સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ બંધ થઈ જાય તો દુનિયા સુધી કેવી રીતે પહોંચશે તેલ? આ છે વૈકલ્પિક માર્ગો

ઈરાનના ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC)એ તાજેતરમાં ચેતવણી આપી હતી કે, જો પરિસ્થિતિ વધુ વણસી જશે તો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી તેલનું એક ટીપું પણ નહીં જવા દે. આ દરિયાઈ માર્ગ ફારસની ખાડીને અરબી સમુદ્ર સાથે જોડે છે. માત્ર 33 કિલોમીટર પહોળો આ દરિયાઈ માર્ગ પરથી વિશ્વના ક્રૂડ ઓઈલનો લગભગ 20-25% હિસ્સો પસાર થાય છે.

સાઉદી અરેબિયા, ઇરાક, કુવૈત, કતાર અને UAE જેવા દેશો આ માર્ગ પરથી તેમના મોટાભાગના તેલની નિકાસ કરે છે. ભારતની કુલ તેલ આયાતનો 35-40% પણ આ માર્ગ દ્વારા થાય છે. અહીં સંકટ આવે છે તો તેલના ભાવમાં તેજ વધારો અને સપ્લાય ચેઇન પર અસર શકે છે. જો કે, સત્ય એ છે કે વૈશ્વિક તેલ પુરવઠો સંપૂર્ણપણે આ એક માર્ગ પર નિર્ભર નથી. અન્ય ઘણા દરિયાઈ માર્ગો અને વૈકલ્પિક પાઇપલાઇન છે જે વિવિધ દેશો સુધી તેલ પહોંચાડે છે.

માત્ર હોર્મુઝ જ નહીં, આ માર્ગો પણ છે લાઇફલાઇન

હોર્મુઝ સૌથી સંવેદનશીલ 'ચોકપોઇન્ટ' હોવા છતા વૈશ્વિક સ્તર પર દરરોજ લગભગ 100 મિલિયન બેરલ તેલની જરૂરિયાત હોય છે, જેમાથી માત્ર 20-25% હિસ્સો જ હોર્મુઝમાંથી પસાર થાય છે. બાકીના તેલને વિશ્વની ઉર્જા જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરતા મુખ્ય દરિયાઈ ચોકપોઇન્ટ અને પાઇપલાઇન્સ સુધી પહોંચાડવા માટે અન્ય ઘણા મુખ્ય માર્ગો છે:

Malacca Strait
theshipyardblog.com

સ્ટ્રેટ ઓફ મલાક્કા:

મલેશિયા અને ઇન્ડોનેશિયા વચ્ચે સ્થિત, આ માર્ગ વિશ્વના સૌથી મહત્ત્વ પૂર્ણ શિપિંગ માર્ગોમાંથી એક છે. 2025માં દરરોજ 23 મિલિયન બેરલ તેલ તેમાંથી પસાર થતું હતું. આફ્રિકા, અમેરિકા અને રશિયાથી એશિયા જતા ઘણા તેલ ટેન્કર આ માર્ગથી પસાર થાય છે.

સુએઝ કેનાલ:

ઇજિપ્તમાં સ્થિત આ નહેર લાલ સમુદ્રને ભૂમધ્ય સમુદ્ર સાથે જોડે છે. આ નહેર યુરોપ અને અમેરિકા સુધી તેલ પરિવહન માટેનો સૌથી ટૂંકો અને સસ્તો માર્ગ છે. નાઇજીરીયા અને અંગોલા જેવા આફ્રિકન દેશોમાંથી તેલ પણ આ જ માર્ગે યુરોપ પહોંચે છે.

બાબ અલ-મંદેબ:

યમન અને જીબુતી વચ્ચે સ્થિત, આ સામુદ્રધુની લાલ સમુદ્રનો પ્રવેશદ્વાર છે. સુએઝ કેનાલ તરફ જતા બધા ટેન્કરોને આ સોયની અણી જેવા માર્ગમાંથી પસાર થવું પડે છે. દરરોજ લાખો બેરલ તેલ તેમાંથી પસાર થાય છે.

turkey strait
forbesindia.com

તુર્કી સ્ટ્રેટ:

તે કાળા સમુદ્રને ભૂમધ્ય સમુદ્ર સાથે જોડે છે. રશિયા, કઝાકિસ્તાન અને અઝરબૈજાનનું તેલ આ માર્ગ દ્વારા યુરોપિયન બજારો સુધી પહોંચે છે. નોર્વે અને યુનાઇટેડ કિંગડમમાંથી તેલ નિકાસ આ માર્ગ દ્વારા થાય છે, જે યુરોપના ઉર્જા બજાર માટે મહત્ત્વપૂર્ણ છે.

કેપ ઓફ ગુડ હોપ:

આફ્રિકાના દક્ષિણ છેડે આવેલો આ રુટ ત્યારે ઉપયોગ થાય છે, જ્યારે જ્યારે સુએઝ કેનાલ અથવા લાલ સમુદ્રમાં તણાવ વધે છે. ઘણા ટેન્કરો યુરોપ અને એશિયા સુધી પહોંચવા માટે આ માર્ગનો ઉપયોગ કરે છે. આ માર્ગ લાંબો અને ખર્ચાળ છે, પરંતુ કટોકટીના સમયમાં સૌથી સલામત વિકલ્પ સાબિત થાય છે.

Strait of Hormuz
vajiramandravi.com

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટથી બચતી મુખ્ય પાઇપલાઇન્સ

કેટલાક દેશોએ નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે બાયપાસ પાઇપલાઇન્સ બનાવી છે. સાઉદી અરેબિયાની પૂર્વ-પશ્ચિમ પાઇપલાઇન, જે યાનબુ બંદર (લાલ સમુદ્ર) સુધી તેલને પહોંચાડે છે, તેની ક્ષમતા દરરોજ લાખો બેરલ છે. UAEની હબશન-ફુજૈરાહ પાઇપલાઇન અબુ ધાબીથી ફુજૈરાહ બંદર (ઓમાનના અખાત) સુધી તેલ લઈ જાય છે, જે હોર્મુઝથી બહાર છે.

About The Author

Related Posts

Top News

મંચ પર જ ચાલ્યા લાત-ઘૂસા, કુર્તા ફાડ્યા, MLAનું નામ ન લેવા બાબતે સાંસદ અને ધારાસભ્યના સમર્થક બાખડ્યા

ઉત્તર પ્રદેશના સિદ્ધાર્થનગર જિલ્લામાં એક સરકારી કાર્યક્રમ દરમિયાન મારામારીની ઘટના સામે આવી છે. ડુમરિયાગંજથી સાંસદ જગદંબિકા પાલ અને ધારાસભ્ય વિનય...
Politics 
મંચ પર જ ચાલ્યા લાત-ઘૂસા, કુર્તા ફાડ્યા, MLAનું નામ ન લેવા બાબતે સાંસદ અને ધારાસભ્યના સમર્થક બાખડ્યા

'નીતિશ સેતુ' પર RJDના કાર્યકરોનો હોબાળો, ઉદ્ઘાટન બાદ ફાડી નાખ્યા પોસ્ટર-બેનર

બિહારના વૈશાલીમાં 'નીતિશ સેતુ'ના ઉદ્ઘાટન બાદ RJD કાર્યકરોએ ભારે હોબાળો મચાવ્યો હતો. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને અન્ય...
Politics 
'નીતિશ સેતુ' પર RJDના કાર્યકરોનો હોબાળો, ઉદ્ઘાટન બાદ ફાડી નાખ્યા પોસ્ટર-બેનર

દિલજીતના કોન્સર્ટમાં ઈ-સિગારેટ ફૂંકવા અને બે જૂથ વચ્ચે મારામારીનો મામલો આવ્યો સામે

જાણીતા સિંગર દિલજીત દોસાંઝના અમદાવાદમાં યોજાયેલા લાઈવ કોન્સર્ટ દરમિયાન સુરક્ષા વ્યવસ્થાના ધજાગરા ઉડતા હોય તેવા દ્રશ્યો સામે આવ્યા છે. કોન્સર્ટ...
Gujarat 
દિલજીતના કોન્સર્ટમાં ઈ-સિગારેટ ફૂંકવા અને બે જૂથ વચ્ચે મારામારીનો મામલો આવ્યો સામે

ગુજરાતી સાહિત્ય જગતમાંથી દુઃખદ સમાચાર, કવિ, ગઝલકાર અને વિવેચક રાજેન્દ્ર શુક્લએ 84 વર્ષની વયે લીધી વિદાય

ગુજરાતી સાહિત્ય જગતમાંથી અત્યંત દુઃખદ સમાચાર આવ્યા છે. જાણીતા કવિ, ગઝલકાર અને વિવેચક રાજેન્દ્ર શુક્લ હવે આપણી વચ્ચે નથી...
Gujarat 
ગુજરાતી સાહિત્ય જગતમાંથી દુઃખદ સમાચાર, કવિ, ગઝલકાર અને વિવેચક રાજેન્દ્ર શુક્લએ 84 વર્ષની વયે લીધી વિદાય
Copyright (c) Khabarchhe All Rights Reserved.