ઉત્તર પ્રદેશે દૂધ ઉત્પાદનમાં ઐતિહાસિક સીમાચિહ્ન હાંસલ કર્યું છે. પાછલા વર્ષોની સરખામણીમાં દૂધ ઉત્પાદનમાં 40 ટકાનો વધારો થયો છે. એટલું જ નહીં, ઉત્તર પ્રદેશ સૌથી મજબૂત રાજ્ય તરીકે ઉભરી આવ્યું છે, જેણે રાજસ્થાન, મધ્યપ્રદેશ, ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્ર જેવા મુખ્ય દૂધ ઉત્પાદક રાજ્યોને પાછળ છોડી દીધું છે. પશુપાલન વિભાગના અધિક મુખ્ય સચિવ મુકેશ મેશ્રામે જણાવ્યું હતું કે, દેશના કુલ દૂધ ઉત્પાદનમાં પાંચ અગ્રણી રાજ્યોનો હિસ્સો 54 ટકા છે, જેમાં એકલા ઉત્તર પ્રદેશનો ફાળો 16 ટકા છે. આ આંકડો રાજ્યની વધતી જતી શક્તિ અને મજબૂત ડેરી માળખાગત સુવિધાનું સ્પષ્ટ ઉદાહરણ છે.
ACS મુકેશ મેશ્રામે જણાવ્યું હતું કે, CM યોગીના કાર્યકાળ દરમિયાન દૂધ ઉત્પાદનમાં જબરદસ્ત વધારો જોવા મળ્યો છે. જ્યારે 2016-17માં ઉત્પાદન 277 લાખ મેટ્રિક ટન હતું, તે 2024-25માં 388 લાખ મેટ્રિક ટનથી પણ વધુ પહોંચી ગયું છે. પશુપાલન વિભાગના અધિક મુખ્ય સચિવ મુકેશ મેશ્રામે જણાવ્યું હતું કે, આ લગભગ 40 ટકાનો વધારો રાજ્યમાં આયોજિત વિકાસ અને પાયાના સ્તરે થયેલા સંકલિત પ્રયાસોનું પરિણામ છે.
ગ્રામીણ મહિલાઓ આ ડેરી ક્રાંતિ પાછળ એક મુખ્ય પ્રેરક બળ બની છે. ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્ય ગ્રામીણ આજીવિકા મિશન દ્વારા, લાખો મહિલાઓ ડેરી પ્રવૃત્તિઓમાં જોડાઈને આત્મનિર્ભર બની રહી છે. રાજ્યના 31 જિલ્લાઓમાં મહિલા જૂથો દરરોજ આશરે 10 લાખ લિટર દૂધ એકત્રિત કરી રહ્યા છે અને આશરે રૂ. 5,000 કરોડનું ટર્નઓવર હાંસલ કર્યું છે.
પશુપાલન વિભાગના અધિક મુખ્ય સચિવે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, રાજ્યમાં આશરે 400,000 મહિલા ખેડૂતો 5 મુખ્ય ડેરી કંપનીઓ સાથે જોડાયેલા છે, જેથી ગ્રામીણ અર્થતંત્રને નવી ગતિ મળી છે. જ્યારે ફેબ્રુઆરી 2026 સુધીમાં આ કંપનીઓનું કુલ ટર્નઓવર રૂ. 5,000 કરોડ સુધી પહોંચી ચૂક્યું છે. મહિલાઓ બુંદેલખંડ ક્ષેત્રમાં 'બાલિની MPCL', પૂર્વાંચલમાં કાશી MPCL, અવધ ક્ષેત્રમાં સામર્થ્ય MPCL, ગોરખપુર વિભાગમાં શ્રી બાબા ગોરખનાથ કૃપા MPCL અને તરાઈ ક્ષેત્રમાં સૃજન MPCLમાં જોડાઈને રેકોર્ડ બનાવી રહી છે.
અધિક મુખ્ય સચિવ મુકેશ મેશ્રામે જણાવ્યું હતું કે, યોગી સરકારના કાર્યકાળ દરમિયાન પહેલીવાર મહિલાઓને આર્થિક મુખ્ય પ્રવાહમાં સમાવિષ્ટ કરીને આટલા મોટા પાયે સશક્ત બનાવવામાં આવી છે. દૂધ ઉત્પાદનમાં આ રેકોર્ડ વધારો માત્ર આર્થિક મજબૂતાઈનો સંકેત નથી પણ ઉત્તર પ્રદેશના બદલાતા ચહેરાનું પ્રતીક પણ છે.
