નાન કરે છે, સ્વચ્છ કપડાં પહેરે છે અને ભગવાન રામની પૂજા કરે છે. ઘણા ભક્તો દર્શન માટે મંદિરોમાં જાય છે, જ્યારે અન્ય લોકો ઘરે પૂજા કરે છે. આ દિવસે રામચરિતમાનસનો પાઠ કરવો ખૂબ જ શુભ માનવામાં આવે છે. ગરીબો અને જરૂરિયાતમંદોને ભોજન, કપડાં અને અન્ય આવશ્યક વસ્તુઓનું દાન કરવાની પરંપરા પણ છે.
વ્રત રાખનારાઓએ આ દિવસે સાદગી અને પવિત્રતા જાળવી રાખવી જોઈએ. કેટલાક લોકો નિર્જળા ઉપવાસ કરે છે, જેનો અર્થ થાય છે પાણી વગર, જ્યારે કેટલાક ફળ અથવા એક જ સમયનું ભોજન પસંદ કરે છે. ઉપવાસ દરમિયાન ફળો, દૂધ, દહીં, સાબુદાણા, કટ્ટુ અને સિંગોડાનો લોટ જેવા હળવા અને શુદ્ધ ખાવાનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. સામાન્ય મીઠાને બદલે સિંધવ મીઠાનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. દિવસભર, પ્રાર્થના, ભજન અને રામાયણના પાઠ મનને શાંત કરવામાં અને ભક્તિ વધારવામાં મદદ કરે છે. પરંપરાગત રીતે, ભગવાન રામના જન્મ સમયે, મધ્યાહન પૂજા પછી ઉપવાસના પારણાં કરવામાં આવે છે.
આ દિવસે કેટલીક બાબતો ધ્યાનમાં રાખવી પણ મહત્વપૂર્ણ છે. ઉપવાસ દરમિયાન ઘઉં, ચોખા અને દાળ ન ખાવી જોઈએ, અને ડુંગળી, લસણ, માંસાહારી ખોરાક અને દારૂથી સંપૂર્ણપણે દૂર રહેવું જોઈએ. ભારે અથવા તળેલા ખોરાકથી દૂર રહેવું પણ એટલું જ મહત્વપૂર્ણ છે. માનસિક શુદ્ધતા પણ એટલી જ આવશ્યક છે, તેથી ક્રોધ, નકારાત્મક વિચારો અને કઠોર વાણી ટાળવી જોઈએ.
રામ નવમી પર ભગવાન રામને સમર્પિત મંત્રોનો જાપ અત્યંત ફળદાયી માનવામાં આવે છે. 'ઓમ શ્રી રામાય નમઃ', 'શ્રી રામ જય રામ જય જય રામ' અને 'ઓમ નમો ભગવતે રામચંદ્રાય' જેવા મંત્રોનો જાપ કરવાથી મનમાં શાંતિ અને જીવનમાં સકારાત્મક ઉર્જા આવે છે.
