'તેમને 4 વર્ષથી આ વાત કહી રહ્યા છીએ, પરંતુ...' સરકાર અને ટેલિગ્રામનો વર્ષો જૂનો ઝઘડો બહાર આવ્યો

NEET-UG 2026 પુનઃપરીક્ષા પહેલા ટેલિગ્રામ પર કામચલાઉ પ્રતિબંધ અંગે નવી માહિતી બહાર આવી છે. ભારત સરકાર અને ટેલિગ્રામ વચ્ચેનો આ વિવાદ છેલ્લા 4 વર્ષથી ચાલી રહ્યો છે. ટેલિગ્રામ અંગે સરકારની એક મોટી ફરિયાદ તેની મર્યાદિત શોધ સુવિધા છે. સરકારનો દાવો છે કે, ટેલિગ્રામ એવા સક્રિય ચેનલો શોધવામાં નિષ્ફળ ગયું છે જે વપરાશકર્તાઓ 'NEET પેપર લીક' શબ્દનો ઉપયોગ કરીને સરળતાથી શોધી શકે છે.

NEET UG 2026 પુનઃપરીક્ષા 21 જૂને યોજાશે. પરીક્ષા પહેલા, ભારત સરકારે 16 જૂને ટેલિગ્રામ પર કામચલાઉ પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો. તેની પાછળ એવું કારણ આપવામાં આવ્યું હતું કે, ટેલિગ્રામ પર ચાલનારી ઘણી ચેનલો NEET પ્રશ્નપત્ર તેમની પાસે હોવાનો દાવો કરી રહી હતી.

ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી ટેકનોલોજી મંત્રાલય (MeitY) અનુસાર, ટેલિગ્રામ છેલ્લા 4 વર્ષથી સરકારને કહી રહ્યું છે કે તે તેની સર્ચ ફીચરને સુધારવા પર કામ કરી રહ્યું છે. ટેલિગ્રામ દલીલ કરે છે કે, કીવર્ડ્સ અથવા શબ્દસમૂહોને સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધિત કરવું એ કન્ટેન્ટ મોડરેશનનો યોગ્ય ઉકેલ નથી. એક અંગ્રેજી અખબારમાં છપાયેલા અહેવાલ મુજબ, સરકારે 3 જૂને યોજાયેલી એક બેઠકમાં ટેલિગ્રામને ઠપકો આપ્યો હતો. સરકારે જણાવ્યું હતું કે, ટેલિગ્રામે તેની લિમિટેડ સર્ચ ફીચરમાં સુધારો કર્યો નથી.

અધિકારીઓએ ટેલિગ્રામ પર 'NEET લીક થયેલા પેપર' શોધવાનું ઉદાહરણ આપ્યું હતું, અને પેપર લીક સંબંધિત ઘણી સક્રિય ચેનલો હજુ પણ પ્લેટફોર્મ પર મળી આવશે. આનો અર્થ એ છે કે, ટેલિગ્રામ સમયસર આવી ચેનલોને ઓળખવામાં અને દૂર કરવામાં નિષ્ફળ ગયો. માહિતી મંત્રાલયના અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે, 'છેલ્લા 4 વર્ષથી, ટેલિગ્રામ દાવો કરી રહ્યું છે કે તેની સર્ચ ફીચર મર્યાદિત છે અને તેના પર કામ ચાલી રહ્યું છે. જો પ્લેટફોર્મનો દુરુપયોગ રોકવા માટે સક્રિય પગલાં લેવામાં નહીં આવે, તો સરકાર તેની સામે કડક કાર્યવાહી કરી શકે છે.'

આ બેઠક પછી 5 જૂને મોકલવામાં આવેલા E-Mailમાં, ટેલિગ્રામે જણાવ્યું હતું કે, તે તેની સામગ્રી મધ્યસ્થતા પ્રણાલીમાં સતત શોધ સંકેતો અને કીવર્ડ્સનો ઉપયોગ કરે છે. આ સંકેતોનો ઉપયોગ પરીક્ષામાં છેતરપિંડી અને પેપર લીક સંબંધિત સામગ્રીને ઓળખવા અને તેની સામે કાર્યવાહી કરવા માટે થાય છે. પરંતુ, કંપનીએ એમ પણ કહ્યું હતું કે, કીવર્ડ અથવા શબ્દસમૂહને સંપૂર્ણપણે અવરોધિત કરવો એ યોગ્ય ઉકેલ નથી, કારણ કે સમાન શબ્દોનો ઉપયોગ કાયદેસર સંદર્ભોમાં પણ થઈ શકે છે. પણ કેવી રીતે? ટેલિગ્રામે એ પણ જણાવ્યું.

ટેલિગ્રામ અનુસાર, 'NEET લીક થયેલ પેપર' જેવા શબ્દોનો ઉપયોગ ફક્ત છેતરપિંડી કરનારાઓ દ્વારા જ નહીં, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓ, શિક્ષણ ક્ષેત્રના લોકો, મીડિયા સંસ્થાઓ અને સમાચાર રિપોર્ટિંગ કરતી સંસ્થાઓ દ્વારા પણ થઈ શકે છે. અહીં, 'સામગ્રી'એ પરીક્ષાના પ્રશ્નપત્રનો ઉલ્લેખ કરે છે. એકંદરે, સરકારે ટેલિગ્રામને અમુક પાસાઓ સુધારવા કહ્યું હતું, પરંતુ કંપનીએ તે ફેરફારો કર્યા નથી.