ધારાસભ્ય ન હોવા છતાં સુનેત્રા પવાર DyCM કેવી રીતે બન્યા? જાણો તે બંધારણીય નિયમ વિશે જેને આ કાર્યને મંજૂરી આપી

રાષ્ટ્રવાદી કોંગ્રેસ પાર્ટીના નેતા અજિત પવારના અવસાન પછી, તેમના પત્ની સુનેત્રા પવારે શનિવારે મહારાષ્ટ્રના પ્રથમ DyCM તરીકે શપથ લીધા હતા. સુનેત્રા પવાર મહારાષ્ટ્ર વિધાનસભાના કોઈપણ ગૃહના સભ્ય નથી. તેમ છતાં, તેમને શનિવારે બપોરે મુંબઈમાં યોજાયેલી બેઠકમાં રાષ્ટ્રવાદી કોંગ્રેસ પાર્ટીના ધારાસભ્ય પક્ષના નેતા તરીકે ચૂંટવામાં આવ્યા હતા. પરંતુ હવે દરેકના મનમાં પ્રશ્ન એ છે કે શું કોઈ વ્યક્તિ વિધાનસભાના સભ્ય ન હોવા છતાં DyCM બની શકે છે. ચાલો જાણી લઈએ કે કાયદો આ વિશે શું કહે છે.

બંધારણના અનુચ્છેદ 164(4) મુજબ, કોઈ વ્યક્તિ રાજ્ય વિધાનસભાના સભ્ય ન હોય તો પણ તેને મંત્રી (DyCM અથવા CM) તરીકે નિયુક્ત કરી શકાય છે. જો કે, આ પદ સંભાળવા માટે, શપથ ગ્રહણની તારીખથી આવનારા છ મહિનાની અંદર વિધાનસભા અથવા વિધાનસભા પરિષદના સભ્ય બનવું ફરજિયાત છે. જો વ્યક્તિ આ સમયગાળા દરમિયાન સભ્ય ન બની શકે, તો તેમણે રાજીનામું આપવું પડે છે.

દેશમાં ઘણા નેતાઓ ધારાસભ્ય બન્યા વિના મંત્રી બની ચુક્યા છે. DyCM સુનેત્રા પવારના કિસ્સામાં પણ આવી જ રીત અપનાવવામાં આવી રહી છે. ઘણા અગ્રણી નેતાઓએ શરૂઆતમાં ધારાસભ્ય બન્યા વિના પદ સંભાળ્યું હતું. થોડા ઉદાહરણો ધ્યાનમાં લઈએ તો, ઉદ્ધવ ઠાકરેએ 2019માં CM તરીકે શપથ લીધા હતા, પરંતુ તેઓ ધારાસભ્ય નહોતા કે વિધાનસભા પરિષદના સભ્ય પણ નહોતા. પાછળથી તેઓ વિધાનસભા પરિષદમાં ચૂંટાયા હતા.

CM યોગી આદિત્યનાથ 2017માં CM બન્યા ત્યારે સંસદ સભ્ય હતા. ત્યાર પછી તેઓ વિધાનસભાના સભ્ય બન્યા. દિનેશ શર્મા અને કેશવ પ્રસાદ મૌર્ય, બંને 2017માં DyCM તરીકે નિયુક્ત થયા હતા, ત્યારે તેઓ શરૂઆતમાં વિધાનસભાના સભ્ય નહોતા. પૃથ્વીરાજ ચવ્હાણને CM તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા ત્યારે તેઓ કેન્દ્રીય મંત્રી હતા. ત્યાર પછી તેઓ પેટાચૂંટણી જીતીને ધારાસભ્ય બન્યા.

18 ઓક્ટોબર, 1963ના રોજ મહારાષ્ટ્રના તેરમાં જન્મેલા સુનેત્રા પવાર રાજકીય વારસો ધરાવતા પરિવારમાંથી આવે છે. તેમના પિતા, બાજીરાવ પાટિલ, એક વરિષ્ઠ પ્રાદેશિક નેતા હતા, અને તેમના ભાઈ, પદ્મસિંહ બાજીરાવ પાટિલ, એક પ્રભાવશાળી રાજકારણી હતા. તેમણે ઔરંગાબાદના S.B. કોલેજમાંથી વાણિજ્યની ડિગ્રી મેળવી હતી. તેમણે 1985માં અજિત પવાર સાથે લગ્ન કર્યા હતા.

સુનેત્રા પવાર એક સામાજિક કાર્યકર અને પર્યાવરણવાદી તરીકે પણ જાણીતા છે. તેમણે 'પર્યાવરણીય મંચ ઓફ ઈન્ડિયા'ની સ્થાપના કરી હતી. તેમણે બારામતી હાઇ-ટેક ટેક્સટાઇલ પાર્કના પ્રમુખ તરીકે સેવા આપી છે. તેઓ વિદ્યા પ્રતિષ્ઠાનના ટ્રસ્ટી અને સાવિત્રીબાઈ ફૂલે પુણે યુનિવર્સિટીના સેનેટ સભ્ય પણ છે. સુનેત્રા પવાર 2024ની લોકસભા ચૂંટણી સુધી રાજકારણમાં ખૂબ સક્રિય નહોતા. તે વર્ષે લોકસભા ચૂંટણીમાં તેમણે બારામતીથી ચૂંટણી લડી હતી. જોકે, તેઓ તેમની નણંદ સુપ્રિયા સુલે સામે આ પ્રતિષ્ઠાની લડાઈ હારી ગયા. ત્યારપછી, સુનેત્રા પવાર રાજ્યસભા માટે ચૂંટાયા હતા.