ગાંધીનગર: ગુજરાત વિધાનસભાએ એક ઐતિહાસિક કદમ ઉઠાવતા 'સમાન નાગરિક સંહિતા' (UCC) બિલને બહુમતીથી પસાર કર્યું છે. 182 બેઠકોમાંથી 161 બેઠકો સાથે પ્રચંડ બહુમતી ધરાવતી ભાજપ સરકારે આ બિલ રજૂ કર્યું હતું. ઉત્તરાખંડ બાદ હવે ગુજરાત ભારતનું એવું બીજું રાજ્ય બન્યું છે જેણે UCC લાગુ કરવા માટેનું બિલ પસાર કર્યું હોય. નોંધનીય છે કે, આ કાયદાની જોગવાઈઓ અનુસૂચિત જનજાતિ (ST) ના સમુદાયોને લાગુ પડશે નહીં.
મુખ્યમંત્રી અને સરકારનો પક્ષ
ગૃહમાં બિલ રજૂ કરતા મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે જણાવ્યું હતું કે, યુસીસી એ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના તે મુખ્ય સુધારાઓમાંનો એક છે જેના અમલીકરણ માટે તેઓ પ્રતિબદ્ધ છે. તેમણે ઉમેર્યું કે આ બિલનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સામાજિક સંવાદિતા અને રાષ્ટ્રીય એકતા જાળવવાનો છે. સુપ્રીમ કોર્ટના અવલોકનોને ટાંકીને તેમણે કહ્યું કે આ કાયદો મહિલાઓના અધિકારોનું રક્ષણ કરવા માટે અનિવાર્ય છે.
બિલની મુખ્ય જોગવાઈઓ અને દંડ
નવા કાયદામાં લગ્ન અને લિવ-ઇન સંબંધોને લઈને કડક નિયમો બનાવવામાં આવ્યા છે:
આ કાયદો કોઈ ચોક્કસ ધર્મ માટે નથી: હર્ષ સંઘવી
નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવીએ બિલના સમર્થનમાં દલીલ કરતા કહ્યું કે, ભારતને આઝાદી મળી હોવા છતાં નાગરિક કાયદાઓ ધર્મ અને જ્ઞાતિના આધારે અલગ રહ્યા હતા, જેનાથી મહિલાઓને મોટું નુકસાન થયું છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે આ કાયદો તમામ નાગરિકો માટે સમાન કાનૂની માળખું પૂરું પાડશે. સંઘવીએ વધુમાં જણાવ્યું કે:
UCC પેનલને આ બિલ તૈયાર કરતા પહેલા 20 લાખ (2 મિલિયન) જેટલા સૂચનો પ્રાપ્ત થયા હતા. ફ્રાન્સ, જર્મની, તુર્કી અને નેપાળ જેવા દેશોમાં પણ સમાન કાયદા અમલમાં છે.
તેમણે છેતરપિંડી કે નકલી ઓળખ દ્વારા થતા લગ્નોને સંગઠિત ગુનો ગણાવી તેને નાથવા માટે આ કાયદો જરૂરી ગણાવ્યો હતો.
વિપક્ષનો વિરોધ અને સવાલો
બીજી તરફ, કોંગ્રેસે આ બિલને 'રાજકીય પ્રેરિત' ગણાવીને વિરોધ કર્યો છે:
ચર્ચા દરમિયાન ભાજપના ધારાસભ્ય રમણલાલ વોરાએ લઘુમતી તુષ્ટિકરણનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો અને UCC ના અભાવે 'લવ જેહાદ' ની ઘટનાઓ વધતી હોવાનો દાવો કર્યો હતો.
