સુપ્રીમ કોર્ટે દિલ્હી રમખાણો કેસમાં ઉમર ખાલિદ અને શર્જીલ ઇમામને જામીન ન આપવાના પોતાના નિર્ણય પર સવાલ ઉઠાવ્યા છે. જસ્ટિસ B.V. નાગરત્ના અને ઉજ્જલ ભુયાનની બેન્ચે આ વર્ષે જાન્યુઆરીમાં સુપ્રીમ કોર્ટની બીજી બેન્ચના એ નિર્ણય પર સવાલ ઉઠાવ્યા હતા, જેણે ઉમર અને શર્જીલને જામીન આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે, જામીન એ નિયમ છે અને જેલ અપવાદ છે. આ સિદ્ધાંત UAPA હેઠળના કેસોમાં પણ લાગુ પડે છે. આવા કિસ્સાઓમાં, કડક જામીન શરતોને આધીન કોઈને પણ અનિશ્ચિત સમય સુધી જેલમાં રાખી શકાય નહીં.
સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે જસ્ટિસ અરવિંદ કુમાર અને N.V. અંજારિયાની બેન્ચે 2021માં દિલ્હી રમખાણો કેસમાં 3 ન્યાયાધીશોની બેન્ચના ચુકાદાનું પાલન કર્યું ન હતું. કેન્દ્ર સરકાર વિરુદ્ધ K.A. નજીબના 2021ના કેસમાં, સુપ્રીમ કોર્ટે ઠરાવ્યું હતું કે, UAPA હેઠળ નોંધાયેલા કેસોમાં પણ ટ્રાયલમાં વિલંબ જામીન માટેનો આધાર બની શકે છે. જોકે, આ વર્ષે જાન્યુઆરીમાં, ન્યાયાધીશ અરવિંદ કુમારની આગેવાની હેઠળની બેન્ચે ઉમર ખાલિદ અને શર્જીલ ઇમામને જામીન આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો, એમ કહીને કે, ફક્ત જેલમાં લાંબો સમય વિતાવવાથી કોઈને જામીન મળવાનો અધિકાર નથી. બેન્ચે એમ પણ કહ્યું હતું કે, નજીબ કેસમાં ચુકાદો ફક્ત અપવાદરૂપ કેસોમાં જ લાગુ પડે છે.
જસ્ટિસ નાગરત્નાની આગેવાની હેઠળની બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે, જો મોટી બેન્ચ (આ કેસમાં, 3 ન્યાયાધીશોની બેન્ચ) કોઈ કાયદો ઘડ્યો હોય, તો નાની બેન્ચે તેનું પાલન કરવું જોઈએ. ન્યાયિક શિસ્ત એ સૂચવે છે કે નાની બેન્ચ કાં તો તે નિર્ણયનું પાલન કરે અથવા, જો નિર્ણય વિશે કોઈ શંકા હોય, તો મોટી બેન્ચની રચના માટે મામલો મુખ્ય ન્યાયાધીશને મોકલવો જોઈએ. નાની બેન્ચ, પોતાની રીતે, મોટી બેન્ચના નિર્ણયને નબળો પાડવો, અવગણવો અથવા બદલી શકતી નથી.
સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે, 2021ના નજીબ કેસમાં ચુકાદો આજે પણ લાગુ અને બંધનકર્તા કાયદા તરીકે છે. આનો અર્થ એ છે કે જો કોઈ લાંબા સમયથી જેલમાં ટ્રાયલની રાહ જોઈ રહ્યો હોય, તો પણ તેને જામીન મળી શકે છે. UAPA હેઠળ કડક જામીન શરતોને કારણે, જામીન નકારી શકાતા નથી. નીચલી અદાલતો, ઉચ્ચ અદાલતો કે સુપ્રીમ કોર્ટની નાની બેન્ચ પણ આ નિર્ણયને નબળો કે અવગણી શકે નહીં. સુપ્રીમ કોર્ટે આ અવલોકન સૈયદ ઇફ્તિખાર અંદ્રાબીને જામીન આપતી વખતે કર્યું, જેઓ નાર્કો-ટેરરિઝમના આરોપોમાં UAPA હેઠળ નોંધાયેલા કેસમાં છેલ્લા 5 વર્ષથી જેલમાં છે.
