- National
- ગમે એમ પૈસા માંગતા કિન્નરો પર હાઇ કોર્ટ ગુસ્સે, કહ્યું તેમને 'ખુશીના પ્રસંગે' પૈસા માંગવાનો કોઈ અધિક...
ગમે એમ પૈસા માંગતા કિન્નરો પર હાઇ કોર્ટ ગુસ્સે, કહ્યું તેમને 'ખુશીના પ્રસંગે' પૈસા માંગવાનો કોઈ અધિકાર નથી
અલ્લાહાબાદ હાઈકોર્ટની લખનઉ બેન્ચે ચુકાદો આપ્યો કે, ટ્રાન્સજેન્ડર લોકોને શુભ પ્રસંગોએ આપવામાં આવતી પરંપરાગત ભેટ 'બધાઈ' સ્વીકારવાનો કોઈ કાનૂની અધિકાર નથી. આ મામલે ટ્રાન્સજેન્ડર સમુદાયના સભ્ય રેખા દેવી દ્વારા અરજી દાખલ કરવામાં આવી હતી. તેમણે દલીલ કરી હતી કે, આવા પૈસા અથવા ભેટ સ્વીકારવી ઘણા વર્ષોથી એક પ્રથા છે અને તે પરંપરાગત અધિકાર બની ગઈ છે. જોકે, ન્યાયાધીશ આલોક માથુર અને ન્યાયાધીશ અમિતાભ કુમાર રાયની બેન્ચે ચુકાદો આપ્યો કે આનો કોઈ કાનૂની આધાર નથી.
કોર્ટે ચુકાદો આપ્યો કે, નાગરિકને ફક્ત કર, સેસ અથવા ફી ચૂકવવાનો નિર્દેશ આપી શકાય છે જે તેમની પાસેથી કાયદેસર રીતે વસૂલ કરી શકાય છે. મીડિયા સૂત્રોના અહેવાલ મુજબ, કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે, આવી ગેરવસૂલી કોઈપણ રીતે વાજબી ઠેરવી શકાય નહીં. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે, 'એવો કોઈ માન્ય કે કાનૂની આધાર નથી જે કોઈને પણ કાયદા દ્વારા નિર્ધારિત પ્રક્રિયા સિવાય અન્ય વ્યક્તિ પાસેથી કોઈપણ પૈસા, કર, ફી અથવા સેસ એકત્રિત કરવા અથવા વસૂલવાની મંજૂરી આપે. અરજદાર દ્વારા માંગવામાં આવેલા અધિકારોને કાયદા દ્વારા માન્યતા આપવામાં આવતી નથી. ભારતના બંધારણની કલમ 226 હેઠળ તેની સત્તાઓનો ઉપયોગ કરતી વખતે, કોર્ટ અરજદારના કાર્યોને કાયદેસર ઠેરવી શકતી નથી જ્યાં સુધી તે કાયદા દ્વારા સમર્થિત ન હોય.'
કોર્ટે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, 'જો અરજદાર પ્રત્યે કોઈ ઉદારતા દાખવવામાં આવે, તો ઘણા વધુ વ્યક્તિઓ અથવા ગેંગ સક્રિય હોઈ શકે છે અને લોકો પાસેથી જબરજસ્તીથી પૈસા ઉઘરાવી રહી છે. આ દેશમાં કાયદો ક્યારેય આવી ગેરકાયદેસર ખંડણીને માન્યતા આપતો નથી. આવી રીતે પૈસા ઉઘરાવવા એ ભારતીય દંડ સંહિતા હેઠળ ગુનો છે.'
અહેવાલ મુજબ, અરજદાર ગોંડા જિલ્લાના ટ્રાન્સજેન્ડર સમુદાયની છે. તે લાંબા સમયથી ચોક્કસ વિસ્તારમાં 'બધાઈ' એકત્રિત કરવાના તેના પરંપરાગત અધિકારનો ઉપયોગ કરી રહી છે. અરજદારના વકીલે જણાવ્યું હતું કે, ગોંડા જિલ્લામાં રહેતા અન્ય ટ્રાન્સજેન્ડર લોકો પણ 'બધાઈ' એકત્રિત કરે છે. જો કે, કોર્ટને જાણ કરવામાં આવી હતી કે તેઓ એકબીજાના વિસ્તારોમાં ઘુસી રહ્યા છે, જેના કારણે સમુદાયના સભ્યોમાં દુશ્મનાવટ અને હિંસા વધી રહી છે.
આ કેસમાં, અરજદારે ભારતના બંધારણની કલમ 14, 19 અને 21 હેઠળ પોતાના મૂળભૂત અધિકારોનું રક્ષણ માંગ્યું હતું, જેથી કરીને તે હિંસાના ભય વિના 'બધાઈ' એકત્રિત કરવાનું પોતાનું કામ ચાલુ રાખી શકે. અરજીમાં 'બધાઈ' એકત્રિત કરવા માટેના વિસ્તારોને સીમાંકિત કરવાનો નિર્દેશ પણ માંગવામાં આવ્યો હતો. જોકે, કોર્ટે ચુકાદો આપ્યો હતો કે 'બધાઈ' એકત્રિત કરવાનો કોઈ કાનૂની અધિકાર અસ્તિત્વમાં ન હોવાથી, તે આવા કામ માટેની સુરક્ષા નથી આપી શકતું.

