ઉત્તર પ્રદેશના હાપુર જિલ્લામાં ગંગા કિનારે એક ગામ છે, જે તેની શાંતિ અને સૌહાર્દ માટે એક ઉદાહરણ બની ગયું છે. ગઢમુક્તેશ્વર કોતવાલી વિસ્તારમાં આવેલા રતનગઢ ગામમાં છેલ્લા 30 વર્ષથી પોલીસ સ્ટેશનમાં એક પણ ફરિયાદ કે FIR નોંધાઈ નથી. આ કોઈ ચમત્કાર નથી, પરંતુ અહીંના ગ્રામજનોની શાણપણનું પરિણામ છે. દેશના ઘણા ગામોમાં નાની-નાની બાબતોમાં ઝઘડા થાય છે, પરંતુ રતનગઢમાં દરેક વિવાદ ગામમાં જ ઉકેલાઈ જાય છે.
ઘણીવાર ગામડાઓમાં નાની-નાની વાત પર ઝઘડા થાય છે. ક્યારેક ગલીના રસ્તા તો ક્યારેક ગામની જુની દુશ્મનાવટને કારણે ચાલતા ઝઘડાના સમાચાર સાંભળ્યા હશે. પરંતુ હાપુરમાં એક એવું ગામ પણ છે જ્યાં ક્યારેય કોઈ ઝઘડો, લડાઈ અને મુકદ્દમા થતા નથી. ગઢમુક્તેશ્વર કોતવાલી વિસ્તારમાં ગંગા કિનારે આવેલું રતનગઢ છે, જેમાં ત્રણ દાયકાથી પોલીસ સ્ટેશનમાં કોઈ ફરિયાદ નોંધાઈ નથી.
લગભગ 50 પરિવારોના આ નાના ગામના વડીલો સાથે બેસીને બધા વિવાદોનો ઉકેલ લાવે છે. ગામમાં કોઈ પણ વ્યક્તિ નશાનો વ્યસની નથી. બધા શિક્ષિત અને નોકરીયાત છે. રતનગઢ ગંગા ખાદર ક્ષેત્રમાં આવેલું એક રાજપૂત ગામ છે. તેની વસ્તી ફક્ત 50 પરિવારોની છે. રતનગઢ ગામને સંપૂર્ણ સાક્ષર ગામ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. ગઢમુક્તેશ્વર પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારના આ ખાદર ગામમાં મોટાભાગના પરિવારો એક જ કુળના છે. આજે પણ, 100% શિક્ષિત અને નશા મુક્ત આ ગામમાં સરપંચનું પદ સર્વોચ્ચ માનવામાં આવે છે. મોટાભાગના લોકો તેમનું પાલન કરે છે.
સૌથી મોટી વાત એ છે કે ગામમાં કોઈ વિવાદ નથી. ત્રણ દાયકાથી ગામમાંથી કોઈ રિપોર્ટ કે ફરિયાદ પોલીસ સ્ટેશન કે તાલુકામાં મોકલવામાં આવી નથી. ગઢ કોતવાલી પોલીસ સ્ટેશનના ઇન્ચાર્જ ઇન્સ્પેક્ટર નીરજ કુમારે જણાવ્યું હતું કે રતનગઢ એક અલગ પ્રકારનું ગામ છે. અહીંના લોકો લડતા નથી. જો કોઈ મૌખિક ઝઘડો થાય છે, તો ગામના વડીલો નિર્ણય લે છે. કોઈ પણ ક્યારેય પોલીસ સ્ટેશનમાં રિપોર્ટ આપવા આવ્યું નથી. પોલીસ સ્ટેશનના રેકોર્ડ મુજબ, રતનગઢ પોલીસ સ્ટેશનમાં કોઈ કેસ નોંધાયેલ નથી. અમે અન્ય ગામોમાં પણ આના ઉદાહરણો આપીએ છીએ.
