સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ બંધ થઈ જાય તો દુનિયા સુધી કેવી રીતે પહોંચશે તેલ? આ છે વૈકલ્પિક માર્ગો

ઈરાનના ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC)એ તાજેતરમાં ચેતવણી આપી હતી કે, જો પરિસ્થિતિ વધુ વણસી જશે તો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી તેલનું એક ટીપું પણ નહીં જવા દે. આ દરિયાઈ માર્ગ ફારસની ખાડીને અરબી સમુદ્ર સાથે જોડે છે. માત્ર 33 કિલોમીટર પહોળો આ દરિયાઈ માર્ગ પરથી વિશ્વના ક્રૂડ ઓઈલનો લગભગ 20-25% હિસ્સો પસાર થાય છે.

સાઉદી અરેબિયા, ઇરાક, કુવૈત, કતાર અને UAE જેવા દેશો આ માર્ગ પરથી તેમના મોટાભાગના તેલની નિકાસ કરે છે. ભારતની કુલ તેલ આયાતનો 35-40% પણ આ માર્ગ દ્વારા થાય છે. અહીં સંકટ આવે છે તો તેલના ભાવમાં તેજ વધારો અને સપ્લાય ચેઇન પર અસર શકે છે. જો કે, સત્ય એ છે કે વૈશ્વિક તેલ પુરવઠો સંપૂર્ણપણે આ એક માર્ગ પર નિર્ભર નથી. અન્ય ઘણા દરિયાઈ માર્ગો અને વૈકલ્પિક પાઇપલાઇન છે જે વિવિધ દેશો સુધી તેલ પહોંચાડે છે.

માત્ર હોર્મુઝ જ નહીં, આ માર્ગો પણ છે લાઇફલાઇન

હોર્મુઝ સૌથી સંવેદનશીલ 'ચોકપોઇન્ટ' હોવા છતા વૈશ્વિક સ્તર પર દરરોજ લગભગ 100 મિલિયન બેરલ તેલની જરૂરિયાત હોય છે, જેમાથી માત્ર 20-25% હિસ્સો જ હોર્મુઝમાંથી પસાર થાય છે. બાકીના તેલને વિશ્વની ઉર્જા જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરતા મુખ્ય દરિયાઈ ચોકપોઇન્ટ અને પાઇપલાઇન્સ સુધી પહોંચાડવા માટે અન્ય ઘણા મુખ્ય માર્ગો છે:

Malacca Strait
theshipyardblog.com

સ્ટ્રેટ ઓફ મલાક્કા:

મલેશિયા અને ઇન્ડોનેશિયા વચ્ચે સ્થિત, આ માર્ગ વિશ્વના સૌથી મહત્ત્વ પૂર્ણ શિપિંગ માર્ગોમાંથી એક છે. 2025માં દરરોજ 23 મિલિયન બેરલ તેલ તેમાંથી પસાર થતું હતું. આફ્રિકા, અમેરિકા અને રશિયાથી એશિયા જતા ઘણા તેલ ટેન્કર આ માર્ગથી પસાર થાય છે.

સુએઝ કેનાલ:

ઇજિપ્તમાં સ્થિત આ નહેર લાલ સમુદ્રને ભૂમધ્ય સમુદ્ર સાથે જોડે છે. આ નહેર યુરોપ અને અમેરિકા સુધી તેલ પરિવહન માટેનો સૌથી ટૂંકો અને સસ્તો માર્ગ છે. નાઇજીરીયા અને અંગોલા જેવા આફ્રિકન દેશોમાંથી તેલ પણ આ જ માર્ગે યુરોપ પહોંચે છે.

બાબ અલ-મંદેબ:

યમન અને જીબુતી વચ્ચે સ્થિત, આ સામુદ્રધુની લાલ સમુદ્રનો પ્રવેશદ્વાર છે. સુએઝ કેનાલ તરફ જતા બધા ટેન્કરોને આ સોયની અણી જેવા માર્ગમાંથી પસાર થવું પડે છે. દરરોજ લાખો બેરલ તેલ તેમાંથી પસાર થાય છે.

turkey strait
forbesindia.com

તુર્કી સ્ટ્રેટ:

તે કાળા સમુદ્રને ભૂમધ્ય સમુદ્ર સાથે જોડે છે. રશિયા, કઝાકિસ્તાન અને અઝરબૈજાનનું તેલ આ માર્ગ દ્વારા યુરોપિયન બજારો સુધી પહોંચે છે. નોર્વે અને યુનાઇટેડ કિંગડમમાંથી તેલ નિકાસ આ માર્ગ દ્વારા થાય છે, જે યુરોપના ઉર્જા બજાર માટે મહત્ત્વપૂર્ણ છે.

કેપ ઓફ ગુડ હોપ:

આફ્રિકાના દક્ષિણ છેડે આવેલો આ રુટ ત્યારે ઉપયોગ થાય છે, જ્યારે જ્યારે સુએઝ કેનાલ અથવા લાલ સમુદ્રમાં તણાવ વધે છે. ઘણા ટેન્કરો યુરોપ અને એશિયા સુધી પહોંચવા માટે આ માર્ગનો ઉપયોગ કરે છે. આ માર્ગ લાંબો અને ખર્ચાળ છે, પરંતુ કટોકટીના સમયમાં સૌથી સલામત વિકલ્પ સાબિત થાય છે.

Strait of Hormuz
vajiramandravi.com

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટથી બચતી મુખ્ય પાઇપલાઇન્સ

કેટલાક દેશોએ નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે બાયપાસ પાઇપલાઇન્સ બનાવી છે. સાઉદી અરેબિયાની પૂર્વ-પશ્ચિમ પાઇપલાઇન, જે યાનબુ બંદર (લાલ સમુદ્ર) સુધી તેલને પહોંચાડે છે, તેની ક્ષમતા દરરોજ લાખો બેરલ છે. UAEની હબશન-ફુજૈરાહ પાઇપલાઇન અબુ ધાબીથી ફુજૈરાહ બંદર (ઓમાનના અખાત) સુધી તેલ લઈ જાય છે, જે હોર્મુઝથી બહાર છે.

About The Author

Related Posts

Top News

UPમાં 18 લાખ 84 હજાર મતદારો વધી ગયા! ચૂંટણી પંચે ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદી બહાર પાડી

ચૂંટણી પંચે ઉત્તર પ્રદેશ માટે ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદી જાહેર કરી છે. રાજ્યમાં અગાઉના આંકડાઓની સરખામણીમાં 18 લાખ 84 હજાર મતદારોનો...
National 
UPમાં 18 લાખ 84 હજાર મતદારો વધી ગયા! ચૂંટણી પંચે ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદી બહાર પાડી

ટોલ પ્લાઝા પર ઈન્શ્યોરન્સ વગર પસાર થયા તો ભારે દંડ માટે તૈયાર રહેજો; શરૂ થયો પાયલોટ પ્રોજેક્ટ

જો તમે તમારી કાર કે અન્ય કોઈ વાહનનો થર્ડ-પાર્ટી વીમો રિન્યૂ કરવાનું ભૂલી ગયા હોવ અને નેશનલ હાઈવે પર મુસાફરી...
National 
ટોલ પ્લાઝા પર ઈન્શ્યોરન્સ વગર પસાર થયા તો ભારે દંડ માટે તૈયાર રહેજો; શરૂ થયો પાયલોટ પ્રોજેક્ટ

હવે 3 બાળકો હશે તેને પણ સરકારી નોકરી મળશે; મધ્ય પ્રદેશની ભાજપ સરકારે લીધો નિર્ણય

મધ્યપ્રદેશમાં, 2થી વધુ બાળકો ધરાવતા લોકો પણ સરકારી નોકરી માટે પાત્ર રહેશે. બુધવારે મંદસૌરના ગાંધી સાગર ખાતે CM ...
National 
હવે 3 બાળકો હશે તેને પણ સરકારી નોકરી મળશે; મધ્ય પ્રદેશની ભાજપ સરકારે લીધો નિર્ણય

સોનામાં ભેળસેળ કરવાનો 'રેનિયમ'નો નવો ખેલ, કેવી રીતે ઓળખવું તમારું સોનું અસલી છે કે નકલી?

સોનામાં ભેળસેળ કરવાની એક નવી પદ્ધતિ સામે આવી છે, જેની ઓળખ સામાન્ય તપાસમાં પકડવી મુશ્કેલ છે. સોનામાં ભારે ધાતુઓનો...
Business 
સોનામાં ભેળસેળ કરવાનો  'રેનિયમ'નો નવો ખેલ, કેવી રીતે ઓળખવું તમારું સોનું અસલી છે કે નકલી?
Copyright (c) Khabarchhe All Rights Reserved.