કર્ણાટક કોંગ્રેસ સરકારની મુખ્ય 'ગૃહ લક્ષ્મી' યોજના અંગે એક ચોંકાવનારો ખુલાસો થયો છે. રાજ્યમાં મોટી ટેકનિકલ બેદરકારીને કારણે છેલ્લા પાંચ મહિનામાં આશરે 1,48,000 મૃત મહિલાઓના બેંક ખાતામાં યોજનાની રકમ સતત ટ્રાન્સફર કરવામાં આવતી હતી. આ ગરબડીને કારણે કરદાતાઓના ₹128 કરોડથી વધુ જાહેર નાણાંનો દુરુપયોગ થયો. આ મોટા કૌભાંડ અને ટેકનિકલ ખામીના ખુલાસા પછી, મુખ્યમંત્રી ડી.કે. શિવકુમારની આગેવાની હેઠળની સરકારે કાર્યવાહી શરૂ કરી છે; યોજનામાં ફેરફાર કરવા અને લાભાર્થીઓ પાસેથી નવી અરજીઓ મંગાવવાની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે.
રાજ્ય ગેરંટી યોજના અમલીકરણ સમિતિના ઉપાધ્યક્ષ દિનેશ ગુલીગૌડાએ યોજનાનું ટેકનિકલ ઓડિટ અને વિગતવાર ચકાસણી કર્યા પછી આ ગંભીર મુદ્દો પ્રકાશમાં આવ્યો છે. રિપોર્ટમાં આંકડા સાથે સાબિત થયું કે ₹2000ના માસિક હપ્તા મૃત્યુ પામેલી મહિલાઓના ખાતામાં જમા થઈ રહ્યા હતા. આ ઉપરાંત, તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે ઘણા કિસ્સાઓમાં મૃતકોના સંબંધીઓ અને પરિવારના સભ્યો ATM અને UPIનો ઉપયોગ કરીને બેશરમીથી આ ભંડોળ ઉપાડી રહ્યા હતા.
આ ચિંતાજનક અહેવાલ મળ્યા પછી, કર્ણાટકના મુખ્યમંત્રી ડી.કે. શિવકુમારે મહિલા અને બાળ વિકાસ વિભાગના ઉચ્ચ અધિકારીઓ સાથે એક કટોકટી બેઠક બોલાવી હતી. તેમણે લાભાર્થીઓની યાદીને તાત્કાલિક ફરીથી ચકાસવા અને સુધારવા માટે કડક નિર્દેશો જાહેર કર્યા હતા.
તપાસમાં બીજી એક ચોંકાવનારી તકનીકી ખામી બહાર આવી કે બેંક ખાતાધારકોના નામ અને યોજના હેઠળ નોંધાયેલા મોબાઇલ નંબરો વચ્ચે મેળ ખાતો નથી. એક જ ખાતામાં અલગ-અલગ મોબાઇલ નંબરોને લિંક હોવાને કારણે સિસ્ટમનો વ્યાપક દુરુપયોગ થયો, જેના કારણે આવશ્યક માહિતી અને વાસ્તવિક, પાત્ર મહિલાઓ સુધી જરૂરી માહિતી કે પૈસા પહોંચી શકતા નહોતા.
કર્ણાટક સરકાર હવે સિસ્ટમમાંથી આ છેતરપિંડી, વિસંગતતાઓ અને અયોગ્ય પ્રાપ્તકર્તાઓને કાયમી ધોરણે દૂર કરવા માટે નિર્ણાયક પગલાં લેવા જઇ રહી છે. સરકાર લાભાર્થીઓની વર્તમાન યાદીને હોલ્ડ પર રાખવા અને ફક્ત પાત્ર મહિલાઓ પાસેથી નવી અરજીઓ મંગાવવાનું ગંભીરતાથી વિચારી રહી છે. મુખ્યમંત્રીએ અધિકારીઓને 'ઈ-જન્મ પોર્ટલ' દ્વારા મૃત્યુ પ્રમાણપત્રોને સીધા બેંક ખાતાઓ સાથે લિંક કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે જેથી લાભાર્થીના મૃત્યુ થતા જ ચૂકવણી તાત્કાલિક બંધ થઈ જાય.
ભવિષ્યમાં, લાભાર્થીઓ માટે બાયોમેટ્રિક ચકાસણી કરાવવી અથવા લાભાર્થી જીવંત છે તે સાબિત કરવા માટે વાર્ષિક ધોરણે 'જીવન પ્રમાણ પત્ર' (જીવન પ્રમાણપત્ર) સબમિટ કરવું ફરજિયાત રહેશે. આ મક્કમ વલણ સૂચવે છે કે નજીકના ભવિષ્યમાં ગૃહલક્ષ્મી યોજના માટેના નિયમો વધુ કડક બનશે, જે જાહેર ભંડોળના એક-એક પૈસાનો યોગ્ય ઉપયોગ સુનિશ્ચિત કરશે.
