મોદીના ગઢ ગુજરાતમાં રાહુલ ગાંધીનો મેગા પ્લાન, શું ભાજપના પાયાને હચમચાવી શકશે?

નરેન્દ્ર મોદીનો ગઢ ગણાતા ગુજરાતમાં એક નવી રાજકીય ખીચડી તૈયાર છે. કોંગ્રેસના નેતા અને લોકસભામાં વિરોધ પક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધી આ વખતે ગુજરાત જીતવા માટે તૈયારી કરી રહ્યા છે. 7 અને 8 માર્ચ 2025 ના રોજ, રાહુલ ગાંધી ગુજરાતની મુલાકાતે જવાના છે, જ્યાં તેઓ જિલ્લા અને રાજ્ય સ્તરના પક્ષના કાર્યકરો અને નેતાઓને મળશે. તેમનો હેતુ સ્પષ્ટ છે કે આગામી વિધાનસભા ચૂંટણીની તૈયારીઓ તેજ કરવાનો અને ભાજપના અભેદ્ય કિલ્લામાં પ્રવેશવાની રણનીતિ ઘડવાનો. પરંતુ શું આ મેગા પ્લાન ખરેખર ભાજપના મૂળિયાં હચમચાવી નાખશે?

ગુજરાત: ભાજપનો અજેય કિલ્લો

ગુજરાત ભાજપનો ગઢ છે, જ્યાં તે છેલ્લા ત્રણ દાયકાથી પ્રભુત્વ ધરાવે છે. 2022ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં, ભાજપે 182 માંથી 156 બેઠકો જીતી હતી, જ્યારે કોંગ્રેસ માત્ર 17 બેઠકો પર સમેટાઈ ગઈ હતી. 2014 અને 2019ની લોકસભા ચૂંટણીમાં પણ ભાજપે ગુજરાતની તમામ 26 બેઠકો જીતી હતી. 2024 માં પણ કોંગ્રેસે એક બેઠક (બનાસકાંઠા) જીતી હતી, પરંતુ ભાજપનું વર્ચસ્વ નબળું પડ્યું નહીં. નરેન્દ્ર મોદી અને અમિત શાહ જેવા દિગ્ગજોનો હોમટાઉન હોવાથી, ગુજરાત ભાજપ માટે માત્ર રાજકીય જ નહીં, પણ ભાવનાત્મક ગઢ પણ છે. આવી સ્થિતિમાં, રાહુલ ગાંધીનો દાવો કે ‘ગુજરાત ભાજપ મુક્ત થશે’ એક મોટો પડકાર તરીકે દેખાય છે.

રાહુલની મેગા પ્લાન: સંગઠન અને મેસેજ

રાહુલ ગાંધીની ગુજરાત મુલાકાત એક વિચારેલી રણનીતિનો ભાગ છે. 7-8 માર્ચે, તેઓ કાર્યકરો અને નેતાઓ સાથે ઊંડાણપૂર્વક ચર્ચા કરશે. તેનો ઉદ્દેશ્ય સંગઠનને પાયાના સ્તરેથી મજબૂત બનાવવાનો અને આગામી વિધાનસભા ચૂંટણી (2027) માટે હમણાં જ પાયો તૈયાર કરવાનો છે. આ પછી, 8-9 એપ્રિલે અમદાવાદમાં યોજાવાનું ઓલ ઈન્ડિયા કોંગ્રેસ કમિટી (AICC)નું સત્ર આ યોજનાનું બીજું મોટું પગલું છે. ૬૪ વર્ષ પછી ગુજરાતમાં યોજાનારા આ સંમેલન, ભાજપની ‘જનવિરોધી નીતિઓ’ અને ‘બંધારણ પરના હુમલા’ સામે કોંગ્રેસનો પ્રતિભાવ હશે.

આ સત્રમાં કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગે, સોનિયા ગાંધી, રાહુલ ગાંધી અને કોંગ્રેસ શાસિત રાજ્યોના મુખ્યમંત્રીઓ હાજરી આપશે. પાર્ટીનો દાવો છે કે અહીંથી એક વૈકલ્પિક દ્રષ્ટિકોણ રજૂ કરવામાં આવશે, જે સામાન્ય લોકોની ચિંતાઓને દૂર કરશે. આ સાથે, 26 જાન્યુઆરી 2025 થી 26 જાન્યુઆરી 2026 સુધી ‘સંવિધાન બચાવો રાષ્ટ્રીય પદયાત્રા’ ની જાહેરાત પણ આ વ્યૂહરચનાનો એક ભાગ છે, જે મહાત્મા ગાંધી અને ડૉ. બી.આર.ના ઉપદેશો પર આધારિત છે. આંબેડકરના વારસાને આગળ વધારવાનું વચન આપે છે.

શું બાજી પલટી શક્શે?

રાહુલ ગાંધીનો ગુજરાત સાથે જૂનો સંબંધ છે. 2017 માં, જ્યારે તેઓ કોંગ્રેસ પ્રમુખ હતા, ત્યારે પાર્ટીએ ભાજપને સખત ટક્કર આપી હતી અને 77 બેઠકો જીતી હતી. જોકે, તે પછી 2022માં કોંગ્રેસનું પ્રદર્શન નિરાશાજનક રહ્યું. હવે રાહુલ નવી ઉર્જા સાથે પરત ફરી રહ્યા છે. જુલાઈ 2024 માં અમદાવાદની મુલાકાત દરમિયાન, તેમણે કહ્યું હતું કે, ‘ભાજપે અમને પડકાર આપ્યો છે, અને અમે તેનો સ્વીકાર કરીએ છીએ. આગામી ચૂંટણીમાં અમે તેને હરાવીશું. 2024ની લોકસભા ચૂંટણીમાં બનાસકાંઠામાં મળેલી જીતથી પણ પાર્ટીમાં થોડી હિંમત આવી છે.

કોંગ્રેસના મહાસચિવ (સંગઠન) કેસી વેણુગોપાલે પણ તૈયારીઓનો હિસ્સો લીધો અને કહ્યું, ‘2025 એ કોંગ્રેસનું સંગઠનાત્મક વર્ષ છે. અમે ગુજરાતથી શરૂઆત કરી રહ્યા છીએ. પાર્ટી બૂથ લેવલથી લઈને ટોચ સુધી મજબૂત બનવા માંગે છે, અને રાહુલ પોતે આ યોજનાનું નેતૃત્વ કરી રહ્યા છે.

શું રાહુલ આ પરીક્ષા પાસ કરશે?

રાહુલના આ મેગા પ્લાન સામે ઘણા પડકારો છે. પ્રથમ, ભાજપની સંગઠનાત્મક તાકાત અને મોદીનો કરિશ્મા, જે હજુ પણ ગુજરાતમાં મજબૂત છે. બીજું, કોંગ્રેસનું સંગઠન નબળું હતું. છેલ્લી ચૂંટણીઓમાં, ઘણા ધારાસભ્યો ભાજપમાં જોડાયા હતા, અને કાર્યકરોનું મનોબળ પણ નીચું હતું. ત્રીજું, આમ આદમી પાર્ટી (AAP) નો ઉદય, જે ગુજરાતમાં કોંગ્રેસના મતોમાં ઘટાડો કરી શકે છે. 2022 માં, AAP એ 5 બેઠકો જીતી હતી અને હવે તે પોતાનો પ્રભાવ પણ વધારી રહી છે.

છતાં, રાહુલના પક્ષમાં કેટલીક બાબતો છે. તેમની ‘ભારત જોડો યાત્રા’ એ કોંગ્રેસને નવું જીવન આપ્યું હતું, અને બંધારણ અને સામાજિક ન્યાય જેવા મુદ્દાઓ લોકોમાં પડઘો પાડી શકે છે. જો કોંગ્રેસ ફરીથી SC, ST અને લઘુમતી મતોને એકીકૃત કરવામાં સફળ થાય છે, જેમ કે તેણે ‘KHAM’ ફોર્મ્યુલા દ્વારા એક વખત કર્યું હતું. આ થાય તો ભાજપ મુશ્કેલીમાં મુકાઈ શકે છે.

શું ભાજપના પાયા હચમચશે?

ગુજરાતમાં ભાજપના મૂળ ઊંડા છે, અને તેને હચમચાવી દેવા સરળ નથી. રાહુલની યોજના જેટલી મોટી હશે, તેની અસર કાર્યકરોની મહેનત, સંગઠનની એકતા અને જનતા સુધી સંદેશ પહોંચાડવાની ક્ષમતા પર વધુ નિર્ભર રહેશે. જો કોંગ્રેસ અહીં સફળ થાય છે, તો તે માત્ર ગુજરાતમાં જ નહીં પરંતુ રાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં પણ મોટી ઉથલપાથલ હશે.