હાલમાં PM નરેન્દ્ર મોદી ત્રણ દેશોના પ્રવાસે છે. જોર્ડન અને ઇથોપિયાની મુલાકાત લીધા પછી, તેઓ હવે ઓમાન પહોંચ્યા છે. PM નરેન્દ્ર મોદીની મુલાકાતને કારણે ઓમાનની પણ વ્યાપક ચર્ચા થઈ રહી છે. ઓમાન લાંબા સમયથી ભારત માટે એક મહત્વપૂર્ણ દેશ રહ્યો છે, અને ભારતીયો લાંબા સમયથી ઓમાનમાં નોંધપાત્ર પ્રભાવ ધરાવે છે. ઓમાનના ઘણા અગ્રણી ઉદ્યોગપતિઓ ભારતીય છે. આ ઉપરાંત, લાખો ભારતીયો ઓમાનમાં રહે છે. તો ચાલો આપણે જાણી લઈએ કે, ભારત અને ઓમાન વચ્ચેના સંબંધો અને ઓમાનમાં ભારતીયો કેટલા પ્રભાવશાળી છે.
ઓમાનમાં એક મોટો ભારતીય સમુદાય રહેલો છે, જેની કુલ વસ્તી આશરે 676,781 છે (25 ઓગસ્ટ, 2025 સુધી). ઓમાન સરકાર દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતી અનુસાર, 515,917 ભારતીય પુરુષો અને 160,864 ભારતીય મહિલાઓ ઓમાનમાં રહે છે. નેશનલ સેન્ટર ફોર સ્ટેટિસ્ટિક્સ એન્ડ ઇન્ફર્મેશન (NCSI)ના ઓક્ટોબર 2025ના ડેટા અનુસાર, 519,609 ભારતીય નાગરિકો વર્ક વિઝા ધરાવે છે. કેટલાક ભારતીય પરિવારો ઓમાનમાં 150-200 વર્ષથી વધુ સમયથી સ્થાયી થયા છે. નવેમ્બર 2025 સુધીમાં, ભારતીય મૂળના 2,052 લોકો પાસે ઓવરસીઝ સિટીઝન ઓફ ઈન્ડિયા (OCI) કાર્ડ હતા.
અહીં તમને જણાવી દઈએ કે, હજારો ભારતીયો ઓમાનમાં ડોક્ટર, એન્જિનિયર, ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ, શિક્ષકો, લેક્ચરર, નર્સ, મેનેજર વગેરે તરીકે કામ કરે છે. ઓમાન સરકાર ઘણીવાર ઓમાનના નિર્માણમાં ભારતીય પ્રવાસી સમુદાયની ભૂમિકાને સ્વીકારે છે. આ ઉપરાંત, ઓમાનમાં મોટા પાયે ઘણા ભારતીય વ્યવસાયો કાર્યરત છે. ત્યાં 22 ભારતીય શાળાઓ છે, જ્યાં 48,000થી વધુ વિદ્યાર્થીઓ અભ્યાસ કરે છે. ઓમાનમાં ભારતીય સમુદાય મસ્કત, સલાલાહ, સોહર અને સુરમાં ભારતીય સામાજિક ક્લબ દ્વારા જોડાયેલો છે.
ઓમાનના વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, ઓમાનમાં 4,100થી વધુ ભારતીય સાહસો અને સંસ્થાઓ છે, જેમાં અંદાજિત 7.5 બિલિયન US ડૉલરનું રોકાણ છે. આ ઉપરાંત, અસંખ્ય ભારતીય ઉદ્યોગપતિઓએ ત્યાં નોંધપાત્ર વ્યવસાયો સ્થાપિત કર્યા છે. આ ઉપરાંત ઘણા ભારતીય ઉદ્યોગપતિઓ અગાઉ અગ્રણી રહ્યા છે, જેમાં ખીમજી પરિવારના વડા કનકસી ખીમજીનો સમાવેશ થાય છે. ખીમજીને ઓમાનમાં શેખનું બિરુદ આપવામાં આવ્યું હતું, જેનાથી તેઓ ઇસ્લામિક વિશ્વમાં એકમાત્ર હિન્દુ શેખ બન્યા.
ભારત અને ઓમાન મજબૂત આર્થિક અને વેપાર સંબંધો ધરાવે છે, અને ભારત ઓમાનના ટોચના વેપારી ભાગીદારોમાંનું એક છે. ભારતીય કંપનીઓએ ઓમાનમાં વિવિધ ક્ષેત્રોમાં ભારે રોકાણ કર્યું છે, જેમાં લોખંડ અને સ્ટીલ, સિમેન્ટ, ખાતર, કાપડ, કેબલ, રસાયણો અને ઓટોમોટિવનો સમાવેશ થાય છે. બંને દેશો વચ્ચે રોકાણ નોંધપાત્ર રહ્યું છે, અને અનેક ભારત-ઓમાન સંયુક્ત સાહસો સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે.
અહીં તમને જણાવી દઈએ કે, ભારતીય દૂતાવાસે, નેશનલ આર્કાઇવ્ઝ ઓફ ઇન્ડિયા (NAI) સાથે મળીને, 19થી 27 મે, 2024 દરમિયાન ભારતીય સમુદાયના વારસાનું ડિજિટાઇઝેશન કર્યું હતું. આ પહેલમાં 250 વર્ષથી વધુ સમયથી ઓમાનમાં રહેતા 32 લાંબા સમયથી રહેતા ભારતીય પ્રવાસી પરિવારોના 7,000થી વધુ ઐતિહાસિક રેકોર્ડનું ડિજિટાઇઝેશન શામેલ હતું. આ દસ્તાવેજોમાં વ્યક્તિગત ડાયરીઓ, એકાઉન્ટ બુક, બિઝનેસ ઇન્વોઇસ, પાસપોર્ટ, પત્રો અને વધુનો સમાવેશ થાય છે. આનાથી ખબર પડે છે કે, 1838થી 20મી સદીની શરૂઆત સુધીના આ દસ્તાવેજો અંગ્રેજી, અરબી, ગુજરાતી અને હિન્દીમાં હતા.
અહીં તમને બતાવી દઈએ કે, અહીંયા હિન્દુ વેપારી સમુદાય પાસે બે મંદિરો છે, જેમાંથી એક સો વર્ષથી વધુ જૂનું છે, અને એક સ્મશાનભૂમિ પણ છે. એક ગુરુદ્વારા બે દાયકાથી વધુ સમયથી અસ્તિત્વમાં છે, તેની સાથે ઓછામાં ઓછા બે અન્ય કામચલાઉ માળખાં છે, જેનો ગુરુદ્વારા તરીકે ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
