જ્યારે લગ્નને લેવડ-દેવડનું સાધનમાં બનાવવામાં આવે છે, ત્યારે ભિંડ જિલ્લાના એક ઉદાહરણથી સમાજને નવી દિશા આપવાનું કામ કર્યું છે. ખિડકિયા મોહલ્લાના રહેવાસી અનોજ પાઠકે તેમના પુત્ર આકર્ષ પાઠકના લગ્નમાં કરિયાવર સ્વીકારવાનો ઇનકાર કરીને સાબિત કર્યું કે સંબંધોનો પાયો પૈસા પર નહીં, પણ સંસ્કાર પર ટકે છે.
આકર્ષ પાઠકના લગ્ન 5 ફેબ્રુઆરીના રોજ ગ્વાલિયરના જગદીશ મેરેજ ગાર્ડનમાં થયા હતા. ‘ફળદાન’ના રિવાજ દરમિયાન, જબલપુરથી આવેલા કન્યા અનિક્ષાના પિતા વિનોદ ઉપાધ્યાયે શગુન તરીકે 51 લાખ રૂપિયાની પરંપરાગત ભેટ આપી હતી. જોકે, વરરાજાના પિતા અનોજ પાઠકે માત્ર 1 રૂપિયો અને એક નારિયેળ સ્વીકાર્યું, બાકીની રકમ આદરપૂર્વક પરત કરી દીધી.
અનોજ પાઠકે કહ્યું કે તેમણે પોતાના પુત્રના લગ્ન કોઈ નાણાકીય લાભ માટે નહીં, પરંતુ સંસ્કાર, સન્માન અને મજબૂત સંબંધો માટે કર્યા છે. તેમણે કહ્યું કે પુત્રી બોજ નથી પણ દેવી લક્ષ્મીનું સ્વરૂપ હોય છે. લગ્નમાં પૈસા નહીં, પણ લાગણીઓ અને મૂલ્યોની જરૂર હોય છે.
આ સમારંભમાં હાજર રહેલા લોકોએ આ પ્રેરણાદાયી પગલાની વ્યાપક પ્રશંસા કરી અને તેને કરિયાવર પ્રથા સામે સામાજિક પરિવર્તનની મજબૂત શરૂઆત ગણાવી. આ લગ્ન માત્ર બે પરિવારોનું મિલન જ નહીં, પરંતુ સમાજને અરીસો આપતું એક અનુકરણીય ઉદાહરણ પણ બની ગયું છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે, ભિંડ જિલ્લામાં દીકરીઓ અને કરિયાવર પ્રત્યે સામાજિક વલણ ધીમે-ધીમે બદલાઈ રહ્યું છે. 2011ની વસ્તી ગણતરીમાં, જિલ્લાનો લિંગ ગુણોત્તર 855 હતો, જે હવે વધીને 932 થઈ ગયો છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે, કરિયાવર સામેના આવા પગલાં માત્ર જાગૃતિ જ નહીં, પરંતુ પુત્રો અને પુત્રીઓ વચ્ચેના ભેદભાવને ઘટાડવામાં પણ મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે.
